Bosanska Posavina
Bosanska Posavina regija je u sjeveroistočnom dijelu Bosne i Hercegovine te najveća nizina koja se na sjeveru proteže uz Savu. Njezinu prostornu cjelovitost na sjeveru zatvara rijeka Sava, na sjeverozapadu planina Motajica, na jugu planine Ozren i Trebava, a na jugoistoku planina Majevica.
Sa središnjim dijelovima Bosne i Hercegovine povezana je prije svega prirodnim prolazom dolinom rijeke Bosne kroz dobojsku i vrandučku klisuru, dok su zapadni dijelovi dostupni kroz također prirodni prolaz uz rijeku Ukrinu. Bosanska Posavina nalazi se na široko otvorenoj i lako prohodnoj peripanonskoj nizini.
Pod Bosansku Posavinu spadaju sljedeće općine: Derventa, Bosanski Brod, Odžak, Modriča, Bosanski Šamac, Brčko, Orašje, te dio općina Gradačac (sela Gornje i Donje Ledenice, Tramošnica Gornja i Donja, Njivak, Orlovo Polje, Šamarevac, Pelagićevo,Turić, Blaževac, Hrgovi Donji), Srebrenik (sela Cerik, Hrgovi Gornji i Špionica Srednja) i Doboj (sela Johovac, Veliki Prnjavor, Foča, Kotorsko,Komarica, Vranduk,Bukovac,Ritešić, Majevac, Trnjani, Božinci Donji, Glogovica, Podnovlje).
Sadržaj |
[uredi] Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 1991. godine Bosanska Posavina je imala 312.401 stanovnika.
- Hrvati : 135.640, 44%
- Srbi : 79.643, 26%
- Bošnjaci: 72.126, 23%
Po naseljima i općinama (1991):
Apsolutna etnička većina:
██ Hrvati
██ Srbi
██ Muslimani
Relativna etnička većina:
██ Hrvati
██ Srbi
██ Muslimani
| Nacionalni sastav stanovništva općine Bosanski Brod, po naseljenim mjestima, prema popisu iz 1991. | ||||||
| naseljeno mjesto | ukupno | Hrvati | Srbi | Muslimani | Jugoslaveni | ostali |
| Bosanski Brod | 14.098 | 4.086 | 4.373 | 2.246 | 2.760 | 633 |
| Brusnica Mala | 449 | 50 | 302 | 1 | 20 | 76 |
| Brusnica Velika | 1.021 | 696 | 235 | 0 | 57 | 33 |
| Donja Barica | 296 | 1 | 292 | 1 | 2 | 0 |
| Donja Močila | 659 | 290 | 212 | 78 | 72 | 7 |
| Donja Vrela | 656 | 366 | 234 | 2 | 37 | 17 |
| Donje Kolibe | 837 | 788 | 12 | 1 | 27 | 9 |
| Donji Klakar | 583 | 14 | 549 | 0 | 16 | 4 |
| Gornja Barica | 296 | 36 | 239 | 0 | 13 | 8 |
| Gornja Močila | 717 | 470 | 194 | 3 | 48 | 2 |
| Gornja Vrela | 326 | 137 | 175 | 0 | 0 | 14 |
| Gornje Kolibe | 1.407 | 221 | 7 | 1.149 | 16 | 14 |
| Gornji Klakar | 755 | 45 | 664 | 0 | 40 | 6 |
| Grk | 559 | 334 | 208 | 1 | 2 | 14 |
| Koraće | 2.022 | 1.975 | 30 | 2 | 3 | 12 |
| Kričanovo | 998 | 893 | 45 | 8 | 48 | 4 |
| Kruščik | 112 | 93 | 12 | 0 | 6 | 1 |
| Liješće | 2.032 | 14 | 1.889 | 3 | 109 | 17 |
