Histologija (grč. histos – tkivo; logos - riječ, znanost) je medicinska znanost o tkivima (u užem smislu), odnosno, nauka o sastavu višestaničnih organizama.
Histologija se obično povezuje s embriologijom te se kao takva dijeli na četiri osnovna područja: opća histologija, opća embriologija, specijalna histologija i specijalna embriologija. U opću histologiju spadaju :
U specijalnu histologiju ubrajamo topografsku histologiju po regijama tijela (e.g. žilni sustav, muški spolni sustav, osjetni organi - oko i uho, neuroendokrini sustav...)
Neke od grana histologije su histofizika, histokemija i histofiziologija.
Razvoj histologije kroz povijest [uredi]
Današnja histologija proučava mikroskopsku građu organizma, no histologija je znanost koja se razvijala i prije upotrebe mikroskopa. Već je Aristotel razlikovao pojedina osnovna tkiva u organizmu te je izučavao njihova bitna svojstva. "Ocem histologije" danas smatramo Mariea Francoisa Xaviera Bichata koji je u svojoj knjizi "L'anatomie generale" podrobno iznio svojstva pojedinih tkiva, ali bez mikroskopske analize. On je, naime, smatrao tkiva nedjeljivim elementima, a organe ujedinjenima te je tako u samim počecima histologiju povezao s fiziologijom.
Tek je upotreba mikroskopa otvorila vrata novim spoznajama. Prvi korak u poznavanju bolje građe tkiva napravio je Robert Hooke kad je pomoću mikroskopa utvrdio da je svako tkivo sastavljeno od sitnijih dijelova - stanica.
Prvi koji u svojim radovima iznose shvaćanja da je organizam izgrađen od stanica su Henri Dutrochet, Pierre Jean Francois Turpin, Francois Vincent Raspail i Carl Anton Meyer.
|
Histologija: epitelno tkivo |
|
| Vrste |
Jednoslojni epitel ( Jednoslojni pločasti epitel, Jednoslojni kubični epitel, Jednoslojni cilindrični epitel, Višeredni cilindrični epitel), Mnogoslojni epitel epitel ( Dvoslojni kubični epitel, Dvoslojni cilindrični epitel, Mnogoslojni pločasti oroženi epitel, Mnogoslojni pločasti neoroženi epitel, Mnogoslojni cilindrični epitel, Prijelazni epitel), Neuroepitelne stanice i mioepitelne stanice, Njušni epitel, respiratorni epitel
|
|
| Spojevi |
|
|
|
Histologija: vezivno tkivo |
|
| Vrste |
embrionalno ( Mezenhim) u užem smislu ( Rijetko vezivno tkivo, Gusto vezivno tkivo - neformirano i formirano), s posebnim svojstvima ( Elastično tkivo, Masno tkivo - bijelo masno tkivo i smeđe masno tkivo, Retikularno tkivo, Sluzavo tkivo, Pigmentno tkivo), potporno ( Hrskavično tkivo, Koštano tkivo), Posebna tkiva ( Krv, limfa)
|
|
| Ekstracelularni matriks |
|
|
| Stanice |
|
|
|
Histologija: mišićno tkivo |
|
| Poprečnoprugasto |
epimizij, mišićni snop, perimizij, endomizij, mišićno vlakno ( intrafuzalno, ekstrafuzalno), miofibrili
sarkomera (A, I, i H pruge; Z i M crte), miofilamenti (aktin, miozin, titin, nebulin), tropomiozin, troponin (T, C, I)
Kostamera (distrofin, α,β-distrobrevin, sinkoilin, sinemin/dezmuzlin, disbindin, sarkoglikan, distroglikan, sarkospan), dezmin
neuromuskularna spojnica, motorička jedinica, mišićno vreteno, pretvaranje ekscitacije u kontrakciju, mehanizam klizanja filamenata
mioblast, satelitna stanica, sarkoplazma, sarkolema, sarkoplazmatski retikulum, T-tubuli
|
|
| Srčano |
|
|
| Glatko |
|
|
|
Histologija: živčano tkivo |
|
| Neuroni (siva tvar) |
soma, akson ( aksonski brežuljak, aksoplazma, aksolema, neurofibrili/neurofilamenti), dendriti ( Nisslova tjelešca, dendritički šiljak)
tipovi stanica ( bipolarna, pseudounipolarna, multipolarna, piramidalna, Purkinjeova, zrnata)
|
|
Aferentni živac/Osjetni
živac/Osjetni neuron |
|
|
Eferentni živac/Motorni
živac/Motorni neuron |
|
|
| Sinapsa |
|
|
| Osjetni receptori |
|
|
| Glia stanice |
|
|
| Mijelinska ovojnica (bijela tvar) |
|
|
| Poveznice s vezivom |
|
|
