Dušikov(IV) oksid

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži
Kalotni model molekule dušikova dioksida

Dušikov(IV) oksid (dušikov dioksid, NO2) je crvenosmećkasti do tamno crveni paramagnetični plin.

Svojstva[uredi VE | uredi]

Ima slična svojstva kao i didušikov tetraoksid (N2O4). Vrlo je otrovan plin (nadražljivac), koji pri nižim temperaturama dimerizira, dajući bezbojan plin didušikov tetroksid (N2O4). Nitrozan je plin, crvenosmeđe boje (ukapljen je žućkasta tekućina) dobro topljiv u vodi. Najčešće je u pokusima vidljiv kao plin jer mu je vrelište (na 21°C) na sobnoj temperaturi. Ima neugodan, oštar i karakterističan miris. Reagira sa vodom i stvara nitratnu kiselinu koja ima korozivno djelovanje.

Postoji kao ravnotežna smjesa dušikovog dioksida (NO2) i didušikovog tetroksida (N2O4), kako u plinovitoj fazi, tako i u tekućoj otopini.

  • Molna masa mu je 46 (92).
  • Talište mu je na -9.3°C
  • Relativna gustoća: 1,448
  • Gustoća para: 1,59
  • Oznake: T+, C
  • Dijamant opasnosti: 3-0-0

Opasnosti[uredi VE | uredi]

Ne upotrebljava se u industriji već se može razviti pri nekim procesima gorenjem organskih i anorganskih dušikovih spojeva. Može izazvati edem pluća i smrt gušenjem.

Zaštita[uredi VE | uredi]

Pri radu u atmosferi gdje postoji mogućnost razvijanja nitroznih plinova, potrebno je nositi osobnu zaštitnu opremu: gumene rukavice, zaštitnu masku koja pokriva cijelo lice.

Upotreba[uredi VE | uredi]

Dušikov(IV) oksid je anorganski oksid i upotrebljava se i djeluje kao oksidans pri izgaranju raketnih goriva, za proizvodnju oksiceluloze i za bijeljenje brašna.

Laboratorijsko dobivanje[uredi VE | uredi]

U laboratoriju ga se priređuje:

1. Reakcijom dušične kiseline s bakrom:

Cu(s) + 4 HNO3(konc.) --> Cu(NO3)2(aq) + 2 H2O(I) + 2 NO2(g)

ili

3 Cu(s) + 8 HNO3(aq) --> 3 Cu(NO3)2(aq) + 4 H2O(I) + 2 NO(g)


2. Reakcijom otopine natrijeva nitrita (NaNO2) sa željezovim(II) ionima u kiselom mediju.


Izvori[uredi VE | uredi]