| Novo Selo | 2.953 | 2.771 | 69 | 3 | 63 | 47 |
| Sijekovac | 1.551 | 368 | 308 | 590 | 241 | 44 |
| Unka | 396 | 171 | 221 | 0 | 4 | 0 |
| Vinska | 561 | 29 | 511 | 0 | 15 | 6 |
| Zborište | 854 | 145 | 608 | 0 | 65 | 36 |
| ukupno | 34.138 | 13.993 | 11.389 | 4.088 | 3.664 | 1.004 |
| Nacionalni sastav stanovništva općine Bosanski Šamac, po naseljenim mjestima, prema popisu iz 1991. | ||||||
| naseljeno mjesto | ukupno | Hrvati | Srbi | Muslimani | Jugoslaveni | ostali |
| Batkuša | 924 | 2 | 907 | 0 | 14 | 1 |
| Bazik | 539 | 526 | 6 | 0 | 4 | 3 |
| Bosanski Šamac | 6.239 | 827 | 1.755 | 2.178 | 1.195 | 284 |
| Brvnik | 609 | 22 | 580 | 1 | 6 | 0 |
| Crkvina | 1.704 | 18 | 1.581 | 1 | 85 | 19 |
| Domaljevac | 4.152 | 4.072 | 20 | 7 | 31 | 22 |
| Donja Slatina | 623 | 2 | 610 | 0 | 6 | 5 |
| Donji Hasić | 1.029 | 978 | 13 | 0 | 11 | 27 |
| Gajevi | 626 | 4 | 579 | 23 | 19 | 1 |
| Gornja Slatina | 1.361 | 3 | 1.317 | 0 | 28 | 13 |
| Gornji Hasić | 1.048 | 967 | 36 | 1 | 12 | 32 |
| Grebnice | 2.210 | 1.933 | 210 | 1 | 26 | 40 |
| Kornica | 830 | 802 | 8 | 1 | 2 | 17 |
| Kruškovo Polje | 706 | 8 | 673 | 0 | 23 | 2 |
| Novo Selo | 1.095 | 907 | 156 | 0 | 18 | 14 |
| Obudovac | 3.199 | 16 | 3.138 | 2 | 35 | 8 |
| Pisari | 608 | 8 | 527 | 5 | 67 | 1 |
| Prud | 1.293 | 1.144 | 31 | 3 | 29 | 86 |
| Srednja Slatina | 1.277 | 918 | 341 | 0 | 4 | 14 |
| Škarić | 298 | 1 | 283 | 0 | 14 | 0 |
| Tišina | 2.032 | 1.049 | 851 | 5 | 108 | 19 |
| Zasavica | 558 | 524 | 6 | 5 | 18 | 5 |
| ukupno | 32.960 | 14.731 | 13.628 | 2.233 | 1.755 | 613 |
| Nacionalni sastav stanovništva općine Modriča, po naseljenim mjestima, prema popisu iz 1991. | ||||||
| naseljeno mjesto | ukupno | Srbi | Muslimani | Hrvati | Jugoslaveni | ostali |
| Babešnica | 147 | 11 | 0 | 117 | 7 | 12 |
| Botajica | 1.019 | 864 | 0 | 89 | 19 | 47 |
| Čardak | 1.006 | 4 | 2 | 976 | 4 | 20 |
| Dobra Voda | 89 | 2 | 0 | 85 | 1 | 1 |
| Dobrinja | 437 | 6 | 2 | 395 | 18 | 16 |
| Dugo Polje | 1.596 | 1.560 | 1 | 10 | 15 | 10 |
| Garevac | 2.795 | 171 | 85 | 2.304 | 80 | 155 |
| Jakeš | 2.546 | 111 | 1.844 | 496 | 66 | 29 |
| Kladari Donji | 1.046 | 20 | 1 | 1.006 | 13 | 6 |
| Kladari Gornji | 448 | 11 | 0 | 426 | 7 | 4 |
| Koprivna | 2.218 | 1.903 | 3 | 7 | 26 | 279 |
| Kužnjača | 272 | 30 | 0 | 240 | 2 | 0 |
| Miloševac | 1.735 | 1.637 | 0 | 5 | 71 | 22 |
| Modriča | 10.454 | 2.420 | 5.252 | 1.134 | 1.347 | 301 |
| Modrički Lug | 1.033 | 4 | 1.008 | 1 | 18 | 2 |
