Alifatski spojevi

Izvor: Wikipedija
Prijeđi na navigaciju Prijeđi na pretraživanje
Aciklički alifatski spoj (butan).
Ciklički (nearomatski) alifatski spoj (ciklobutan).

Alifatski spojevi (grč. ἄλεıφαρ: mast, genitiv ἀλείφατος) su lančasti, aciklički organski spojevi koji sadrže ugljikove atome povezane u obliku otvorena lanca (na primjer alkani, alifatski alkoholi, aldehidi i kiseline, masti i masna ulja). Najjednostavniji alifatski spojevi su zasićeni ugljikovodici, alkani (parafini), u kojima su ugljikovi atomi međusobno vezani samo jednostrukim kemijskim vezama. U jednostavnim strukturnim formulama alifatskih spojeva ugljikovi se atomi prikazuju poredani u pravcu. Međutim, zbog tetraedarske usmjerenosti ugljikovih veza, lanci čine izlomljeni niz, a veze između atoma tvore kut od 109,5°. Druga velika skupina alifatskih spojeva nezasićeni su ugljikovodici koji sadrže dvostruke, odnosno trostruke veze između ugljikovih atoma, kao što su alkeni (etileni), odnosno alkini (acetileni). [1]

Primjeri[uredi VE | uredi]

Kemijska formula Naziv Strukturna formula Kemijska pripadnost
CH4 Metan Methane-2D-stereo.svg Alkani
C2H2 Etin ili acetilen Ethyne-2D-flat.png Alkini
C2H4 Eten Ethene structural.svg Alkeni
C2H6 Etan Ethan Lewis.svg Alkani
C3H4 Propin Propyne-2D-flat.png Alkini
C3H6 Propen Propen21.PNG Alkeni
C3H8 Propan Propane-2D-flat.png Alkani
C4H6 1,2-butadien Buta-1,2-dien.svg Dieni
C4H6 1-etilacetilen Ethylacetylene.svg Alkini
C4H8 1-buten But-1-ene-2D-skeletal.png Alkeni
C4H10 Butan Butane-2D-flat.png Alkani
C6H10 Cikloheksen Cyclohexen - Cyclohexene.svg Cikloalkeni
C5H12 Pentan Pentan Skelett.svg Alkani
C7H14 Cikloheptan Cycloheptane.svg Cikloalkani
C7H14 Metilcikloheksan Methylcyclohexane.png Cikloheksani
C8H8 Kuban Cuban.svg Oktani
C9H20 Nonan Nonan Skelett.svg Alkani
C10H12 Diciklopentadien Di-Cyclopentadiene ENDO & EXO V.2.svg Dieni, cikloalkeni
C10H16 Felandren Phellandrene alpha.svgPhellandrene beta.svg Terpeni, dieni cikloalkeni
C10H16 Terpinen Alpha-Terpinene Structure V.1.svg Terpeni, cikloalkeni, dieni
C10H16 Limonen (R)-Limonen.svg(S)-Limonen.svg Terpeni, dieni, cikloalkeni
C11H24 Undekan Undecan Skelett.svg Alkani
C30H50 Skvalen Squalene.svg Terpeni, polieni
C2nH4n Polietilen Polyethylene repeat unit.svg Alkani

Izvori[uredi VE | uredi]

  1. alifatski spojevi, [1] "Hrvatska enciklopedija", mrežno izdanje, Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, pristupljeno 6. 8. 2020.