Faktor X

Izvor: Wikipedija
Prijeđi na navigaciju Prijeđi na pretraživanje

Faktor X je enzim, serinska endopeptidaza, koji sudjeluje u fiziološkom procesu zgrušavanja krvi (koagulacija). Faktor X se naziva i Stuart-Prowerov faktor. Faktor X se stvara u jetri, te je za njegovu sintezu potreban vitamin K. Gen koji kodira faktor X nalazi se na 13. kromosomu.

Fiziologija[uredi VE | uredi]

Faktor X se aktivira hidrolizom, te postaje faktor Xa. Faktor X aktiviraju:

  • Faktor IX sa svojim kofaktorom faktorom VIII (faktor IX i faktor VIII čine zajedno kompleks koji se naziva intrizična aktivaza)

U tradicionalnom modelu koagulacije krvi (vanjski i unutarnji put koagulacije), faktor X aktivacijom postaje prvi čimbenik u zajedničkom dijelu puta koagulacije.

Faktor Xa djeluje cijepajući protrombin na dva mjesta iz čega nastaje trombin.

Proces je poboljšan kada se Faktoru Xa aktivira sa kofaktorom V, čime nastane protrombinaza kompleks (aktivator protrombina).

Faktor Xa inaktivira poseban enzim iz skupine inhibitora serinskih proteaza (serpini), koji se naziva inhibitor proteaze ovisan o proteinu Z. Učinak toga enzima povećava protein Z.

Medicina[uredi VE | uredi]

Inihibicija sinteze faktora X mehanizam je djelovanja brojnih antikoagulatnih lijekova.

Nedostatak faktor X je rijedak prirođeni poremećaj koji se prezentira krvarenjima iz nosa (epistaksa), krvarenjem u zglobove (hemartros) i krvarenjima iz probavnog sustava (hematemeza, melena).

Izvor[uredi VE | uredi]

  • "Medicinska fiziologija", Guyton, Hall, deveto izdanje, Medicinska naklada Zagreb 1999., ISBN 953 176-092 6