Gliese 667

Izvor: Wikipedija
Prijeđi na navigaciju Prijeđi na pretraživanje
Gliese 667
Lokacija sustava Gliese 667 na nebu
Cercle rouge 100%.svg

Lokacija sustava Gliese 667 na nebu
Položaj na nebu
Epoha J2000
Zviježđe Škorpion
Rektascenzija 17h 18m 57.16483s
Deklinacija -34° 59' 23.1416"
Prividna magnituda (V) +5.91/+7.20/+10.20
Karakteristike
Spektralni tip K3V/K5V/M1.5V
U−B indeks boje 0,83/???/1,17
B−V indeks boje 1,03/???/0,57
Astrometrija
Radijalna brzina (Rv) 6,5 km/s
Prava brzina (μ) RA: 1129,76 mas/g
Dec.: 77,02 mas/g
Paralaksa (π) 140,88 ± 2,04 mas
Udaljenost 23,2 ly (7,1 pc)
Apsolutna magnituda (MV) 7,07/8,02/11,03
Detalji
Masa 0,73/0,69 M
Polumjer 0,76/0,70 R
Luminozitet L
Temperatura K
Metalicitet
Rotacija
Starost g
Detalji
Masa 0,31 M
Polumjer 0,42 R
Luminozitet 0,0137 L
Temperatura 3.700 K
Metalicitet
Rotacija 105 dana
Starost 2-10 × 109 g
Binarna orbita
Pratioc Gliese 667 B
Period (P) 42,15 g
Velika poluos (a) 1,81 AJ
Ekscentricitet (e) 0,58
Inklinacija (i) 128°
Orbitalni čvor (Ω) 313°
Periastron epoha (T) 1975,9

Gliese 667 (142 G. Scorpii) je trostruki sustav zvijezda u zviježđu Škorpion. Nalazi se 23,2 svjetlosne godine od Zemlje. Njegove tri zvijezde su sve manje od Sunca.

Sustav je miče po nebu brže no uobičajeno, 1 lučnu sekundu u godini. Dvije najsjajnije zvijezde u sustavu su Gliese 667 A i B. Zajedno čine mali binarni par i udaljene su međusobno 12.6 astronomskih jedinica (astronomska jedinica je ekvivalentna udaljenosti Zemlje od Sunca, 149,6 milijuna kilometara). Obje su zvijezde K tipa, znači narančaste i hladnije od Sunca.

Treća zvijezda jest Gliese 667 C, crveni patuljak koji se nalazi 230 astronomskih jedinica od AB. Ovaj crveni patuljak poznat je po svom planetarnom sustavu (vidi Cb i Cc).

Gliese 667 AB[uredi | uredi kôd]

Gliese 667 AB jest u središtu ove slike. Gliese 667 C odmah kraj njega, malo lijevo dolje.

Gliese 667 AB jest prvi dio sustava Gliese 667. Riječ je o dvije zvijezde K-tipa, koje su međusobno udaljene 12,6 astronomskih jedinica (1,9 milijardi kilometara), a udaljenost im tijekom orbite iznosi od 5 do 16 astronomskih jedinica. Obje su manje od Sunca. Nemaju poznatih planeta.

Gliese 667 A[uredi | uredi kôd]

Gliese 667 A jest najveća zvijezda u sustavu, s 73% mase i 76% promjera Sunca. Zvijezda je K tipa, i to K3V. Unatoč ovomu, zrači samo 13% zračenja Sunca. Također je mnogo siromašnija nekim osnovnim elementima, kao vodik i helij. Njihova prisutnost u ovoj zvijezdi je samo 26% one u Suncu. Prividna magnituda jest 6.29, a apsolutna 7.07.

Gliese 667 B[uredi | uredi kôd]

Gliese 667 B jest druga po veličini zvijezda u sustavu, kao i manja komponenta od para AB. Također je K-tipa, ali tamnija i tipa K5V. Ima 69% mase i 70% radijusa Sunca. Zrači tek 5% zračenja Sunca. Prividna magnituda jest 7.24, a apsolutna 8.02.

Gliese 667 C[uredi | uredi kôd]

Gliese 667 C jest najmanja zvijezda u cijelome sustavu. Ima samo 31% mase i 42% promjera Sunca. Također, za razliku od AB, Gliese 667 C jest crveni patuljak i ima površinsku temperaturu od tek 3.700°C, oko polovicu Sunčeve temperature. Njena puna klasifikacija jest M1.5V. Ova komponenta jest udaljena od ostatka sustava (Gliesse 667 AB), a ta udaljenost iznosi 230 astronomskih jedinica (oko 40 milijardi kilometara). Prividna magnituda jest 10,25, a apsolutna 11,03. Zrači tek 1,4 % zračenja Sunca.

Planetarni sustav[uredi | uredi kôd]

Gliese 667 C je zadnjih godina najpoznatiji po svom planetarnom sustavu.

