Seneca Indijanci

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži
Guyasuta (c.1725–c.1794), poglavica Seneca.
Poglavica Cornplanter

Seneca (Onondowahgah, Tsonondowaka, Tshoti-nondawaga), najveće od pet plemena plemenskog saveza Haudenosaunee ili Irokeza u kojoj su još bili Oneida, Mohawk, Onondaga i Cayuga. Danas oko 10,000 Seneca živi na rezervatima zapadnog New Yorka: Cattargaurus, Allegany i Tonawanda, te nešto u Oklahomi i Ontariju u Kanadi.

Ime[uredi VE | uredi]

Sami sebe Senece su nazivali Onondowahgah, ili 'People of the Great Hill' . Francuzi su od njihovog naziva napravili oblik Tsonnontouan.

Sela[uredi VE | uredi]

Povijest[uredi VE | uredi]

Senece su bili jedno od najznačajnijih plemena saveza te porazivši Erie (1656) i Attiwandaronke (1650). šire irokeško područje zapadno od jezera Erie i južno du rijeke Allegheny u Pennsylvaniji. Senece 1950. broje 3,800 duša u New Yorku. Pleme 'Seneca' u Oklahomi (900) adoptirani su Erie a žive sa plemenom Cayuga.

Etnografija[uredi VE | uredi]

Teritorij Seneca izvorno se nalazio od rijeke Genesee do jezera Canandaigua u New Yorku, a prema istoku su živjeli Cayuga, dalje na istoku Onondaga, pa Oneida i najistočniji su bili Mohawk. Među ostalim Irokezima oni su nazivani i 'Starijom braćom' (Elder Brothers) ili 'Čuvarima zapadnih vrata' ("Keepers of the Western Door"). Broj orlovih pera koji su nosili na gustowehu (pernatoj kapi) bio je kao i kod Cayuga, jedan, a nosio se u uspravnom položaju, što kod Cayuga nije bio slučaj. Kod Mohawka i Oneida broj pera je bio 3, i kod Onondaga 2. Sela Seneca su stalna, i zaštićena drvenim fortifikacijama, a tri sestre' , grah, kukuruz i tikva, koje oni nazivaju Deohako, glavne su kulture koje su uzgajali na svojim poljima. Tijekom jeseni muškarci su odlazili u lov, te u proljeće u ribolov.

Društvo Seneca bilo je rodovsko, a pleme je podijeljeno na dvije fratrije ili bratstva (De-a-non-da'-yoh). Rod se unutar istog bratstva nazivao bratskim rodom a sa rodovima drugoj polovici stajali su u pobočnom srodničkom odnosu i nazivani su rođačkim. Senece su imali 8 rodova, po četiri u svakom bratstvu:

Svaki rod jednaka je po nivou, karakteru i privilegijama. Brak izvorno nije bio dozvoljen unutar istog bratstva, ali je do njega moglo doći unutar bilo kojeg drugog roda iz suprotnog bratstva.

Odnosi unutar saveza Irokeza

Pleme Seneca unutar saveza 'Velike kuće' zastupalo je 8 poglavica, kod Mohawka i Oneida je taj broj bio 9, kod Onondaga 14 i kod Cayuga 10. Naziv položaja poglavice postaje ujedno i njegovim imenom a nasljeđuje se danom stupanja na dužnost. Osam poglavica Seneca u vijeću Irokeza podijeljeni su u četiri klase:

I. 1. Ga-ne-o-di-yo( ‘Handsome Lake,’ klan kornjača) 2. Sa-da-ga’-o-yase (‘Level Heavens.’ Klan Snipe)

II. 3. Ga-no-gi’-e (Klan Turtle) 4. Sa-geh’-jo-wa (‘Great Forehead,’ Veliko Čelo, klan Hawk)

III. 5. Sa-de-a-no’-wus (‘Assistant,’ Pomoćnik, klan Bear) 6. Nis-ha-ne-a’-nent ( ‘Falling Day,’ Dan koji nestaje. Klan Snipe)

IV. 7. Ga-no-go-e-da’-we ( ‘Hair Burned Off,’ Spaljena Kosa, Klan Snipe) 8. Do-ne-ho-ga’-weh (‘Open Door’, Otvorena vrata, klan Wolf)

Literatura[uredi VE | uredi]

  • Marilyn L. Haas, The Seneca and Tuscarora Indians
  • William W. Canfield, Legends Of The Iroquois

Vanjske poveznice[uredi VE | uredi]