Petar Iberijski

Izvor: Wikipedija
Prijeđi na navigaciju Prijeđi na pretraživanje
Petar Iberijski
პეტრე იბერი
Peter the Iberian.jpg
Prethodnik Bosmarios Iberijski
Puno ime
Murvan Nabarnugios Peter
Otac Bosmarios Iberijski
Rođen 411.
Preminuo 491.
Zanimanje redovnik, crkveni naučitelj i filozof
Vjera pravoslavac

Petar Iberijski (gru. პეტრე იბერი, 411. - 491.) je bio gruzijski princ i redovnik iz dinastije Chosroid, teolog i filozof koji je bio istaknuti lik u ranom kršćanstvu i jedan od utemeljitelja kršćanskog neoplatonizma. Neki su tvrdili da je on autor djela pisanih pod pseudonimom Pseudo-Dionizije Areopagit. [1] Poznat je po osnivanju prvog gruzijskog samostana u Betlehemu i postaje biskup Gaze blizu Majuma.[2]

Život[uredi VE | uredi]

Rođen je u dinastiji Chosroid kraljevine Iberije, te su ga prozvali Murvan (u današnjem prijevodu Nabarnugios), a od rođenja je imao naslov princa (Kartli). [2] Njegov otac, kralj Bosmarios Iberijski, pozvao je istaknuog filozofa Mithradatesa iz Lazice da sudjeluje u Murvanovu obrazovanju. 423. otac ga šalje u Carigrad, gdje je dobio visoko obrazovanje pod visokim pokroviteljstvom rimske carice Aelie Eudocie, supruge Teodozija II. [3] Nakon školovanja je mladi princ je zajedno sa svojim učiteljem Mithradates napustio palaču i otišao na hodočašće u Palestinu, gdje je postao redovnik u Jeruzalemu pod imenom Petar. [3] 430. je osnovao vlastiti samostan u Betlehemu. 445. je zaređen za svećenika, a u pratnji svoga učitelja Mithradatesa (redovničkog imena Ivan) je proputovao nekoliko zemalja Bliskog Istoka i smjestio se u Gazi blizu Majuma. [3] 452. služio je kao biskup Majuma šest mjeseci prije protjerivanja kršćana dekretom mjesnog vladara. Petar je pobjegao u Egipat, ali se vratio u Palestinu desetljeće kasnije, stekavši brojne sljedbenike i učenike. Prema srednjovjekovnim izvorima, bio je autor nekoliko poznatih vjerskih djela. [4] Umro je u Yavneh-Yamu, antičkoj luci Jamniji 491. godine, a pokopan je u svom samostanu u blizini Gaze. [5] Neki stručnjaci Istočne Crkve smatraju da je Petar Iberijski možda ostupio od Kalcedonskog nauka. [6] Gruzijska pravoslavna Crkva ge je proglasila svecem. [6]

Izvori[uredi VE | uredi]

  1. Sh. Nutsubidze, Mystery of Pseudo-Dionys Areopagit (monography), Tbilisi, 1942.; E. Honigmann, Pierre l'Iberian et les ecrits du Pseudo-Denys l'Areopagita, Bruxelles, 1952.
  2. 2,0 2,1 The Byzantine Fathers by Georges Florovsky (engl.)
  3. 3,0 3,1 3,2 The Life of Peter the Iberian(engl.)
  4. A. Kofsky. Peter the Iberian. Pilgrimage, Monasticism and Ecclesiastical Politics in Byzantine Palestine (engl.)
  5. Society of Biblical Literature (engl.)
  6. 6,0 6,1 Lang, D M., Peter the Iberian and his biographers, Journal of Ecclesiastical History, 1951., str. 158-168

Literatura[uredi VE | uredi]

  • David Marshall Lang, Peter the Iberian and His Biographers, Journal of Ecclesiastical History, vol. 2 (1951.), str. 156–168
  • Jan-Eric Steppa, John Rufus and the World Vision of Anti-Chalcedonian Culture, (Gorgias Press, 2002.), xxvii, str. 199, ISBN 1-931956-09-X
  • Ernest Honigmann, Pierre l'iberian et les ecrits du Pseudo-Denys l'Aréopagite, Bruxelles, 1952. (fr.)
  • ქართული ლიტერატურის ქრესტომათია. ტ. I შედგ. ს. ყუბანეიშვილის მიერ. ტ. I. თბ. 1944.
  • ძველი ქართული აგიოგრაფიული ლიტერატურის ძეგლები, ი. აბულაძის რედაქციით, II ტ. თბ. 1967.
  • ძველი ქართული აგიოგრაფიული ლიტერატურის ძეგლები, IV, ე. გაბიძაშვილის და მ. ქავთარიას რედაქციით, ტ. თბ. 1968.
  • ცხოვრება პერტე იბერისა, ასურული რედაქცია გერმანულიდან თარგმნა, გამოკვლევა, კომემტარები და განმარტებითი საძიებლები დაურთო ი. ლოლაშვილმა, თბილისი, 1988.
  • პეტრე იბერიელი (ფსევდო-დიონისე არეოპაგელი). შრომები. თარგმ. ეფრემ მცირისა. ს. ენუქაშვილის გამოც. თბ. 1961.
  • შ. ნუცუბიძე. პეტრე იბერი და ანტიკური ფილოსოფიური მემკვიდრეობა. შრომები. ტ. V. თბ. 1975.
  • ს. ყაუხჩიშვილი. ბერძნული ლიტერატურის ისტორია. ტ. III. თბ. 1973.
  • Н. Марр. Житие Петра Ивера, царевича—подвижника и епископа Мойюмского V века. Православный палестинский сборник. 1896. г. т. 16.
  • მ. თარხნიშვილი, ახლად აღმოჩენილი ქართული მონასტერი ბეთლემში, ბედი ქართლისა, 16, 1954.
  • გ. წერეთელი, უძველესი ქართული წარწერები პალესტინიდან, თბილისი, 1960.
  • გ. ფერაძე, უცხოელ პილიგრიმთა ცნობები პალესტინის ქართველი ბერებისა და ქართული მონასტრების შესახებ, გამოსაცემად მოამზადა, შესავალი წერილი და დამატებითი შენიშვნები დაურთო გ. ჯაფარიძემ, თბილისი,1995.
  • თ. მგალობლიშვილი, უცნობი ქართული მომასტერი წმ. მიწაზე, str. 341-349
  • საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, ავტორ-შემდგენელნი: ენრიკო გაბიძაშვილი (ხელმძღვანელი), მაია მამაცაშვილი, ანა ღამბაშიძე. თბ. 2007.

Vanjske poveznice[uredi VE | uredi]