Manastiri Eparhije vranjske

Izvor: Wikipedija
Jump to navigation Jump to search

Manastiri Eparhije vranjske su dio bogate kulturne baštine Srpskog naroda Južne i istočne Srbije koja se sudbinski vezala za duhovnu, kulturnu i prosvjetnu djelatnosti nacionalno biće srpskog stanovništva ovih područja. Dijeleći sudbinu naroda koji ih je gradio, manastiri izgrađeni na prostoru Južne i istočne Srbije nekada su se uzdizali do lijepog, ili, pak, bili rušeni i spaljivani, od brojnih osvajača ovog dijela Balkana. Njihovi sačuvani ostaci i dalje zrače božanskom svjetlošću koja je okupljala i okuplja narod da slavi Boga i skuplja snagu da opstane i manastire obnovi, i tako u krug.[1]

Obnavljajući mnoge stare svetinje narod ovog područja Srbije sačuvao je bizantske tekovine Kršćanstva začetog na ovom prostoru, pravoslavne zakone i srpsku duhovnost. Zato, je sam čin upoznavanja s ovim manastirima jednako važna za spoznaju ali i za obnovu porušenih i izgradnju novih manastira na prostoru Južne i istočne Srbije.

Važnost[uredi VE | uredi]

Spomeničko nasljeđe sa prostora Južne i istočne Srbije zauzima značajno mjesto u kulturnoj riznici Srbije i Balkana.[2] Na teritoriju koja je u nadležnosti Eparhije vranjske i Zavoda za zaštitu spomenika kulture Niša nalazi se 8 općina sa 8 gradskih i 355 seoskih naselja.

U registar spomenika kulture i evidenciju niškog Zavoda, upisana su četiri manastira koja su kategorizirana u spomenike kulture od izuzetnog značaja, dok su ostali manastiri proglašeni za spomenike kulture od velikog značaja.[1]

Popis manastira[uredi VE | uredi]

Popis manastira Eparhije vranjske[1]
Slika Naziv manastira Lokacija Izgrađen Napomena
Prohor Pčinjski, entrance gate, 2009.jpg Prohor Pčinjski Prohor Pčinjski 17. stoljeće
Svetog Stefana Gornje Žapsko Srednji vijek - nepoznato
Svetih apostola Petra i Pavla Dubnica (Vranje) Srednji vijek - nepoznato Prvi put se spominje u Turskom popisu iz 1576/1577.
Vavedenje Presvete Bogorodice Palja 13. stoljeće
Manastir Svetog Pantelejmona.jpg Svetog Pantelejmona Lepčince 14. stoljeće
Svetog oca Nikolaja Vranje Srednji vijek - nepoznato
Svetog proroka Ilije Kacapun 13. stoljeće
Svetog proroka Ilije Bresnica 1896. Manastir je bez bratstva
Svetih apostola Petra i Pavla Milevci 18. stoljeće
Svetog velikomučenika Georgija Oraovica (Preševo) 14. stoljeće
Svetog arhangela Gavrila Lopardince 16. stoljeće
Svetih apostola Petra i Pavla Dubnica (Vranje) 11. stoljeće
Svetog Simeona Stopolnika Soderce 13. stoljeće

Izvori[uredi VE | uredi]

  1. 1,0 1,1 1,2 (srp.) M. Rakocija, Manastiri i crkve Južne i istočne Srbije, Niš, 2013.
  2. (srp.) Miloš Timotijević, Nenad Makuljević. Ikonopis Vranjske eparhije, Beograd: Filozofski fakultet, Katedra za povijest umjetnosti novog stoljeća; Vranje: Eparhija vranjska Srpska pravoslavne crkve, 2005.

Vanjske poveznice[uredi VE | uredi]