Prvenstvo Jugoslavije u košarci

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži

Košarka je u bivšoj Jugoslaviji bila uz nogomet jedan od najpopularnijih sportova, a važnu ulogu su igrali i hrvatski klubovi kao što su Cibona iz Zagreba, Split i Zadar, a najuspješniji klubovi iz ostalih krajeva bivše Jugoslavije su bili Crvena zvezda, Partizan i 'OKK iz Beograda, Olimpija iz Ljubljane, te Bosna iz Sarajeva.

Prvo prvenstvo Jugoslavije za klubove se održalo 1940. godine,[1] a tijekom vremena je postalo najjače košarkaško prvenstvo u Europi. Prvenstvo 1945. godine su odigrale momčadi vojnih selekcija, a potom je prvenstvo postalo za klubove. U sezonama 1946., 1947., 1948., 1952. i 1953. su prvo igrana republička prvenstva, pa potom završnica prvenstva, a u ostalim sezonama se igrala normalna liga. Do 1967. se igralo tokom kalendarske godine, a od 1967./68. se prešlo na sustav proljeće/jesen, te sesu svi klubovi morali igrati u dvoranama, za razliku od prijašnjih godina, kada se moglo igrati i na otvorenim igralištima.

Od sezone 1981/82. prvak bi se odlučivao doigravanjem u između najboljih momčadi u ligaškom dijelu prvenstva, a kao zanimljivost valja navesti da je u doigravanju, pored prvih sedam momčadi prve lige, sudjelovao i prvak druge lige, tako da je teoretski, prvak druge lige iste godine mogao postati i državnim prvakom.

Pregled po sezonama[uredi VE | uredi]

