Formati papira

Izvor: Wikipedija
Jump to navigation Jump to search
Usporedba A formata papira.

Formati papira određuju oblik i veličinu papira u listovima. Duljine su stranica standardnoga formata pravokutne i odnose se kao 1 : √2̅ (1 : 1,414). Kao osnovni uzima se format A, koji počinje formatom A0, površine 1 m², pa su duljine njegovih stranica 841 mm × 1189 mm. Od njega se izvode sve ostale mjere za arak papira. Postoje i dopunski formati B, C i D. Svaki format ima po 12 razreda. Manji se formati dobiju polovljenjem dulje stranice većega formata istoga razreda. Za format B0 dimenzije su 1000 mm × 1414 mm, a za format C0 917 mm × 1297 mm, po veličini između formata A i B. Najmanji je format D. [1]

Oblik i veličina papira[uredi VE | uredi]

Oblik i veličina papira rezanog u listove izražava se formatima papira. Formati su uvjetovani širinom proizvodnih strojeva u grafičkoj industriji i industriji papira, te ekonomskim, praktičnim i estetskim čimbenicima. Nekada je prilikom ručne izrade papira format ovisio o veličini i obliku ručnog sita. Kasnije su formate papira određivali pojedini proizvođači papira, pa je bilo više različitih i međusobno neusklađenih formata. Dogovorom njemačkih proizvođača papira postignutim 1883. bilo je određeno 12 formata, koji su se tada počeli mnogo primjenjivati. U njemačkoj i u nekim drugim europskim zemljama uvedeni su 1920. standardni formati, koji se od tada primjenjuju i u našoj zemlji u grafičkoj industriji i industriji papira.

Današnji standardni formati papira imaju oblik pravokutnika, a njihova se veličina izražava duljinom stranica (u mm). Duljine stranica standardnog formata odnose se međusobno kao 1 : √2̅ , to jest kao stranica kvadrata prema svojoj dijagonali. Duljina manje stranice m odnosi se prema većoj M kao veća stranica prema dvostrukoj duljini manje stranice:

Iz toga slijedi da se raspolavljanjem ili sastavljanjem dvaju listova standardnog formata uzduž njihovih duljih stranica dobije ponovno format jednakih proporcija.

Formati papira svrstavaju se u nekoliko redova. Osnovni red formata nosi oznaku A uz koju se, već prema veličini pojedinog formata, stavljaju i brojevi. Početni format A0 izabran je tako da mu je površina 1 m2, pa mu stranice moraju iznositi 841 mm ∙ 1189 mm. Manji formati dobiveni raspolavljanjem po duljoj stranici nose oznake s rastućim brojevima. Osim osnovnog reda formata A, određeni su i takozvani zavisni redovi formata B, C i D, koji se često primjenjuju za omotnice, mape, fascikle i slično. Red formata B određen je tako da duljina manje stranice njegova početnog formata B0 iznosi 1000 mm. Red formata C nalazi se po svojoj veličini između redova formata B i A, dok je red formata D najmanji. [2]

ISO formati papira (s približnim vrijednostima u inčima)
Format A format [3] B format [4] C format [5]
Veličina mm × mm in × in mm × mm in × in mm × mm in × in
0 841 × 1189 33.1 × 46.8 1000 × 1414 39.4 × 55.7 917 × 1297 36.1 × 51.1
1 594 × 841 23.4 × 33.1 707 × 1000 27.8 × 39.4 648 × 917 25.5 × 36.1
2 420 × 594 16.5 × 23.4 500 × 707 19.7 × 27.8 458 × 648 18.0 × 25.5
3 297 × 420 11.7 × 16.5 353 × 500 13.9 × 19.7 324 × 458 12.8 × 18.0
4 210 × 297 8.27 × 11.7 250 × 353 9.84 × 13.9 229 × 324 9.02 × 12.8
5 148 × 210 5.83 × 8.27 176 × 250 6.93 × 9.84 162 × 229 6.38 × 9.02
6 105 × 148 4.13 × 5.83 125 × 176 4.92 × 6.93 114 × 162 4.49 × 6.38
7 74 × 105 2.91 × 4.13 88 × 125 3.46 × 4.92 81 × 114 3.19 × 4.49
8 52 × 74 2.05 × 2.91 62 × 88 2.44 × 3.46 57 × 81 2.24 × 3.19
9 37 × 52 1.46 × 2.05 44 × 62 1.73 × 2.44 40 × 57 1.57 × 2.24
10 26 × 37 1.02 × 1.46 31 × 44 1.22 × 1.73 28 × 40 1.10 × 1.57
i

Izvori[uredi VE | uredi]

  1. papir, [1] "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2018.
  2. "Tehnička enciklopedija" (Papir), glavni urednik Hrvoje Požar, Grafički zavod Hrvatske, 1987.
  3. A Paper Sizes - A0, A1, A2, A3, A4, A5, A6, A7, A8, A9, A10 pristupljeno 25. siječnja 2017.
  4. B Paper Sizes - B0, B1, B2, B3, B4, B5, B6, B7, B8, B9, B10 pristupljeno 25. siječnja 2017.
  5. Envelope Sizes - ISO C Series & DL Envelopes pristupljeno 25. siječnja 2017.