Târgu Mureș

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži
Târgu Mureș
Marosvásárhely
Trgu u Târgu Mureșu
Trgu u Târgu Mureșu
Grb
Grb
Koordinate: 46°32′N 24°33′E / 46.533°N 24.55°E / 46.533; 24.55Koordinate: 46°32′N 24°33′E / 46.533°N 24.55°E / 46.533; 24.55
Država: Flag of Romania.svg Rumunjska
Vlast
 - gradonačelnik Dorin Florea
Površina
 - Ukupna 49,3 km²
Stanovništvo (2002. [1][2][3])
 - Grad 149.577
 - Gustoća 3 043 stan/km²
 - Područje utjecaja 250.000
Vremenska zona EET (UTC+2)
 - Ljeto (DST) EEST (UTC+3)
Službena stranica www.tirgumures.ro
Zemljovid
Položaj Târgu Muresa u Rumunjskoj

Položaj Târgu Muresa u Rumunjskoj

Târgu Mureș (njemački: Neumarkt am Mieresch, latinski: Novum Forum Seculorum, mađarski: Marosvásárhely) je grad u središnjoj Rumunjskoj, glavni grad županije Mureș.

Zemljopis[uredi VE | uredi]

Grad se smjestio u dolini rijeke Moriš u središnjem dijelu Transilvanije. Grad se razvio na putu koji povezuje veće gradove Cluj-Napoca i Brașov.

Povijest[uredi VE | uredi]

Grad na današnjem mjestu prvi put se spominje 1332. godine u papinskom popisu pod latinskim imenom Novum Forum Siculorum. Godine 1405. mađarski kralj Žigmund Luksemburški dodjeljuje gradu, tada poznatom kao Székelyvásárhely prema mađarskoj etnićkoj zajednici Sikula, pravo održavanja sajmova. Kralj Matija Korvin 1482. godine daje gradu status slobodnog kraljevskog grada. Godine 1616. grad dobija današnje ime. Ovo je vrijeme naglog uspona grada, kada on postaje jedno od središta Transilvanije.

Revolucija u Mađarskoj 1848. godine otvorila je novo pitanje u vezi tadašnjeg Târgu Mureșa i same Transilvanije pitanje rumunjsko-mađarskih odnosa. Poznati rumunjski narodni junak Avram Iancu, bio je odvjetnik u ovom gradu u to doba. I pored toga grad i njegova okolina su sve do kraja Austro-Ugarske ostali naseljeni pretežno Mađarima. Godine 1910. Mađari su činili 89% gradskog stanovništva.

Poslije Prvog svjetskog rata grad postaje dio kraljevine Rumunjske i odmah mijenja ime u "prorumunsko" Oşorheiu. Istovremeno u grad se počinju doseljavati Rumunji iz okolnih sela, pa grad polako postaje heterogen po stanovništvu. Međutim, u razdoblju 1940.-1944. godine tokom Drugog svjetskog rata, grad je ponovo dio Mađarske pod Miklóšom Horthijem, da bi poslije rata bio vraćen Rumunjskoj, sada pod komunističkom vlašću.

Tokom 55-godišnje komunističke vladavine došlo do nagle industrijalizacije i urbanizacije cijele Rumunjske. Ovo nije zaobišlo ni Târgu Mureș, kod kojeg je dodatni podstrek bilo i postojanje nekadašnje Mađarske Autonomne Pokrajine, čije je Târgu Mureș bio središte. Poslije pada komunizma 1989. godine došlo je do međuetničkih nemira između Rumunja i Mađara 1990. godine. Ovo je negativno utjecalo na grad i njegovo stanovništvo, posebno na Mađare, koji su iseljavanjem iz grad postali prvi put manjina u gradu. Grad je bio i u privrednim problemima, ali se od 2000. godine grad oporavlja i ponovo razvija.

Târgu Mureș 1735. godine
Târgu Mureș 1911. godine
Gradska kuća 1911. godine
Kazališni trg u Târgu Mureșu

Stanovništvo[uredi VE | uredi]

Po popisu stanovništva iz 2002. godine Târgu Mureș je imao 149.577 stanovnika.

Etnički sastav stanovništva od 1850. godine.

Godina Ukupno Mađari Rumunji Nijemci Židovi Romi Ostali
1850 7.855 82,6% 6,0% 3,1% 2,6% 3,6% 2,1%
1869 12.678 88,9% 5,2% 3,5% 2,4%
1900 20.229 83% 11,6% 3,6% 1,5%
1910 25.517 89,3% 6,7% 2,4% 1,6%
1930 40.058 57,2% 26,7% 1,7% 12,1% 1,1% 1,2%
1966 86.464 70,9% 28,3% 0,6% 0,2%
1977 127.783 63,6% 34,8% 0,6% 0,4% 0,5% 0,1%
1992 164.445 51,4% 46,1% 0,3% 0,1% 2% 0,1%
2002 149.577 46,73% 50,34% 0,2% 2,43% 0.01
Etnička pripadnost iz 2002. godine
Nacija Stanovnika Postotak
Rumunji 75.317 50,35%
Mađari 69.825 46,68%
Romi 3759 2,51%
Nijemci 275 0,18%
ostali 401 0,27%

Poznate osobe[uredi VE | uredi]

Gradske znamenitosti[uredi VE | uredi]

Grad ima dobro sačuvanu staru jezgru sa brojnim zdanjima iz različitih povijesnih razdoblja.

  • pravoslavna katedrala (1925.-1934.), posvećena Spasenju Kristovom;
  • "mala" pravoslavna crkva (1926.-1936.);
  • reformatska crkva iz 17. stoljeća u gradskoj utvrdi;
  • izraelitska crkva;
  • evangelička crkva;
  • katolička crkva, posvećena sv. Ivanu;
  • palača Kulture (1911.-1913.) sa slavnom Dvoranom ogledala;
  • gradska utvrda iz 17. stoljeća sa reformatskom crkvom;
  • trg Ruža;
  • gradska kuća (1906.-1907.)

Gradovi prijatelji[uredi VE | uredi]

Izvori[uredi VE | uredi]

  1. [Statistički zavod Rumunjske] Population of counties, municipalities and towns, July 1 2007
  2. Popis stanovništva Rumunjske, see TPR15A.pdf
  3. [Statistički zavod Rumunjske], Population of counties, municipalities and towns, July 1, 2004

Vanjske poveznice[uredi VE | uredi]

Ostali projekti[uredi VE | uredi]

Commons-logo.svg U Wikimedijinu spremniku nalazi se još gradiva na temu: Târgu Mureș
Panorama Târgu Mureşa
Magnify-clip.png
Panorama Târgu Mureşa