Trg heroja u Budimpešti

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži


Trg heroja se nalazi u peštanskom dijelu Budimpešte i to u četvrti Terezvaroš. Trg je sam po sebi jedan od najimpresivnijih otvorenih prostora u Budimpešti, a također je najpopularniji i najveći. Nalazi se na kraju Andraševe ulice koja je pod zaštitom UNESCO-a, a na samom trgu započinje ulaz u Gradski park.

Albert Shickendanz je arhitekt koji je uz pomoć kolege Filipa Hercoga i kipara Györgya Zale napravio cijeli projekt.

Trg je popločan velikim pravilno geometrijskim bijelim ornamentima na sivoj podlozi koji izgledaju poput ogromnog veza što gledano iz ptičje perspektive izgleda vrlo atraktivno.

Milenijski spomenik[uredi VE | uredi]

Milenijski spomenik
Ornamenti na pločniku Trga heroja

Na centralnom dijelu trga nalazi se Milenijski spomenik, najznačajniji nacionalni spomenik čiji centralni dio zauzima graciozan, žljebasti, 36-metarski, korintski stup na čijem se vrhu, tj. kapitelu, nalazi krilati kip arkanđela Gabrijela, dok u pozadini stupa možemo vidjeti 85-metarske kolonade, koje osim strukturalne u ovom slučaju imaju i dekorativnu vrijednost. Koncept Milenijskog spomenika bazira se na ranijim Shickendanzovim djelima, a stilski se oslanja na tradicionalan stil gradnje s dijelovima koji podsjećaju na povijesne stilske forme, u ovom slučaju antičke, što je bila oznaka kiparstva na prijelazu iz 19. u 20. stoljeće.

Ispred njega se nalazi Spomenik heroja, prazna grobnica, a podignut je u spomen nepoznatim palim borcima u ustanku 1956. godine. Na vrhu stupa se nalazi raskošan krilati kip arkanđela Gabrijela koji je prema Bibliji jedan od trojice arkanđela koji objavljuju ljudima božje odluke, a i samo njegovo ime znači "Božji čovjek" ili "Božja snaga". Tako se prema legendi arkanđeo ukazao u snu Vajku i rekao mu da on mora postati kralj i tada Vajk uzima ime Stjepan, tj. Ištvan, i proglašava se za prvog ugarskog kralja. U jednoj ruci kipa nalazi se sveta mađarska kruna, a u drugoj dupli apostolski križ koji prikazuje jedinstvo mađarske države i katoličke crkve. Postoji objašnjenje da dupli križ predstvalja ujedinjenu crkvenu i svjetovnu moć sv. Stjepana. Promjenu na prijestolju iskoristili su nazadovoljni rodovski starješine koji dižu bunu protiv kršćanstva i novog poretka, ali je ta bitka bila krvavo ugušena. Nakon tih pobjeda Stjepan se prvi dan novog tisućljeća kruni za kralja kada se cijela Europa plaši smaka svijeta i dolaska Antikrista.

Kolonade na Trgu heroja

Izgradnja Milenijskog spomenika je počela 1896. godine povodom obljetnice 1000 godina dolaska mađarskih osvajačkih plemena u područje karpatskog bazena i panonske nizine, a pod vodstvom Arpada, prvog velikog kneza čiji kip se nalazi na podignutoj bazi u podnožju stupa koji je okružen sa šest kipova konjanika koji zajedno s Arpadom predstvljaju vođe mađarskih osvajačkih plemena. Iako su bili malobrojni bilo im je lakoizvedivo pokoriti raštrkano stanovništvo. Njihov dolazak s jedne strane sprječio je širenje njemačke države na istok, a s druge je strane razdvojio sjeverozapadne slavene od južnih. U doba doseljenja mađarskih nomadsko-stočarskih plemena neki od mađarskih glavara već su primili kršćasnku vjeru posredovanjem Bizanta. Arpadov praunuk Geza priklonio se zapadu i primio kršćanstvo zapadne crkve. Unutarnji otpor zemlje kristianizaciji ugušio je pomoću svećenika i njemačkih vitezova koje je nagrađivao darivanjem zemlje. Njegov rad nastavlja njegov sin Vajk.

Spomenik je dobio nagradu "Grand Prix" na Svjetskoj izložbi 1900. godine u Parizu.

Kolonade[uredi VE | uredi]

Iza Milenijskog spomenika mogu se vidjeti dvodjelne kolonade između čijih se stupova nalazi 14, s lijeva na desno, kronološkim slijedom poredanih kipova kraljeva i istaknutih povijesnih ličnosti Mađarske počevši od Svetog Stjepana pa sve do vođe revolucije u 19. stoljeću, Lajosa Kossutha.

Ispod svakog od tih kipova nalazi se brončani reljef koji prikazuje najznačajnije scene iz njihovih života. Pri originalnoj izvedbi spomenika u kolonadama se nalazilo i pet kipova Habsburgovaca, ali su oni po komunističkoj direktivi poslije 2. svetskog rata uklonjeni.

Na krajevima obiju kolonada nalaze se četiri alegorijske skulpture koje s lijeva na desno predtavljaju: rad i napredak, rat i mir u dvije nasuprotne kočije i čast i slavu. Cjelokupan spomenik imao je namjenu glorificiranja dvojne monarhije i prikazuje kontinuitet tisućljetnog opstanka kraljevstva i kraljevski ponos.