| Pećnik | 1.487 | 31 | 1 | 1.430 | 13 | 12 |
| Riječani Donji | 835 | 17 | 0 | 806 | 4 | 8 |
| Riječani Gornji | 305 | 302 | 0 | 1 | 0 | 2 |
| Skugrić Gornji | 1.453 | 1.148 | 2 | 250 | 41 | 12 |
| Tarevci | 2.322 | 33 | 2.173 | 11 | 73 | 32 |
| Vranjak | 2.370 | 2.249 | 1 | 16 | 26 | 78 |
| ukupno | 35.613 | 12.534 | 10.375 | 9.805 | 1.851 | 1.048 |
| Nacionalni sastav stanovništva općine Odžak, po naseljenim mjestima, prema popisu iz 1991. | ||||||
| naseljeno mjesto | ukupno | Hrvati | Muslimani | Srbi | Jugoslaveni | ostali |
| Ada | 638 | 628 | 0 | 1 | 5 | 4 |
| Donja Dubica | 3.254 | 2.137 | 1 | 979 | 70 | 67 |
| Donji Svilaj | 1.576 | 1.408 | 2 | 143 | 13 | 10 |
| Gnionica | 918 | 25 | 5 | 760 | 28 | 100 |
| Gornja Dubica | 1.596 | 1.579 | 0 | 3 | 3 | 11 |
| Gornji Svilaj | 1.810 | 1.004 | 1 | 748 | 32 | 25 |
| Jošavica | 252 | 0 | 0 | 240 | 9 | 3 |
| Novi Grad | 1.907 | 226 | 4 | 1.587 | 74 | 16 |
| Novo Selo | 2.669 | 2.626 | 0 | 5 | 24 | 14 |
| Odžak | 9.386 | 1.404 | 6.205 | 599 | 819 | 359 |
| Posavska Mahala | 1.199 | 1.165 | 0 | 6 | 4 | 24 |
| Potočani | 2.250 | 2.029 | 0 | 176 | 12 | 33 |
| Srnava | 880 | 703 | 2 | 133 | 30 | 12 |
| Vrbovac | 1.721 | 1.404 | 0 | 287 | 24 | 6 |
| ukupno | 30.056 | 16.338 | 6.220 | 5.667 | 1.147 | 684 |
| Nacionalni sastav stanovništva općine Orašje, po naseljenim mjestima, prema popisu iz 1991. | ||||||
| naseljeno mjesto | ukupno | Hrvati | Srbi | Muslimani | Jugoslaveni | ostali |
| Bok | 1.705 | 1.660 | 9 | 7 | 22 | 7 |
| Bukova Greda | 306 | 135 | 163 | 0 | 5 | 3 |
| Čović Polje | 796 | 0 | 780 | 1 | 12 | 3 |
| Donja Mahala | 4.273 | 4.207 | 23 | 7 | 11 | 25 |
| Donji Žabar | 1.420 | 2 | 1.394 | 3 | 13 | 8 |
| Jenjić | 290 | 274 | 0 | 0 | 1 | 15 |
| Kopanice | 1.317 | 1.024 | 273 | 0 | 6 | 14 |
| Kostrč | 1.655 | 1.651 | 3 | 0 | 1 | 0 |
| Lepnica | 140 | 0 | 139 | 0 | 1 | 0 |
| Lončari | 484 | 6 | 462 | 9 | 7 | 0 |
| Matići | 2.034 | 2.010 | 7 | 3 | 1 | 13 |
| Orašje | 3.907 | 591 | 875 | 1.843 | 470 | 128 |
| Oštra Luka | 3.041 | 2.995 | 7 | 2 | 3 | 34 |
| Tolisa | 3.326 | 3.274 | 15 | 3 | 20 | 14 |
| Ugljara | 1.400 | 1.288 | 31 | 12 | 47 | 22 |
| Vidovice | 2.273 | 2.191 | 54 | 3 | 6 | 19 |
| ukupno | 28.367 | 21.308 | 4.235 | 1.893 | 626 | 305 |
| Nacionalni sastav stanovništva općine Derventa, po naseljenim mjestima, prema popisu iz 1991. | ||||||
| naseljeno mjesto | ukupno | Srbi | Hrvati | Muslimani | Jugoslaveni | ostali |
| Agići | 350 | 292 | 51 | 0 | 4 | 3 |
| Begluci | 921 | 69 | 410 | 355 | 66 | 21 |
