Inicijal

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži
Slovo P kao inicijal (Opisujući Petra) u iluminiranoj Bibliji na latinskom, oko 1407.

Inicijal, u širem značenju pojma, označava svako početno slovo u riječi; početna slova imena i prezimena neke osobe. Izvorno, u paleografiji i tiskarstvu, inicijal je početno slovo u pisanim rukopisima koja su posebno oblikovana, istaknuta veličinom, redovno ornamentalnog karaktera ili čak oblikovana kao okvir nekom prikazu. Inicijali se obično nalaze u iluminiranim rukopisima (Minijatura (slikarstvo)), a najprije su se pojavili u rukopisima iz ranog 8. st. [1]

Najstariji primjer je iz oslikanog rukopisa Petrogradske Bede (St Petersburg Bede), iz 731.-46. U kasnoj antici inicijal se počinje isticati veličinom i oblikom, ali pravi razvoj ilumininacije inicijala započeo je s razvojem preromaničkih samostana u Irskoj, Engleskoj i posebice u franačkoj za vrijeme Karla Velikog, te u otonskoj umjetnosti. Oslikani obično temperom na papiru ili pergamentu, zadržali su ornamentalnu dekoraciju barbarske umjetnosti kroz cijelu romaniku. Isprva su bili urešeni geometrijskim motivima, obično pletera, u koji su raskošnim bojama maštovito ukomponirani različiti likovni prikazi životinja, riba, ptica, biljaka, bajkovitih čudovišta, nemani i sl. Uređen raskošnim bojama i ukrasima s vinjetama i minijaturama počinje činiti osnovu iluminacije knjige. Čest je u gotici, a u renesansi, od 16. stoljeća, u uporabi su tiskani inicijali.

Danas je inicijal najčešće nešto veće slovo ili se izrađuje prema gotovu klišeju.

Prema načinu ukrasa u tiskarstvu razlikujemo: zatvoreno urešeni, otvoreno urešeni i neurešeni inicijal.

U kontekstu tipografije oslikanih rukopisa, grisaille je inicijal koji je nastao slikanjem samo jednom bojom (monokromno).

Izvori[uredi VE | uredi]

  1. Leaves of Gold: Glossary of Medieval Manuscript Terms. Philadelphia Museum of Art (2002).

Poveznice[uredi VE | uredi]

Vanjske poveznice[uredi VE | uredi]