Prijeđi na sadržaj

Broćevke

Izvor: Wikipedija
(Preusmjereno s Rubiaceae)
Broćevke
Sistematika
Carstvo:Plantae
Divizija:Magnoliophyta
Razred:Magnoliopsida
Red:Gentianales
Porodica:Rubiaceae
Juss.
Rodovi
vidi tekst
Baze podataka

Broćevke (broćevi, bročine, lat. Rubiaceae), biljna porodica iz reda Gentianales. Porodica je dobila ime po rodu broć (Rubia), koji se ne smije brkati s rodom broćika (Galium), kojem pripada prava broćika (Galium verum), nazivana i Ivanjsko cvijeće, Ivanov cvijet, Ivanova trava, slama Marije djevice, a rasprostranjena je po čitavom svijetu.

U primorskim krajevima Hrvatske rastu vrste Rubia peregrina (rukodrž) sa zimzelenom nadzemnom stabljikom. Druga naša primorska vrsta R. tinctorum ima listove s kratjim peteljkama, a nadzemna joj stabljika ujesen ugiba. Raste samoniklo a cvjetovi su joj žuti poput meda.[1] Vrsta poznata kao broćika ljepljiva ili ljepljiva broćika (Galium aparine L.) prirodni je antipiretik, adstrigent, antiinflamatorik, antineoplastik, dermetik, diuretik, ekspektorant, limfatik, relaksant, sedativ, sekretolik i tonik.

Opći opis

[uredi | uredi kôd]

Rubiaceae su porodica cvjetnica iz reda Gentianales, koja se sastoji od 611 rodova s više od 13 150 vrsta biljaka, grmova i drveća, rasprostranjenih prvenstveno u tropskim područjima svijeta. Nekoliko je vrsta od gospodarske važnosti kao izvor korisnih kemikalija, a brojne se uzgajaju kao ukrasne biljke.

Glavni rodovi i vrste

[uredi | uredi kôd]

Gospodarski važni proizvodi iz porodice Rubiaceae uključuju kinin, koji se dobiva iz kore vrste Cinchona; kava, od sjemenki vrste Coffea; ipecacu, iz korijena Carapichea ipecacuanha; gambier ili gambir, tvar koja se koristi u štavljenju, od vrste Uncaria gambir; i kratom (Mitragyna speciosa), koji se koristi u tradicionalnoj medicini i rekreativno kao stimulans. Neka stabla u porodici daju korisno drvo. Rubia tinctorum prije se uzgajao zbog crvene boje koja se dobivala iz korijena (alizarin); korijenje križanca (Crucianella) sadrži crvenu boju koja se nekada koristila u lijekovima.

Potporodice

[uredi | uredi kôd]
  1. Cinchonoideae Raf.
  2. Ixoroideae Raf.
  3. Rubioideae Juss.
  4. Coptosapeltoideae ined.: Tribus Coptosapelteae Bremek. ex S. P. Darwin: Acranthera Arn. ex Meisn. (42 spp.); Coptosapelta Korth. (16 spp.)
  5. Luculioideae ined.: Tribus Luculieae Rydin & B. Bremer: Luculia Sweet (4 spp.)

