Alifatski spojevi

Izvor: Wikipedija
Aciklički alifatski spoj (butan).
Ciklički (nearomatski) alifatski spoj (ciklobutan).

Alifatski spojevi (grč. ἄλεıφαρ: mast, genitiv ἀλείφατος) su lančasti, aciklički organski spojevi koji sadrže ugljikove atome povezane u obliku otvorena lanca (na primjer alkani, alifatski alkoholi, aldehidi i kiseline, masti i masna ulja). Najjednostavniji alifatski spojevi su zasićeni ugljikovodici, alkani (parafini), u kojima su ugljikovi atomi međusobno vezani samo jednostrukim kemijskim vezama. U jednostavnim strukturnim formulama alifatskih spojeva ugljikovi se atomi prikazuju poredani u pravcu. Međutim, zbog tetraedarske usmjerenosti ugljikovih veza, lanci čine izlomljeni niz, a veze između atoma tvore kut od 109,5°. Druga velika skupina alifatskih spojeva nezasićeni su ugljikovodici koji sadrže dvostruke, odnosno trostruke veze između ugljikovih atoma, kao što su alkeni (etileni), odnosno alkini (acetileni).[1]

Primjeri[uredi | uredi kôd]

Kemijska formula Naziv Strukturna formula Kemijska pripadnost
CH4 Metan Alkani
C2H2 Etin ili acetilen Alkini
C2H4 Eten Alkeni
C2H6 Etan Alkani
C3H4 Propin Alkini
C3H6 Propen Alkeni
C3H8 Propan Alkani
C4H6 1,2-butadien Dieni
C4H6 1-etilacetilen Alkini
C4H8 1-buten Alkeni
C4H10 Butan Alkani
C6H10 Cikloheksen Cikloalkeni
C5H12 Pentan Alkani
C7H14 Cikloheptan Cikloalkani
C7H14 Metilcikloheksan Cikloheksani
C8H8 Kuban Oktani
C9H20 Nonan Alkani
C10H12 Diciklopentadien Dieni, cikloalkeni
C10H16 Felandren Terpeni, dieni cikloalkeni
C10H16 Terpinen Terpeni, cikloalkeni, dieni
C10H16 Limonen Terpeni, dieni, cikloalkeni
C11H24 Undekan Alkani
C30H50 Skvalen Terpeni, polieni
C2nH4n Polietilen Alkani

Izvori[uredi | uredi kôd]

  1. alifatski spojevi, [1] "Hrvatska enciklopedija", mrežno izdanje, Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, pristupljeno 6. 8. 2020.