Cink
| Cink | ||
|---|---|---|
|
|
||
| Osnovna svojstva | ||
Kemijski element, Simbol, Atomski broj |
Cink, Zn, 30 |
|
| Kemijska skupina | prijelazni metali | |
| Grupa, perioda, Blok | 12, 4, d | |
| Izgled | sivoplava krutina |
|
| Gustoća1 | 7140 kg/m3 | |
| Tvrdoća | 412 MPa (HB), 2,5 (Mohsova skala) | |
| Specifični toplinski kapacitet (cp ili cV)2 |
(25 °C) 25,470 J mol–1 K–1 |
|
| Talište | 419,53 °C | |
| Vrelište3 | 907 °C | |
| Toplina taljenja | 7,32 kJ mol-1 | |
| Toplina isparivanja | 123,6 kJ mol-1 | |
|
1 pri standardnom tlaku i temperaturi |
||
| Atomska svojstva | ||
| Atomska masa | 65,409(4) | |
| Elektronska konfiguracija | [Ar] 3d10 4s2 | |
Cink je kemijski element koji u periodnom sustavu elemenata nosi simbol Zn, atomski (redni) broj mu je 30, a atomska masa mu iznosi 65,409(4).
[uredi] Svojstva
Cink je amfoteran plavkastobijeli sjajni metal. Dobar je vodič električne struje. Na zraku je prilično stabilan jer se presvlači slojem oksida ili karbonata.
[uredi] Dobivanje
Dobiva se iz ruda, prženjem sfalerita ili žarenjem smitsonita:
ZnS(s) + 3 O2(g) → 2 ZnO(s) + 2 SO2(g)
ZnCO3(s) → ZnO(s) + CO2(g)
Dobiveni cinkov oksid reducira se koksom u mufolnim pećima:
ZnO(s) + C(s) → Zn(g) + CO(g)
Dobiveni cink je plinovit i ukapljuje se. Onečišćen je drugim metalima, pa se podvrgava frakcijskoj destilaciji.
[uredi] Uporaba
Ne korodira jer se na zraku prevlači slojem oksida, koji ga štiti od daljnje oksidacije. Zbog toga željezne predmete često zaštićujemo cinkovim prevlakama. Pocinčavaju se: oluci, karoserije auta, brodski propeleri itd. Cinkov klorid se koristi u elektronici.
Cink na pocinčanim predmetima služi za anodnu zaštitu, gdje se cink otapa umjesto željeza, kao manje plemenit metal.
U ljekarnama, cinkov oksid služi kao temelj za proizvodnju krema.
Služi za izradu limova, cijevi i žica.
| H | He | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Li | Be | B | C | N | O | F | Ne | ||||||||||||||||||||||||
| Na | Mg | Al | Si | P | S | Cl | Ar | ||||||||||||||||||||||||
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | As | Br | Kr | ||||||||||||||||
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Te | I | Xe | |||||||||||||||
| Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Rn | ||
| Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Uut | Uuq | Uup | Uuh | Uus | Uuo |
| Alkalijski metali | Zemnoalkalijski metali | Lantanoidi | Aktinoidi | Prijelazni metali | Slabi metali | Polumetali | Nemetali | Halogeni elementi | Plemeniti plinovi |
Nedovršeni članak Cink koji govori o kemijskom elementu treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.