Gliese 667 Cb[uredi | uredi kôd]

Gliese 667 Cb je otkriven 2009. Nalazi se izvan nastanjive zone, a prevruć je za ikakav život. Također, noviji dokazi govore da je taj planet plinovit.

Gliese 667 Cc[uredi | uredi kôd]

Gliese 667 Cc jest otkriven 2011., a potvrđen 2012. Planet se nalazi u nastanjivoj zoni, a najsličniji je Zemlji iz kataloga Gliese, nakon planeta Gliese 581g, koji nije potvrđen. Gliese 667 Cc ima sličnost sa Zemljom od 85%.

Nepotvrđeni planeti[uredi | uredi kôd]

Planetarni sustav Gliese 667 C (uključuje nepotvrđene planete)

Godine 2013. objavljeno je otkriće još pet planeta, od toga nova dva potencijalno nastanjiva. U tom trenutku planeti su bili sljedeći (Cb, Cc, Cd, Ce, Cf, Cg, Ch). Ubrzo nakon otkrića svi novootkriveni planeti dovedeni su u pitanje. Studija iz 2014. izbacila ih je i od tada se smatra da Gliese 667 C ima dva planeta prethodno navedena, a da su ostali samo rezultat krivo identificirane zvjezdane buke. 2019. je taj zaključak ponovno doveden u pitanje, s time da zbog toga Gliese 667 Cd ostaje kao nepotvrđen.

Gliese 667 Ce[uredi | uredi kôd]

Gliese 667 Ce je egzoplanet koji kruži oko zvijezde Gliese 667 C, koja je član sustava Gliese 667. Planet je otkriven 2013. i potvrđen. Međutim, ponovna analiza podataka Feroza i Hobsona 2014. ukazuje da je otkrivanje ovog planeta zapravo rezultat neispravnog objašnjavanja zvjezdane buke u podacima radijalne brzine. Pronađen je signal ovog planeta, kao i signali planeta e i g, no oni variraju ovisno o signalima planeta b i c, što dovodi ozbiljne sumnje u postojanje planeta. Nešto je manje masivan od Gliesea 667 Cc. Nalazi se u nastanjivoj zoni, a sličnost sa Zemljom jest 60%. Njegova zvjezdana struja je oko trećine Zemljine, ali može imati tekuću vodu na svojoj površini ako je prisutno dovoljno stakleničkih plinova.

Gliese 667 Cf[uredi | uredi kôd]

Gliese 667 Cf je egzoplanet koji kruži oko zvijezde Gliese 667C, koja je dio sustava Gliese 667. Planet je otkriven 2013., te je potvrđen. Međutim, re-analiza podataka Feroza i Hobsona 2014. ukazuje da je otkrivanje ovog planeta zapravo rezultat neispravnog objašnjavanja, zvjezdane buke u podacima radijalne brzine. Pronađen je signal ovog planeta, kao i signali planeta e i g, no oni variraju ovisno o signalima planeta b i c, što dovodi ozbiljne sumnje u postojanje planeta. Nešto je manje masivan od Gliese 667 Cc. Analiza orbitalne stabilnosti pokazuje da masa ne može biti veća od dvostruko veće mase nego masa Zemlje. Nalazi se u sredini nastanjive zone. Sličnost sa Zemljom jest 76%. Iako Gliese 667 Cf prima manje od 60% vidljive svjetlosti zvijezde u usporedbi sa Zemljom, prima više infracrvenog zračenja od Zemlje. Na temelju izračuna temperature crnog tijela, ukupna količina apsorbirane svjetlosti zvijezda je veća.

Gliese 667 Cg[uredi | uredi kôd]

Gliese 667 Cg je nepotvrđeni egzoplanet koji kruži oko zvijezde Gliese 667 C, koja je član sustava Gliese 667. Gliese 667 Cg ima minimalnu masu od 4,41 masa Zemlje i ne može biti veća od 8,82 masa Zemlje. Vjerojatno je to ledeni planet, s mogućnošću podzemnog oceana. Njegovo postojanje tek treba potvrditi.

Re-analiza podataka Feroza i Hobsona 2014. ukazuje da je otkrivanje ovog planeta zapravo rezultat neispravnog objašnjavanja zvjezdane buke u podacima radijalne brzine.

Gliese 667 Ch[uredi | uredi kôd]

Gliese 667 Ch je nepotvrđen egzoplanet koja kruži oko zvijezde Gliese 667 C, koja je član sustava Gliese 667. Gliese 667 Ch ima minimalnu masu od 1,1 Zemljine mase i ne može biti više od dva puta masivniji nego Zemlja. Nalazi se izvan nastanjive zone Gliesea 667 C. Dokazi o postojanju Gliesea 667 Ch su slabi i njegovo postojanje tek treba potvrditi.

Poveznice[uredi | uredi kôd]

Vidi još[uredi | uredi kôd]