Valona
|
Vlorë |
|
|---|---|
 |
|
| Koordinate: 40°27′N 19°29′E / 40.45°N 19.483°EKoordinate: 40°27′N 19°29′E / 40.45°N 19.483°E | |
| Država |  Albanija |
| Distrikt | Valonski distrikt |
| Okrug | Valonski okrug |
| Vlast | |
| - Gradonačelnik | Shpëtim Gjika |
| Visina | 0 m |
| Stanovništvo (2011.) | |
| - Grad | 79.948 |
| Vremenska zona | CET (UTC+1) |
| - Ljeto (DST) | CEST (UTC+2) |
| Poštanski broj | 9401-9405 |
| Službena stranica vlora.gov.al | |
| Zemljovid | |
  Valona
|
|
Valona (albanski Vlorë) je grad na jugu Albanije i druga luka po veličini u Albaniji. Najveći je grad na jugu Albanije i najbliži talijanskoj obali. Nalazi se na strateški značajnom položaju (na Otrantskim vratima koja kontroliraju ulaz u Jadransko more), te je u povijesti bio značajan vojni centar. U gradu je proglašena nezavisnost Albanije.
Sadržaj |
Povijest [uredi]
Grad su u 6. st. pr. Kr. osnovali grčki kolonisti na ilirskoj obali i nazvali ga Aulon. Prvi ga spominje Ptolomej. Bio je značajan grad u rimskom i bizantskom razdoblju, kad je postao sjedište biskupije. U 11. i 12. st. su se oko grada vodile borbe između Bizanta i Normana.
1345. godine je grad zauzelo Srpsko Carstvo za cara Dušana i Srbi su osnovali posebnu kneževinu. 1417. je grad zauzelo Osmansko Carstvo i stvorilo poseban sandžak. Grad je postao značajan centar sefardskih Židova koji su izbjegli iz Španjolske u Osmansko Carstvo. 1851. je grad pogodio potres.
Za vrijeme Prvog balkanskog rata 1912. je Ismail Qemali u Valoni proglasio nezavisnost Albanije i Valona je postala prvi albanski glavni grad. Grad je bio pod talijanskom okupacijom tokom 1. i 2. svj. rata. Tokom 2. svj. rata je bila značajna talijanska i njemačka podmornička baza koju su često bombardirali Saveznici. Tokom komunističke vlasti je na blizu grada osnovana jedina sovjetska vojna baza na Sredozemlju koja je nakon spora Albanije i Sovjetskog Saveza 1961. prešla pod kinesku upravu (Albanija je nakon raspada veza sa Sovjetskim savezom sklopila čvrste veze s Kinom). Nakon pada komunizma dolazi do jakih nemira zbog siromaštva koji eskaliraju 1997. pobunom protiv vlasti.
Zemljopis [uredi]
Valona je smještena na obali Otrantskih vrata, morskog prolaza između Jadranskog i Jonskog mora. Od svih albanskih gradova je najbliži talijanskoj obali. Grad se nalazi na zaljevu kojeg poluotok Karaburun štiti od vjetra i valova, te je posebno pogodan za razvoj luke. U blizini je otok Sazan na kojem su značajni vojni objekti. Klima je sredozemna.
Gospodarstvo [uredi]
Glavnina djelatnosti u gradu je vezana uz lučke poslove. Značajno je ribarstvo. U okolici grada postoje nalazišta nafte, prirodnog plina i bitumena. Okolica grada je također značajan poljoprivredni prostor, najvažniji je uzgoj maslina. Mnoge djelatnosti u gradu su vezane uz vojsku, posebno uz bazu na Sazanu. U novije vrijeme se razvija turizam.
Znamenitosti [uredi]
Najvažnija je zgrada u kojoj je proglašena nezavisnost Albanije. U gradu postoji nekoliko značajnih džamija (najpoznatija je džamija Muradija). Valona je danas poznata po noćnom životu koji privlači turiste.
