Reuleauxov trokut

Reuleauxov trokut je lik s konstantnim promjerom, baziran na jednakostraničnom trokutu.

Reuleauxov poligon je krivulja konstantne širine - to jest, krivulja čiji su svi promjeri iste duljine. Najpoznatiji oblik je Reuleauxov trokut. Ime je dobio po Franzu Reuleauxu, njemačkom inženjeru iz 19. stoljeća, mada je takav trokut bio poznat i prije njega.

Reuleauxov trokut najprostiji je netrivijalni primjer krivulje s konstantnom širinom - krivulja kod koje su ista rastojanja dvije suprotne paralelne tangente, nebitno od smjera tih paralela. (Trivijalni primjer je krug.)

Konstrukcija

Konstrukcija Reuleauxovog trokuta

Konstrukcija Reuleauxovog trokuta počinje na jednakostraničnom trokutu. Šestar se postavi u jedan od vrhova i opiše kružni luk između druga dva vrha. To se ponovi i za ostale vrhove. Zatim se obriše početni trokut. Rezultat je krivulja s konstantnom širinom. Ekvivalentno, za dati trokut T čije su stranice a, uzeti granicu presjeka kružnica s polumjerom a koje su konstruisane iz vrhova trokuta T.

Po Blaschke-Lebesgue teoremu, Reuleauxov trokut ima najmanju površinu od svih krivulja konstantne širine. Ta površina je ${1\over2}(\pi - \sqrt3)r^2$, gdje je r konstantni polumjer.

Reuleauxov trokut može se generalizirati na pravilne poligone s neparnim brojem stranica. Tako su, na primjer, izrađene britanske kovanice od 20 i 50 penija.

Primjena

Reuleauxov trokut koji rotira u kvadratu konstantnih dimenzija

• Rotor Wankel motora sličan je Reuleauxovom trokutu.
• Svrdlom u obliku Reuleauxovog trokuta može se izbušiti rupa koja je skoro savršeni kvadrat. Takvo svrdlo je 1914. projektirao i patentirao Harry Watts. To je svrdlo konkavno na tri mjesta, što omogućuje sječenje kutova kvadrata i odstranjivanje strugotine.

Trodimenzionalna inačica

Presjek lopti polumjera r iz središta pravilnog tetraedra čija je stranica r zove se Reuleauxov tetraedar, ali nije ploha s konstantnom širinom. No, može se napraviti da bude ploha s konstantnom širinom, koji se zove Meissnerov tetraedar, tako što se bridni lukovi zamijene krivim umecima; alternativno, rotacijska ploha Reuleauxovog trokuta kroz jednu njegovu os simetrije formira plohu konstantne širine, s najmanjim obujmom od svih rotacijskih ploha date konstantne širine.

Vanjske poveznice

• Drilling Square Holes - Bušenje kvadratnih rupa
• Weisstein, Eric W. "Reuleaux Triangle." From MathWorld--A Wolfram Web Resource. - Reuleauxov trokut na Web stranici MathWorld