Avoirdupois sustav mjera
Avoirdupois sustav mjera je sustav za mjerenje mase koji se temelji na funti koja ima šesnaest unca. U službenoj upoterbi se nalazi u USA, iako se zadržao i u Kanadi i Ujedinjenom kraljevstvu neslužbeno, zbog navike stanovništva.
Sadržaj |
Povijest [uredi]
Riječ avoirdupois je riječ koja dolazi iz starofrancuskog aveir de peis. Starofrancuska riječ ima svoje korijene u latinskom habere što znači imati i pensum - težina. U početku se riječ upotrebljavala za tip robe koja se prodavala vaganjem, a tek kasnije se ova riječ počinje upotrebljavati za sustav mjera koje su se upotrebljavale za mjerenje takve robe.
Izvorni oblik [uredi]
Ovo su veličine u izvornom obliku i :
| Tablica masenih veličina | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Jedinica | Odnos prema funti |
Primjedba | |||
| dram ili drahm | 1/256 | 1/16 unce | |||
| unca | 1/16 | 1/16 funte | |||
| funta ili librica | 1 | ||||
| kvintal | 100 | ||||
| tona | 2000 | 20 kvintala | |||
Britanske promjene [uredi]
Kada su stanovnici Britanije počeli upotrebljavati ovaj sustav, oni su ga modificirali tako da su uveli jednu novu veličinu. Dodana je stijena (stone) koja je određena de ima 14 Avoirdupois funti. Shodno tom određenju, promijenjene su vrijednosti četvrtine (quarter), stodijela ili kvintala (hundredweight), i tone.
Slijedeća tablica prikazuje vrijednosti Avoirdupois sustava danas.
| Tablica masenih veličina | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Jedinica | Odnos prema funti |
SI vrijednost |
Primjedbe | ||
| dram or drahm | 1/256 | ~1.772 g | 1/16 oz | ||
| unca (oz) | 1/16 | ~28.35 g | 1/16 lb | ||
| funta (lb) | 1 | ~453.6 g | |||
| stijena (stone) (st) | 14 | ~6.35 kg | |||
| četvrtina (quarter) (qtr) | 28 | ~12.7 kg | 2 st. Ponekad se zove long četvrtina da bi se razlikovala od Američke | ||
| stodio ili kvintal (hundredweight) (cwt) | 112 | ~50.8 kg | 4 qtr. Ponekad se zove long stodio da bi se razlikovao od Američke | ||
| tona (t) | 2240 | ~1016 kg | 20 cwt. Ponekad se zove long tona da bi se razlikovala od Američke | ||
Američki sustav mjera [uredi]
13 kolonija u Americi su primjenile Francuski sustav takav kakav je i bio.
| Tablica masenih veličina | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Jedinica | Odnos prema funti |
SI vrijednost |
Primjedbe | ||
| dram (dr) | 1/256 | ~1.772 g | 1/16 oz | ||
| unca (oz) | 1/16 | ~28.35 g | 1/16 lb | ||
| funta (lb) | 1 | ~453.6 g | |||
| Četvrtina (qtr) | 25 | ~11.34 kg | 25 lb. Nije u široj upotrebi | ||
| stodio (hundredweight) (cwt) | 100 | ~45.36 kg | 4 qtr. Ponekad se zove short hundredweight da bi se razlikovao od long stodijela. | ||
| tona (t) | 2000 | ~907.2 kg | 20 cwt. Ponekad se zove short tona da bi se razlikovao od long tone. | ||