Acranthera, Acrobotrys, Acrosynanthus, Acunaeanthus, Adenorandia, Adenosacme, Adina, Adinauclea, Adolphoduckea, Afrocanthium, Agathisanthemum, Agouticarpa, Aidia, Aidiopsis, Airosperma, Alberta, Aleisanthia, Aleisanthiopsis, Alibertia, Alleizettea, Alleizettella, Alseis, Amaioua, Amaracarpus, Amphiasma, Amphidasya, Amphistemon, Ancylanthos, Anisomeris, Anotis, Antherostele, Anthocephalus, Anthorrhiza, Anthospermopsis, Anthospermum, Antirhea, Antirrhoea, Aoranthe, Aparine, Aphaenandra, Aphanocarpus, Apomuria, Appunia, Arachnothryx, Arcytophyllum, Argocoffeopsis, Argostemma, Asemanthia, Aspera, Asperula, Astiella, Atractocarpus, Atractogyne, Augusta, Aulacocalyx, Axanthes, Badusa, Balmea, Bartlingia, Basanacantha, Bathysa, Batopedina, Bellermannia, Bellizinca, Belonophora, Benkara, Benzonia, Berghesia, Bertiera, Bigelovia, Bikkia, Blepharidium, Bobea, Boholia, Borojoa, Borreria, Bothriospora, Botryarrhena, Bouvardia, Brachytome, Bradea, Bremeria, Brenania, Breonadia, Breonia, Bruxanelia, Bullockia, Bungarimba, Burchellia, Burttdavya, Byrsophyllum, Caelospermum, Callipeltis, Calochone, Calycophyllum, Calycosia, Calycosiphonia, Campanocalyx, Camptopus, Canephora, Canthium, Capirona, Carapichea, Carpacoce, Carphalea, Carterella, Casasia, Cascarilla, Cassupa, Catesbaea, Catunaregam, Cephaelis, Cephalanthus, Cephalidium, Ceratopyxis, Ceriscoides, Ceuthocarpus, Chaetostachydium, Chalepophyllum, Chamaepentas, Chapelieria, Chasallia, Chassalia, Chazaliella, Chimarrhis, Chiococca, Chione, Chomelia, Choristes, Chrysoxylon, Ciliosemina, Cinchona, Cinchonopsis, Cladoceras, Clarkella, Coccochondra, Coccocypselum, Coddia, Coddingtonia, Coelopyrena, Coelospermum, Coffea, Coleactina, Colleteria, Colletoecema, Condalia, Condaminea, Conostomium, Coprosma, Coptophyllum, Coptosapelta, Coptosperma, Cordiera, Cordylostigma, Corynanthe, Coryphothamnus, Cosmibuena, Cosmocalyx, Coussarea, Coutaportla, Coutarea, Cowiea, Craterispermum, Cremaspora, Cremocarpon, Crinita, Crobylanthe, Crocyllis, Crossopteryx, Crucianella, Cruciata, Cruckshanksia, Crusea, Csapodya, Cubanola, Cuviera, Cyanoneuron, Cyclophyllum, Damnacanthus, Danais, Deccania, Declieuxia, Delpechia, Dendrosipanea, Denscantia, Dentella, Deppea, Diacrodon, Dialypetalanthus, Dibrachionostylus, Dichilanthe, Dictyandra, Didymaea, Didymochlamys, Didymopogon, Didymosalpinx, Diodella, Diodia, Dioecrescis, Dioicodendron, Diplospora, Dirichletia, Discospermum, Diyaminauclea, Dolianthus, Dolichodelphys, Dolicholobium, Dolichometra, Dolichopentas, Donkelaaria, Donnellyanthus, Dorothea, Duidania, Dunnia, Duperrea, Duroia, Durringtonia, Edithea, Eizia, Elaeagia, Eleuthranthes, Emmenopterys, Emmeorhiza, Empogona, Endolasia, Enterospermum, Eosanthe, Eriosemopsis, Erithalis, Ernodea, Eteriscius, Euclinia, Euosmia, Evea, Everistia, Exallage, Exostema, Fadogia, Fadogiella, Faramea, Ferdinandusa, Feretia, Fergusonia, Fernelia, Flagenium, Flemingia, Fleroya, Flexanthera, Fosbergia, Froelichia, Fructesca, Gaertnera, Galianthe, Galiniera, Galium, Gallienia, Galopina, Ganguelia, Gardenia, Gardeniopsis, Genipa , Gentingia, Geocardia, Geophila, Gerontogea, Gillespiea, Gleasonia, Glionnetia, Glossostipula, Gomphocalyx, Gonotheca, Gonyanera, Gonzalagunia, Gonzalea, Gouldia, Greenea, Greeniopsis, Griffithia, Grumilea, Guettarda, Guihaiothamnus, Gynochthodes, Gyrostipula, Habroneuron, Haldina, Hamelia, Hamiltonia, Hedstromia, Hedyotis, Hedythyrsus, Heinsenia, Heinsia, Hekistocarpa, Henriquezia, Heterophyllaea, Hexasepalum, Hillia, Himalrandia, Hindsia, Hintonia, Hippotis, Hodgkinsonia, Hoffmannia, Holstianthus, Homollea, Homolliella, Houstonia, Howardia, Hutchinsonia, Hydnophytum, Hydrophylax, Hymenocoleus, Hymenodictyon, Hymenodyction, Hyperacanthus, Hypobathrum, Hyptianthera, Ipecacuanha, Isertia, Isidorea, Ixora, Jackiopsis, Janotia, Jaubertia, Joosia, Jovetia, Jurgensia, Kadua, Kailarsenia, Kajewskiella, Keenania, Keetia, Kelloggia, Kerianthera, Khasiaclunea, Klossia, Knoxia, Kochummenia, Kohautia, Kraussia, Kutchubaea, Ladenbergia, Lamprothamnus, Landiopsis, Larsenaikia, Lasianthus, Lasionema, Lasiostoma, Lathraeocarpa, Lecananthus, Lecariocalyx, Lelya, Lemyrea, Lepidostoma, Leptactina, Leptactinia, Leptodermis, Leptomischus, Leptopetalum, Leptoscela, Leptostigma, Lerchea, Leucocodon, Leucolophus, Limnosipanea, Lindenia, Lipostoma, Lorencea, Lucinaea, Luculia, Lucya, Ludekia, Macbrideina, Machaonia, Macrocnemum, Macrosphyra, Maguireocharis, Maguireothamnus, Malanea, Manettia, Manostachya, Mantalania, Mapouria, Margaritopsis, Martensianthus, Maschalodesme, Massularia, Mastixiodendron, Mazaea, Melachone, Melanea, Melanopsidium, Menestoria, Mephitidia, Mericarpaea, Merumea, Metabolos, Metadina, Mexotis, Meyna, Micrasepalum, Microphysa, Mitchella, Mitracarpus, Mitragyna, Mitrasacmopsis, Mitriostigma, Molopanthera, Monosalpinx, Morelia, Morierina, Morinda, Morindopsis, Motleyia, Mouretia, Multidentia, Mussaenda, Mussaendopsis, Mycetia, Myonima, Myrioneuron, Myrmecodia, Myrmecoides, Myrmeconauclea, Myrmephytum, Nargedia, Nauclea, Neanotis, Neblinathamnus, Nematostylis, Nenax, Neobertiera, Neoblakea, Neogaillonia, Neohymenopogon, Neolamarckia, Neomussaenda, Neonauclea, Nernstia, Nertera, Nesohedyotis, Neurocalyx, Neurocarpaea, Nichallea, Nodocarpaea, Nonatelia, Normandia, Nostolachma, Notopleura, Ochreinauclea, Octavia, Octotropis, Oldenlandia, Oldenlandiopsis, Oligocodon, Omiltemia, Opercularia, Ophiorrhiza, Oreopolus, Oribasia, Osa, Otiophora, Otomeria, Ottoschmidtia, Ourouparia, Oxyanthus, Oxyceros, Pachystigma, Pachystylus, Paederia, Pagamea, Pagameopsis, Palicourea, Pappostyles, Paracephaelis, Parachimarrhis, Paracoffea, Paracorynanthe, Paragenipa, Paraknoxia, Parapentas, Patabea, Patima, Pauridiantha, Pausinystalia, Pavetta, Payera, Pentagonia, Pentaloncha, Pentanisia, Pentanopsis, Pentas, Pentodon, Peponidium, Perakanthus, Perama, Peripeplus, Pertusadina, Petagomoa, Petesia, Petitiocodon, Petunga, Phellocalyx, Phialanthus, Phialiphora, Phuopsis, Phyllacanthus, Phyllis, Phyllocrater, Phyllomelia, Phyllopentas, Phylohydrax, Picardaea, Pimentelia, Pinarophyllon, Pinckneya, Pitardella, Pittoniotis, Placocarpa, Planaltina, Platycarpum, Plectroniella, Pleimeris, Pleiocoryne, Pleiocraterium, Plocama, Plocaniophyllon, Poecilocalyx, Pogonopus, Polycycliska, Polyozus, Polysphaeria, Polyura, Pomatium, Pomax, Pomazota, Porocarpus, Porterandia, Portlandia, Posoqueria, Pouchetia, Praravinia, Preussiodora, Prismatomeris, Psathura, Pseudaidia, Pseudodiplospora, Pseudohamelia, Pseudomantalania, Pseudomiltemia, Pseudomussaenda, Pseudonesohedyotis, Pseudopyxis, Psilanthus, Psilobium, Psychotria, Psydrax, Psyllocarpus, Pteridocalyx, Pterogaillonia, Pubistylus, Pygmaeothamnus, Pyragra, Pyrostria, Quinquina, Rachicallis, Ramosmania, Randia, Raritebe, Razafimandimbisonia, Readea, Relbunium, Remijia, Renistipula, Rennellia, Restiaria, Retiniphyllum, Rhadinopus, Rhaphidura, Rhipidantha, Rhodopentas, Richardia, Richardsonia, Riodocea, Riqueuria, Robbrechtia, Robynsia, Rogiera, Roigella, Ronabea, Rondeletia, Rosenbergiodendron, Rothmannia, Rovaeanthus, Rubia, Rubovietnamia, Rudgea, Rustia, Rutidea, Rytigynia, Sabicea, Sacosperma, Saldinia, Salzmannia, Saprosma, Sarcocephalus, Sarcopygme, Schismatoclada, Schizenterospermum, Schizocalyx, Schizocolea, Schizomussaenda, Schmidtottia, Schradera, Schumanniophyton, Schwendenera, Sclerococcus, Scolosanthus, Scyphiphora, Scyphostachys, Sericanthe, Serissa, Shaferocharis, Sherardia, Sherbournia, Sickingia, Siderodendrum, Siemensia, Simira, Sinoadina, Sipanea, Sipaneopsis, Siphonandrium, Solena, Solenandra, Sommera, Spallanzania, Spathichlamys, Spermacoce, Spermadictyon, Sphinctanthus, Spiradiclis, Squamellaria, Stachyarrhena, Stachyococcus, Staelia, Standleya, Steenisia, Stenaria, Stenosepala, Stenostomum, Stenotis, Stephanococcus, Stephegyne, Stevensia, Steyermarkia, Stichianthus, Stigmanthus, Stilpnophyllum, Stipularia, Streblosa, Streblosiopsis, Strumpfia, Stylocoryna, Stylosiphonia, Suberanthus, Sulipa, Sulzeria, Synaptantha, Syringantha, Tamilnadia, Tammsia, Tamridaea, Tapanhuacanga, Tapiphyllum, Tarenna, Tarennoidea, Temnocalyx, Temnopteryx, Tennantia, Tepesia, Tessiera, Thamnoldenlandia, Theligonum, Thiollierea, Thogsennia, Timonius, Tinadendron, Tobagoa, Tocoyena, Tortuella, Tournefortiopsis, Trailliaedoxa, Trevirania, Triainolepis, Tricalysia, Trichostachys, Triflorensia, Trigonopyren, Uncaria, Uragoga, Urophyllum, Uruparia, Valantia, Vangueria, Vangueriella, Vangueriopsis, Vidalasia, Villaria, Virecta, Virectaria, Voigtia, Warneria, Warszewiczia, Webera, Wendlandia, Williamsia, Wittmackanthus, Xanthophytum, Xantonnea, Xantonneopsis, Zuccarinia

Izvori

[uredi | uredi kôd]