| Bijelo Brdo | 1.311 | 8 | 1.286 | 0 | 8 | 9 |
| Bosanski Dubočac | 556 | 2 | 195 | 306 | 44 | 9 |
| Brezici | 621 | 1 | 604 | 0 | 5 | 11 |
| Bukovac | 123 | 1 | 115 | 0 | 0 | 7 |
| Bukovica Mala | 207 | 124 | 78 | 0 | 3 | 2 |
| Bukovica Velika | 544 | 4 | 537 | 0 | 1 | 2 |
| Bunar | 457 | 4 | 446 | 2 | 2 | 3 |
| Cerani | 1.905 | 1.875 | 8 | 1 | 11 | 10 |
| Crnča | 1.019 | 1.003 | 1 | 3 | 7 | 5 |
| Dažnica | 255 | 8 | 244 | 0 | 0 | 3 |
| Derventa | 17.748 | 4.555 | 4.317 | 5.558 | 2.623 | 695 |
| Donja Bišnja | 320 | 147 | 157 | 0 | 4 | 12 |
| Donja Lupljanica | 1.271 | 1.187 | 60 | 2 | 20 | 2 |
| Donji Detlak | 430 | 427 | 2 | 0 | 0 | 1 |
| Donji Višnjik | 704 | 67 | 617 | 0 | 4 | 16 |
| Drijen | 783 | 756 | 5 | 0 | 6 | 16 |
| Gornja Bišnja | 352 | 28 | 321 | 0 | 0 | 3 |
| Gornja Lupljanica | 946 | 448 | 479 | 2 | 6 | 11 |
| Gornji Božinci | 469 | 12 | 456 | 0 | 1 | 0 |
| Gornji Detlak | 1.031 | 981 | 3 | 0 | 21 | 26 |
| Gornji Višnjik | 318 | 238 | 80 | 0 | 0 | 0 |
| Gradac | 257 | 5 | 239 | 2 | 6 | 5 |
| Gradina | 418 | 0 | 416 | 0 | 1 | 1 |
| Kalenderovci Donji | 324 | 96 | 62 | 152 | 4 | 10 |
| Kalenderovci Gornji | 512 | 503 | 3 | 0 | 5 | 1 |
| Kostreš | 403 | 385 | 15 | 2 | 0 | 1 |
| Kovačevci | 259 | 2 | 247 | 0 | 4 | 6 |
| Kulina | 808 | 54 | 742 | 0 | 7 | 5 |
| Kuljenovci | 575 | 40 | 504 | 3 | 16 | 12 |
| Lug | 1.254 | 661 | 410 | 0 | 121 | 62 |
| Lužani | 356 | 1 | 22 | 323 | 10 | 0 |
| Lužani Bosanski | 786 | 592 | 149 | 1 | 34 | 10 |
| Lužani Novi | 561 | 197 | 313 | 0 | 26 | 25 |
| Mala Sočanica | 759 | 407 | 347 | 0 | 1 | 4 |
| Mišinci | 1.445 | 463 | 953 | 0 | 16 | 13 |
| Miškovci | 782 | 719 | 46 | 7 | 7 | 3 |
| Modran | 1.152 | 7 | 1.125 | 0 | 1 | 19 |
| Osinja | 1.890 | 1.853 | 3 | 0 | 30 | 4 |
| Osojci | 154 | 132 | 6 | 0 | 16 | 0 |
| Pjevalovac | 338 | 108 | 208 | 1 | 19 | 2 |
| Pojezna | 1.277 | 1.261 | 4 | 1 | 6 | 5 |
| Poljari | 368 | 1 | 363 | 0 | 0 | 4 |
| Polje | 1.124 | 307 | 750 | 5 | 45 | 17 |
| Rapćani | 240 | 229 | 6 | 0 | 2 | 3 |
| Stanići | 370 | 4 | 359 | 0 | 6 | 1 |
| Šušnjari | 626 | 1 | 621 | 0 | 1 | 3 |
| Tetima | 1.164 | 79 | 914 | 112 | 36 | 23 |
| Trstenci | 894 | 861 | 6 | 0 | 13 | 14 |
| Tunjestala | 163 | 0 | 163 | 0 | 0 | 0 |
| Velika | 213 | 1 | 1 | 207 | 4 | 0 |
| Velika Sočanica | 1.489 | 1.465 | 10 | 1 | 5 | 8 |
| Vrhovi | 359 | 3 | 354 | 0 | 1 | 1 |
| Zelenike | 436 | 14 | 411 | 0 | 4 | 7 |
| Žeravac | 802 | 132 | 634 | 1 | 17 | 18 |
| Živinice | 1.290 | 118 | 1.074 | 39 | 48 | 11 |
