Glukagon

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži

Glukagon je hormon gušterače koji sudjeluje u metabolizmu ugljikohidrata. Po kemijskoj strukturi glukagon je polipeptid koji se sastoji od 29 aminokiselina. Znanstvenici Kimball i Murlin su 1923.g. prvi opisali glukagon.

Glukagon se stvara u gušterači (alfa stanice Langerhasovih otočića), a izlučuje se u krvotok kada je niska razina glukoze u krvi (hipoglikemija). Glukagon u jetri djeluje tako uzrokuje razgradnju pohranjenog glikogen u glukozu koja se otpušta u krv. Glukagon djeluje suprotno od inzulina, koji omogućuje ulaz glukoze u stanice. Glukagon potiče i na lučenje inzulina, kako bi glukoza u krvi mogla ući u stanice tkiva koje ne mogu uzimati glukozu bez djelovanja inzulina.

Fiziologija[uredi VE | uredi]

Stvaranje[uredi VE | uredi]

Hormone se sintetizira i izlučuje iz alfa stanica (α-stanice) Langerhansovih otočića, koji se nalaze u endokrinom dijelu gušterače.

Mehanizmi regulacije[uredi VE | uredi]

Pojačano lučenje glukagona uzrokuju:

Smanjeno lučenje glukogona uzrokuju:

Funkcija[uredi VE | uredi]

Glucagon.png
Mikroskopska slika obojenja glukagona.

Glukagon održava razinu glukoze u krvi, vežući se na glukagonski receptor na hepatocitima, što uzrokuje da jetra otpušta u krv glukozu koja je u njenim stanicama pohranjena u obliku glikogena, u procesu koji se naziva glikogenoliza. Nakon što se isprazne zalihe glikogena, glukagon stimulira jetru da počne stvarati dodatne količine glukoze u procesu koji se naziva glukoneogeneza. Oba ova procesa sprečavaju razvoj hipoglikemije.

Mehanizam djelovanja[uredi VE | uredi]

Glukagon se veže na glukagonski receptor, koji je receptor s G-proteinom, a nalazi se na staničnoj membrani. Promjene konformacije u receptoru aktiviraju G-protein, heterotrimerski protein, sa α, β, i γ podjedinicama. Kao posljedica supstitucije GDP molekule, sa GTP molekulom, podjedinice se raspadnu, a alfa podjedinica aktivira sljedeći enzim u kaskadi, adenil-ciklaza.

Adenil-ciklaza stvara cAMP (ciklički adenozin-monofosfat) koji aktivira regulacijsku bjelančevinu protein kinaze A, koja aktivira protein kinazu A (cAMP-ovisna proteinska kinaza). Ovaj enzim aktivira kinazu fosforilaze B, koja pretvara fosforilazu B u fosforilazu A. Fosforilaza A pospješuje ragradnju glikogena u glukoza-1-fosfat. Glukoza-1-fosfat se defosforilira i otpušta u krv iz jetrenih stanica.

Patologija[uredi VE | uredi]

Glukagonom je tumor gušterače koji svojim pretjeranim izlučivanje glukagona, uzokuju povećanu koncentraciju glukagona u krvi i stvara prepoznatljiv sindrom: nekrolitički migrirajući eritem (specifični dermatitis), netolerancija glukoze, anemija i gubitak na tjelesnoj težini.

Primjena[uredi VE | uredi]

Glukagon se koristi kod bolesnika u teškim hipoglikemijama koje ne mogu uzimati glukozu oralno (npr. osobe bez svijesti).