sezona
(mjesto) 1
broj
klubova 2
prvak rez. finala 3 doprvak prvoplasirani drugoplasirani trećeplasirani
doigravanje / majstorica Liga / završnica po liga sustavu
Prvenstvo Kraljevine Jugoslavije
1940.
Borovo - Vukovar
Prvenstvo vojnih selekcija
1945.
Subotica
Jugoslavenska narodna armija 21:18 Srbija
Prvenstvo FNRJ / SFRJ
1946.
Beograd
8 Crvena Zvezda Beograd Zadar Egyseg Novi Sad
1947.
Zagreb
5 Crvena Zvezda Beograd Zadar Partizan Beograd
1948.
Beograd
6 Crvena Zvezda Beograd Proleter Zrenjanin Jedinstvo Zagreb
1949. 10 Crvena Zvezda Beograd Partizan Beograd Mladost Zagreb
1950. 10 Crvena Zvezda Beograd Partizan Beograd Železničar Ljubljana
1951. 12 Crvena Zvezda Beograd Partizan Beograd Mladost Zagreb
1952. 4 Crvena Zvezda Beograd Proleter Zrenjanin Partizan Beograd
1953. 4 Crvena Zvezda Beograd AŠK Ljubljana Lokomotiva Zagreb
1954. 12 Crvena Zvezda Beograd Mladost Zagreb Proleter Zrenjanin
1955. 10 Crvena Zvezda Beograd Proleter Zrenjanin Partizan Beograd
1956. 10 Proleter Zrenjanin Olimpija Ljubljana Partizan Beograd
1957. 10 Olimpija Ljubljana Proleter Zrenjanin Crvena Zvezda Beograd
1958. 10 OKK Beograd Olimpija Ljubljana Crvena Zvezda Beograd
1959. 10 Olimpija Ljubljana Crvena Zvezda Beograd Željezničar Karlovac
1960. 10 OKK Beograd Olimpija Ljubljana Zadar
1961. 10 Olimpija Ljubljana Lokomotiva Zagreb OKK Beograd
1962. 10 Olimpija Ljubljana OKK Beograd Zadar
1963. 10 OKK Beograd Partizan Beograd Olimpija Ljubljana
1964. 10 OKK Beograd Zadar Crvena Zvezda Beograd
1965. 12 Zadar Olimpija Ljubljana OKK Beograd
1966. 12 Olimpija Ljubljana Partizan Beograd Zadar
1967. 12 Zadar Olimpija Ljubljana Crvena Zvezda Beograd
1967./68. 12 Zadar Olimpija Ljubljana Crvena Zvezda Beograd
1968./69. 12 Crvena Zvezda Beograd Olimpija Ljubljana ugoplastika Split
1969./70. 12 Olimpija Ljubljana Crvena Zvezda Beograd Jugoplastika Split
1970./71. 12 Jugoplastika Split Lokomotiva Zagreb Crvena Zvezda Beograd
1971./72.
Ljubljana
12 Crvena Zvezda Beograd 75:70 Jugoplastika Split Crvena Zvezda Beograd Jugoplastika Split Lokomotiva Zagreb
1972./73. 14 Radnički Beograd Crvena Zvezda Beograd Partizan Beograd
1973./74. 14 Zadar Jugoplastika Split Crvena Zvezda Beograd
1974./75. 14 Zadar Jugoplastika Split Partizan Beograd
1975./76. 14 Partizan Beograd Jugoplastika Split Bosna Sarajevo
1976./77.
Beograd
14 Jugoplastika Split 98:96 Bosna Sarajevo Jugoplastika Split Bosna Sarajevo Partizan Beograd
1977./78. 14 Bosna Sarajevo Partizan Beograd Jugoplastika Split
1978./79. 12 Partizan Beograd Jugoplastika Split Cibona Zagreb
1979./80. 12 Bosna Sarajevo Jugoplastika Split Cibona Zagreb
1980./81. 12 Partizan Beograd Cibona Zagreb Zadar
1981./82. 12 Cibona Zagreb 112:108, 89:75 Partizan Beograd Partizan Beograd Cibona Zagreb Crvena Zvezda Beograd
1982./83. 4 12 Bosna Sarajevo 4 98:103, 96:84, 82:83, 20:0 bb Šibenka Šibenik 4 Šibenka Šibenik Partizan Beograd Bosna Sarajevo
1983./84. 12 Cibona Zagreb 78:76, 79:87, 72:71 Crvena Zvezda Beograd Cibona Zagreb Crvena Zvezda Beograd Zadar
1984./85. 12 Cibona Zagreb 97:88, 89:92, 119:106 Crvena Zvezda Beograd Cibona Zagreb Crvena Zvezda Beograd Zadar
1985./86. 12 Zadar 70:84, 84:73, 111:110 Cibona Zagreb Cibona Zagreb Zadar Budućnost Titograd
1986./87. 12 Partizan Beograd 78:73, 89:88 Crvena Zvezda Beograd Cibona Zagreb Partizan Beograd Jugoplastika Split
1987./88. 12 Jugoplastika Split 101:79, 80:86, 88:67 Partizan Beograd Jugoplastika Split Cibona Zagreb Partizan Beograd
1988./89. 12 Jugoplastika Split 74:73, 75:70 Partizan Beograd Partizan Beograd Jugoplastika Split Bosna Sarajevo
1989./90. 12 Jugoplastika Split 98:70, 67:69, 93:63, 113:89 Crvena Zvezda Beograd Jugoplastika Split Crvena Zvezda Beograd Zadar
1990./91. 12 POP 84 Split 85:74, 95:91, 86:64 Partizan Beograd POP 84 Split Partizan Beograd Cibona Zagreb

Podebljano su označeni prvaci za godinu
1 mjesto odigravanja završnice prvenstva ili majstorice
2 broj klubova u ligaškom dijelu prvenstva, ne uključuje klubove eliminirane u republičkim prvenstvima ili momčadi iz B lige koje su stekle pravo nastupa u doigravanju
3 podebljano je označen rezultat koji je prvak ostvario kao domačin; kurzivom je ostvaren rezultat na neutralnom terenu, normalne debljine je rezultat ostvaren u gostima
4 Političkom odlukom je poništena treća utakmica finala (suprotno pravilima Williama Jonesa, prema kojima je utakmica završila rezultatom kojim je završila i nikakva naknadna odluka ne smije to mijenjati), te je tako Šibenci oduzet naslov prvaka, a dodijeljen Bosni (čija se momčad pojavila na novoj utakmici koju je organizirao KSJ)