| ukupno | 56.489 | 22.938 | 21.952 | 7.086 | 3.348 | 1.165 |
| Nacionalni sastav stanovništva općine Doboj, po naseljenim mjestima, prema popisu iz 1991.-sela koja su glasala za pripajanje općini Derventa | ||||||
| naseljeno mjesto | ukupno | Muslimani | Srbi | Hrvati | Jugoslaveni | ostali |
| Božinci Donji | 587 | 0 | 575 | 6 | 2 | 4 |
| Bukovac | 664 | 0 | 31 | 607 | 0 | 26 |
| Foča | 1.457 | 0 | 5 | 1.437 | 5 | 10 |
| Glogovica | 714 | 0 | 689 | 17 | 5 | 3 |
| Johovac | 1.487 | 5 | 71 | 1.339 | 50 | 22 |
| Komarica | 1.020 | 4 | 6 | 964 | 3 | 43 |
| Kotorsko | 3.295 | 3.110 | 15 | 57 | 69 | 44 |
| Majevac | 456 | 2 | 441 | 8 | 4 | 1 |
| Makljenovac | 2.164 | 1.135 | 93 | 753 | 120 | 63 |
| Podnovlje | 1.239 | 1 | 1.109 | 89 | 23 | 17 |
| Prnjavor Veliki | 690 | 0 | 90 | 558 | 0 | 42 |
| Ritešić | 584 | 0 | 422 | 148 | 12 | 2 |
| Trnjani | 887 | 0 | 867 | 13 | 6 | 1 |
| Vranduk | 199 | 0 | 1 | 195 | 0 | 3 |
| ukupno | ||||||
| Nacionalni sastav stanovništva općine Gradačac, (općina Tramošnica) po naseljenim mjestima, prema popisu iz 1991. | ||||||
| naseljeno mjesto | ukupno | Muslimani | Srbi | Hrvati | Jugoslaveni | ostali |
| Blaževac | 1.166 | 9 | 314 | 613 | 12 | 218 |
| Donja Tramošnica | 1.753 | 2 | 15 | 1.703 | 12 | 21 |
| Donje Ledenice | 1.638 | 257 | 354 | 1.011 | 5 | 11 |
| Gornja Tramošnica | 1.463 | 1 | 87 | 1.350 | 8 | 17 |
| Gornje Ledenice | 462 | 462 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Hrgovi Donji | 671 | 1 | 6 | 642 | 8 | 14 |
| Njivak | 388 | 0 | 4 | 379 | 0 | 5 |
| Orlovo Polje | 619 | 0 | 16 | 597 | 2 | 4 |
| Pelagićevo | 3.069 | 4 | 2.968 | 16 | 47 | 34 |
| Samarevac | 290 | 0 | 192 | 22 | 0 | 76 |
| Turić | 1.610 | 1 | 74 | 1.473 | 3 | 59 |
| ukupno | ||||||
| Nacionalni sastav stanovništva općine Srebrenik,sela koja bi ušla u općinu Ravne Brčko po naseljenim mjestima, prema popisu iz 1991. | ||||||
| naseljeno mjesto | ukupno | Muslimani | Srbi | Hrvati | Jugoslaveni | ostali |
| Cerik | 432 | 28 | 21 | 370 | 1 | 12 |
| Gornji Hrgovi | 590 | 0 | 0 | 573 | 6 | 11 |
| Špionica Srednja | 1.138 | 15 | 2 | 1.083 | 7 | 31 |
| ukupno | ||||||
(napomena, Hrgovi Donji bi se pripojili općini Brčko Ravne, a ne Tramošnica)
[uredi] Gospodarstvo
