Kraljevina Srbija

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži
Kraljevina Srbija
Краљевина Србија
Civil Flag of Serbia.svg
1882.–1918. Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg
Zastava Grb
Zastava Grb
Himna
Bože pravde
Lokacija Kraljevine Srbije
Kraljevina Srbija 1913.
Glavni grad Beograd
Jezik/ci srpski
Religija Srpska pravoslavna Crkva
Vlada Nije dana
Kralj
 - 1882. – 89. Milan Obrenović IV.
 - 1889. – 1903. Aleksandar Obrenović
 - 1903. – 18. Petar I. Karađorđević
Povijest
 - Uspostavljena 6. ožujka
 - Srpski front kolovoz 1914. – studeni 1915.
 - Dio Kraljevine SHS 1. prosinca
Coat of arms of Serbia.svg

Ovaj članak dio je serije o
povijesti Srbije

Rana povijest
Srbija prije dolaska Srba
Srbija prije Rimljana
Srbija pod Rimljanima
Dolazak Srba na Balkan
Srednji vijek
Srednjovjekovna Srbija
Raška
Povijest Srbije prije Nemanjića
Srbija za prvih Nemanjića
Srpsko Carstvo
Kosovska bitka
Srpska Despotovina
Osmansko Carstvo
Srbija u Osmanskom Carstvu
Smederevski Sandžak
Velika seoba Srba
Srbija od 1718.-1739.
Prvi srpski ustanak
Drugi srpski ustanak
Srpska monarhija
Kneževina Srbija
Kraljevina Srbija
Versajska Jugoslavija
Srbija u prvoj Jugoslaviji
Drugi svjetski rat
Travanjski rat
Nedićeva Srbija
Četnici
Druga Jugoslavija
Socijalistička Republika Srbija
Savezna Republika Jugoslavija
Velikosrpska agresija na Hrvatsku i BiH
Kosovski rat
Bombardiranje SRJ
Moderna Srbija
Srbija i Crna Gora
Republika Srbija

Položaj[uredi VE | uredi]

Povijest[uredi VE | uredi]

Zbog osmanskih pogroma nad srpskim pukom, na Sretenje Gospodnje (hrv. Svijećnica) 15. veljače 1804. godine, u Orašcu je podignut Prvi srpski ustanak pod vodstvom Karađorđa ("Crnog Đorđa") Petrovića. Ustanak je ugušen 1813. 23. travnja 1815. podignut је Drugi srpski ustanak na čelu s knezom Milošem Obrenovićem. Rezultati ovog ustanka vidljivi su 1830. kada Porta (Osmanska vlada) proglašava Srbiju vazalnom (polusamostalnom) kneževinom. Prvi ustav Srbija je dobila 1835. Godine 1867. donijet je Ferman o povlačenju osmanskih garnizona iz srpskih gradova. Neovisnost Srbije priznata je na Berlinskom kongresu 1878. Knez Milan Obrenović postaje srpskim kraljem 1882. godine. Obrenovići i Karađorđevići su naizmjenice vladali u 19. stoljeću. Posljednji Obrenović, kralj Aleksandar, mučki je ubijen zajedno s kraljicom Dragom 1903 u puču srpskih oficira. Tad na vlast dolazi kralj Petar I. Karađorđević.

Srbija, Bugarska, Crna Gora i Grčka krenule su 1912. u Prvom balkanskom ratu u konačno oslobađanje od osmanske vlasti. Nakon rata Srbija nije uspjela ostvariti svoj cilj - izlazak na Jadransko more, preko sjeverne Albanije, a Bugarska je bila nezadovljna podjelom Makedonije. To je prouzročilo Drugi balkanski rat 1913. kada su Srbija, Grčka, Osmansko carstvo i Rumunjska brzo pobijedile Bugarsku. Srbija je od Bugarske, kao ratnu odštetu dobila određeno područje zapadne Bugarske (Bosiljgrad, Dimitrovgrad i Strumicu).