Momčadi po uspješnosti[uredi VE | uredi]

Skrižaljka ne sadrži prvenstvo 1940. godine.

klub bivši nazivi sjedište prvak doprvak ukupno
Ukupno prvaci i doprvaci (1945. - 1991.)
Crvena Zvezda Flag of Serbia.svg Beograd 12 7 19
Olimpija AŠK Flag of Slovenia.svg Ljubljana 6 8 14
Split Jugoplastika
POP 84
Flag of Croatia.svg Split 6 6 12
Zadar Flag of Croatia.svg Zadar 6 3 9
Partizan Flag of Serbia.svg Beograd 4 10 14
OKK Flag of Serbia.svg Beograd 4 1 5
Cibona Lokomotiva Flag of Croatia.svg Zagreb 3 4 7
Bosna Flag of Bosnia and Herzegovina.svg Sarajevo 2 21 4
Proleter Flag of Serbia.svg Zrenjanin 1 4 5
Radnički Flag of Serbia.svg Beograd 1 1
Šibenik Šibenka Flag of Croatia.svg Šibenik 11 1
Mladost Flag of Croatia.svg Zagreb 1 1
JNA 1 1
Srbija

1 Političkom odlukom je poništena treća utakmica finala (suprotno pravilima Williama Jonesa, prema kojima je utakmica završila rezultatom kojim je završila i nikakva naknadna odluka ne smije to mijenjati), te je tako Šibenci oduzet naslov prvaka, a dodijeljen Bosni (čija se momčad pojavila na novoj utakmici koju je organizirao KSJ). Skrižaljka pokazuje stanje sukladno pravilima Williama Jonesa.

Klubovi koji nisu bili ni prvaci ni doprvaci, a osvojili su treće mjesto su:

  • iz Hrvatske:
  • Jedinstvo iz Zagreba
  • Željezničar iz Karlovca
  • iz Vojvodine:
  • Egyseg iz Novog Sada
  • iz Slovenije
  • Železničar iz Ljubljane
  • Budućnost iz Podgorice

Uspješnost po republikama i pokrajinama[uredi VE | uredi]

(kad nađemo podatke o drugoplasiranom 1940., kad je prvak bilo Sokolsko društvo Zagreb II, ažurirati podatke)

republika prvak doprvak ukupno klubovi
Ukupno prvaci i doprvaci (1945. - 1991.)
Flag of Croatia.svg SR Hrvatska 16 14 30 Split, Zadar, Cibona, Šibenik1, Mladost
Flag of Bosnia and Herzegovina.svg SR BiH 3 1 4 Bosna 1
Flag of Serbia.svg SR Srbija 21 19 40 Crvena Zvezda, Partizan, OKK Beograd, Radnički, Srbija
Flag of Slovenia.svg SR Slovenija 6 8 14 Olimpija
Flag of Serbia.svg SAP Vojvodina 1 4 5 Proleter
Flag of Montenegro.svg SR Crna Gora - - - -
Flag of Macedonia.svg SR Makedonija - - - -
Flag of Kosovo.svg SAP Kosovo - - - -
JNA 1 - 1 JNA

1 Političkom odlukom je poništena treća utakmica finala (suprotno pravilima Williama Jonesa, prema kojima je utakmica završila rezultatom kojim je završila i nikakva naknadna odluka ne smije to mijenjati), te je tako Šibenci oduzet naslov prvaka, a dodijeljen Bosni (čija se momčad pojavila na novoj utakmici koju je organizirao KSJ). Skrižaljka pokazuje stanje sukladno pravilima Williama Jonesa.

Poveznice[uredi VE | uredi]

Izvori[uredi VE | uredi]

  1. Povijest.net Miljenko Hajdarović: Povijest košarke


Basketball pictogram.svg Nedovršeni članak Prvenstvo Jugoslavije u košarci koji govori o košarci treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.