U prijeratnom razdoblju, posebno u posljednjih deset godina, Bosanska Posavina bila je jedno od najbogatijih područja u Bosni i Hercegovini. Značajna je poljoprivredno (Bosanska Posavina je najveća žitnica Bosne i Hercegovine), ekonomski (rafinerija nafte u Bosanskom Brodu i Modriči, tvornice namještaja, tekstila, obuće, metalna industrija, kemijska industrija i drugo), prirodnim riječnim bogatstvima, šumama, a poznata je i po činjenici da je mnogo ljudi bilo na privremenom radu u inozemstvu. Područje je usmjereno Zapadu, a sve su to pretpostavke suvremenog življenja ovdašnjih ljudi, s uvjerljivim pokazateljima vrlo brzog uključivanja u europske civilizacijske, ekonomske i kulturne tokove.
[uredi] Povezanost
Bosanska Posavina s drugim dijelovima Bosne i Hercegovine, Hrvatskom i Europom, povezana je vrlo kvalitetnim cestovnim, željezničkim i riječnim prometnicama. Posebno su značajni glavni cestovni pravci: Bosanski Šamac - Modriča - Doboj - Sarajevo - Mostar - Ploče; Orašje - Tuzla - Sarajevo - Mostar - Ploče, odnosno Bosanski Brod - Derventa - Doboj - Zenica - Sarajevo - Mostar - Ploče. Također je cijela Bosanska Posavina povezana asfaltiranim regionalnim i općinskim cestama. Najznačajnija je željeznička prometnica magistralna pruga Bosanski Šamac - Modriča - Zenica - Sarajevo - Mostar - Ploče.
Rijeka Sava čitavom je dužinom kroz Bosansku Posavinu plovna, s izgrađenim značajnim lukama, posebno u Bosanskom Šamcu, koja je najveća riječna luka s vertikalnim dokom u bivšoj Jugoslaviji.
[uredi] Poznate osobe
- Husein-kapetan Gradaščević, Zmaj od Bosne
- Musa Ćazim Ćatić, pjesnik
- Avdo Karabegović, pisac
- Alija Izetbegović, političar i predsjednik Predsjedništva BiH
- Zoran Đinđić, političar i premijer Srbije
- Sulejman Tihić, političar i predsjednik Predsjedništva BiH
- Srebrenko Repčić, nogometaš i reprezentativac bivše Jugoslavije
- Lepa Brena, folk pjevačica
- Edo Maajka, rap pjevač
- Slavko Nedić, skladatelj
- Sulejman Halilović, nogometaš i reprezentativac bivše Jugoslavije
- Ivo Gregurević, glumac
- Mato Neretljak, nogometaš
- Anto Kovačević, predsjednik HKDU-a, stranke u Hrvatskoj
- Mato Arlović, potpredsjednik Sabora RH
- Pejo Trgovčević, predsjednik Glavnog stana HSP-a
- Mario Tokić, nogometaš-reprezentativac
- Vedran Ćorluka, nogometaš-reprezentativac
- Mladen Petrić, nogometaš-reprezentativac
- Ivo Fabijan, pjevač
- Nihad Kantić, pjevač
- Ilija Katić, nogometaš reprezentativac
- Pavo Kobaš, pisac i političar
- Ivo Jelušić, političar, dogradonačelnik Zagreba
- Petar Vidić, realizator dnevnika HTV-a
- Mario Kelentrić, rukometaš, golman reprezentacije RH
- Mato Blažević, književnik
- Edin Mujčin, nogometaš i reprezentativac Bosne i Hercegovine
- Duško Trifunović, pjesnik