Austro-Ugarska je bila uznemirena jačanjem Srbije, koja joj je remetila planove za prodor na istok. Nakon sarajevskog atentata objavljuje rat Srbiji 28. srpnja 1914. Tada je počeo Prvi svjetski rat. Cerska i Kolubarska bitka bile su prve savezničke pobjede u Prvom svjetskom ratu. Povlačenje preko Albanije počelo je 1915. Tri godine kasnije probijen je Solunski front. Krajem studenoga priključenje Kraljevini Srbiji proglašavaju Bačka, Banat i Baranja koji su bili dijelom i Države SHS, dan kasnije i Crna Gora odlukama Velike podgoričke skupštine (samo Srbi iz Crne Gore i Sandžaka su sudjelovali). Država Slovenaca, Hrvata i Srba, koja se plašila talijanskog napada, ujedinila se sa Srbijom odlukom Narodnog vijeća u Zagrebu 25. studenog 1918., no bez pristanka Hrvatskog Sabora.

Dana 1. prosinca stvoreno je prvotno Kraljevstvo Srba, Hrvata i Slovenaca.

Prosvjeta i kultura[uredi VE | uredi]

Vanjska politika[uredi VE | uredi]

Promet[uredi VE | uredi]

Gospodarstvo[uredi VE | uredi]

Stanovništvo[uredi VE | uredi]

Popisi stanovništva rađeni su po državljanstvu svakih 5 godina. Progon muslimana iz Srbije u Tursku bitno je utjecao na ishod popisa stanovništva iz 1910. u kojem je državljanstvo umjesto narodne pripadnosti glasilo kao glavni čimbenik. Prema tumačenju velikosrpske ideologije primjerice Makedonci, Bugari, Bošnjaci i Hrvati smatrani su Srbima.

Broj stanovnika 1900. iznosio je 2.497.000.[1]

1910.[uredi VE | uredi]

Popis stanovništva iz 1910. je ujedno bio i posljednji.

Popis iz 1910.[2]
državljanostvo broj pripadnika %
srbijansko 2.890.615 99.00%
crnogorsko 570 0.00%
austrouagrsko 12.123 0.40%
bugarsko 571 0.00%
rumunjsko 163 0.00%
tursko 6.060 0.20%
ostalo 11.965 0.40%
ukupno 2.922.058 -

Srbija je imala 99% pripadnika srbijanskih državljana, dok je najviše stranih bilo iz Austro-Ugarske. S većinskim pravoslavnim stanovništvom je živjelo nešto više od 11.000 muslimana, a turskih pripadnika je bilo 6.000 za koje se pretpostavlja da su islamizirani Srbi. Od austougarskih, dvije trećine su katolici a ostalo su Srbi-Prečani.[2]

1910.-1912.[uredi VE | uredi]

Pregled najvećih gradova po broju stanovnika prije Balkanskih ratova.[3]

Balkanski ratovi[uredi VE | uredi]

Srbija je nakon tih ratova dobila teritorij od 40.000 km², povećavši svoju populaciju za 1.660.000 stanovnika.[4]

Pregled najvećih gradova po broju stanovnika gradova anektiranih Balkanskim ratovima.[3]

Vođe[uredi VE | uredi]

Kao monarhija, Kraljevina Srbija imala je na čelu države kralja koji je imao potpunu vlast. U povijesti su se izmijenila samo 3:

Karte[uredi VE | uredi]

Bilješke[uredi VE | uredi]

  1. Enciklopedija Jugoslavije, I. Božić, S. Ćirković, M. Ekmečić, V. Dedijer, Prosveta, Beograd 1972. - str. 287
  2. 2,0 2,1 Glas javnosti: Kraljevina Srbija bila etnički čista (srp.)
  3. 3,0 3,1 Andrej Mitrović, Serbia's great war, 1914-1918, 2007 - str. 56
  4. Enciklopedija Jugoslavije, I. Božić, S. Ćirković, M. Ekmečić, V. Dedijer, Prosveta, Beograd 1972. - str. 351


P history.svg Nedovršeni članak Kraljevina Srbija koji govori o povijesti treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.