Prilep

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži
Prilep
Прилеп
Prilep
Osnovni podaci
Država Flag of Macedonia.svg Makedonija
Općina Općina Prilep
Stanovništvo 66.246 (2002.)
Površina 1198 km²
Visina 620 m
Koordinate 41°20′N 21°35′E / 41.333°N 21.583°E / 41.333; 21.583Koordinate: 41°20′N 21°35′E / 41.333°N 21.583°E / 41.333; 21.583
Poštanski broj 7500
Pozivni broj 048
Registarska oznaka PP
Gradonačelnik Marjan Risteski
Službena stranica www.prilep
Karta
Prilep na karti Makedonija
Prilep
Prilep

Položaj grada na karti Makedonije

Prilep (makedonski: Прилеп, turski: Pirlepe ili Perlepe) je četvrti grad po veličini u Republici Makedoniji od 66 246 stanovnika, na sjeveru Pelagonijske ravnice. Prilep je poznat i kao grad legendarnog Kraljevića Marka jer se nalazi ispod ostataka utvrđenog grada zvanog Markovi Kuli.

Sjedište je istoimene Općine Prilep, koja ima 76 768 stanovnika (po popisu iz 2002.)[1].

Zemljopisne odlike[uredi VE | uredi]

Manastir Treskavac

Prilep se nalazi u sjevernom dijelu Pelagonijske ravnice, gotovo u sredini Republike Makedonije. Kroz Prilep ide magistralna cesta M5 i željeznička pruga za Bitolu. Prilep je udaljen 128 km od Skopja, 44 km od Bitole i 32 km od Kruševa.

Povijest[uredi VE | uredi]

Centar grada

Iz antičkih vremena postoje ostaci grada makedonskog grada Stiberra, kojeg su kasnije zauzeli Rimljani, a potom razorili Goti 268 godine i koje od tada propada do konačnog napuštanja.

Naselje pod imenom Prilep spomenuto je prvi put 1014 godine kao mjesto gdje je car Samuilo doživio srčani udar kad je vidio tisuće svojih osljepljenih vojnika nakon poraza poslije Bitke na Belasici (Klaidonu). Iza toga Prilepom vlada Drugo bugarsko carstvo, pa potom srednjovijekovni srpski vladari. Prilep je prijestolnica mitskog feudalnog vladara Kraljevića Marka koji je nastavio vladati u svom gradu i Zapadnoj Makedoniji i nakon dolaska Turaka 1371 sve do svoje pogibije 1395.

Od pada pod otomansku vlast Prilep postaje malo provincijsko mjesto, sjedište poljoprivrednog kraja. Tu je podignuta neuspjela pobuna protiv otomanske vlasti 1564 - 1565 Od XVIII. st. počinje se saditi duhan u Prilepskom kraju, koji vremenom postaje dominantna kultura. U drugoj polovici XIX. st. po Prilepskom kraju skuplja narodno blago Dimitar Miladinov uz pomoć svojih Prilepskih suradnika Rajka Žinzifova i Marka Cepenkova. Ilindenski ustanak imao je odjeka i u Prilepskom kraju u kojem su ustanike vodili vojvode Petar Acev i Krsto Germov-Šakir.

Saat kula Prilep

Nakon Balkanskih ratova Prilep je kao i cijela Vardarska Makedonija podpao pod Kraljevinu Srbiju, a nakon Prvog svjetskog rata pod tadašnju Kraljevinu SHS.

Za Drugog svjetskog rata u Prilepu je 11. listopada 1941 napadnuta bugarska policijska stanica, taj dan se kasnio uzeo kao službeni dan početka Narodno oslobodilačke borbe u SR Makedoniji.

Spomenik Aleksandru Makedonskom

Prilepski jezik[uredi VE | uredi]

Inačica makedonskog jezika - Prilepski dijalekt, iz srca Pelagonije uzet je nakon Drugog svjetskog rata i osnutka Narodne Republike Makedonije kao osnova za standardni makedonski jezik .

Znamenitosti i kultura[uredi VE | uredi]

U gradu Prilepu poznati spomenici su;

Pored grada nalaze se ostaci slijedećih spomenika;

  • Markovi Kuli, srednjovjekovna utvrda najvjerojatnije podignuta za Bizanta u X. st. te kasnije višekratno obnavljana i rušena. Markovi Kuli su i prirodna formacija stijena neobičnog izgleda, na istim brdima iznad grada.
  • Arheološki ostaci antičkog grada Stiberra na brdu Bedem pored sela Čepigovo.
  • Crkva Uspenja Bogorodice, iz manastira Treskavec, iz XII. st. nalazi

se u brdima, ispod vrha Zlatovrv na oko 10 km od grada.

  • U Prilepu se održava svake godine Međunarodni dječji glazbeni godišnji festival

Asterisks

  • Prilep je i grad u kojem se održava tradicionalni Festival profesionalnih kazališta

Makedonije u čast makedonskog teatrologa Vojdana Černodrinskog.

Stanovništvo[uredi VE | uredi]

Po posljednjem popisu stanovništa grad Prilep imao je 66 246 stanovnika[2], a njihov etnički sastav bio je slijedeći:

Poznati sugrađani[uredi VE | uredi]

Gospodarstvo[uredi VE | uredi]

Prilep je središte proizvodnje i prerade duhana a najznačajnije poduzeće iz tog sektora je Tutunski kombinat AD Prilep. Mnogi poznati svjetski proizvođači duhana stavljaju i izvjesne količine duhana zvanog Prilep da dobiju posebnu aromu svojih cigareta.

U Prilepu djeluju i brojni pogoni; metalne, elektroničke (Mikrosam), tekstilne, prehrambene (Pivovara), drvne industrije. Prilep je poznat i po proizvodnji mramora (kamenolom Sivec) zvanog Makedonski Bianco Sivec.

Zbratimljeni gradovi[uredi VE | uredi]

Centar grada

Izvori[uredi VE | uredi]

Vanjske poveznice[uredi VE | uredi]