Kvantno samoubojstvo

Izvor: Wikipedija
Prijeđi na navigaciju Prijeđi na pretraživanje

Kvantno samoubojstvo je misaoni eksperiment u kvantnoj mehanici i filozofiji fizike. Navodi se da može razlikovati kopenhagensku interpretaciju kvantne mehanike od Everettove interpretacije mnogih svjetova primjenom misaonog eksperimenta Schrödingerove mačke, s gledišta mačke. Kvantna besmrtnost odnosi se na subjektivno iskustvo preživljavanja kvantnog samoubojstva.[1]

Većina stručnjaka vjeruje da eksperiment ne bi uspio u stvarnom svijetu.[2] :371

Povijest[uredi | uredi kôd]

Hugh Everett nije pismeno spomenuo kvantno samoubojstvo ili kvantnu besmrtnost; njegov je rad zamišljen kao rješenje paradoksa kvantne mehanike. Biografija Keitha Lyncha kaže da je "Everett čvrsto vjerovao da mu njegova teorija o mnogim svjetovima jamči besmrtnost: njegova je svijest, tvrdio je, dužna na svakom ogranku slijediti svaki put koji ne dovede do smrti".[3]

Misaoni eksperiment objavili su neovisno Hans Moravec 1987.[4] i Bruno Marchal 1988.[5][6] a neovisno ga je dalje razvio Max Tegmark 1998.[7]

Misaoni eksperiment[uredi | uredi kôd]

Misaoni eksperiment kvantnog samoubojstva uključuje sličan pribor kao pokus Schrödingerove mačke – kutiju koja u određenom vremenskom okviru ubija osobu u kutiji s 50% vjerojatnosti zbog Heisenbergovog načela neodređenosti. Jedina razlika je u tome što eksperimentator bilježi opažanja iz unutrašnjosti kutije. Značaj toga je u tome što bi netko čiji život ili smrt ovisi o kubitu mogao razlikovati interpretacije kvantne mehanike, što fiksni promatrači van kutije po definiciji ne mogu.[7]

Na početku prve iteracije, pod obje interpretacije, vjerojatnost preživljavanja eksperimenta iznosi 50%, koliko iznosi kvadratna norma valne funkcije . Na početku druge iteracije, pretpostavljajući da je Kopenhagenska interpretacija istinita, valna funkcija već se urušila; stoga, ako je eksperimentator već mrtav, postoji 0% šanse za preživljavanje daljnjih iteracija. Međutim, ako je Everettova interpretacija ispravna, superpozicija živog eksperimentatora nužno postoji (kao i superpozicija umirućeg). Zanemarujući mogućnost života nakon smrti, nakon svake iteracije, samo je u jednoj od dvije superpozicije eksperimentatora – onoj u kojoj je živ – eksperimentator sposoban imati bilo kakvo svjesno iskustvo. Tumačenja Everettove interpretacije nalažu da eksperimentator, ili barem neka njegova inačica, i dalje postoji kroz sve superpozicije kojima je rezultat eksperimenta njegovo preživljavanje. Drugim riječima, verzija eksperimentatora preživljava sve iteracije eksperimenta. Budući da su supozicije u kojima živi verzija eksperimentatora nastale kvantnom potrebom (pod tumačenjem Everettove interpretacije), slijedi da je njegovo preživljavanje, nakon bilo kojeg ostvarljivog broja iteracija, fizički neophodno; otkuda je nastao i pojam kvantne besmrtnosti.[7]

Verzija preživjelog eksperimentatora u velikoj je suprotnosti s implikacijama Kopenhagenske interpretacije, prema kojoj, iako je ishod preživljavanja moguć u svakoj iteraciji, njegova vjerojatnost teži ka nuli s povećanjem broja iteracija. Zbog tumačenja Everettove interpretacije, gornji scenarij ima suprotan ishod: vjerojatnost živoga eksperimentatora nužno je 100% za bilo koji broj iteracija.[7]

Vidi također[uredi | uredi kôd]

Izvori[uredi | uredi kôd]

  1. Tegmark, Max (studenoga 1998). "Quantum immortality". http://space.mit.edu/home/tegmark/quantum.html#immortality Pristupljeno 25. listopada 2010. 
  2. (2012) The Emergent Multiverse: Quantum Theory According to the Everett Interpretation, 369-372, Oxford University Press.
  3. See Eugene Shikhovtsev's Biography of Everett: Keith Lynch remembers 1979–1980
  4. Moravec, Hans (1988). "The Doomsday Device" Mind Children: The Future of Robot and Human Intelligence, Harvard: Harvard University Press.
  5. Marchal, Bruno (1988). "Informatique théorique et philosophie de l'esprit". Acte du 3ème colloque international Cognition et Connaissance [Proceedings of the 3rd International Conference Cognition and Knowledge]: 193–227 
  6. Marchal, Bruno (1991). "Mechanism and personal identity". Proceedings of WOCFAI 91: 335–345. http://iridia.ulb.ac.be/~marchal/publications/M&PI_15-MAI-91.pdf 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Tegmark, Max The Interpretation of Quantum Mechanics: Many Worlds or Many Words?, 1998

Vanjske poveznice[uredi | uredi kôd]