Lepenac (rijeka)

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži
Lepenac
Duljina 75 km
Nadm. visina izvora 1.820 m
Površina porječja 770 km2
Izvor Kodža Balkan, ( 1 820 m.), Kosovo
Ušće Gjorče Petrov, ( 262 m.), Makedonija
Pritoci Nerodimka
Države Kosovo, Makedonija
Slijev egejski
Ulijeva se u Vardar

Lepenac (albanski: Lepenci, makedonski: Лепенец) je rijeka na jugu Kosova i sjeveru Republike Makedonije, duga je 75 km, i pritoka je rijeke Vardar .

Tok rijeke kroz Kosovo[uredi VE | uredi]

Rijeka Lepenac izvire na planini Kodža Balkan, istočno od grada Prizrena, na nadmorskoj visini od 1 820 m. Ispočetka teče na istok, kroz Sirinićku župu, između planina Žar (sa sjevera) i Šarplanine (s juga). Sa Šarplanine prima mnoge male pritoke, i jednu veću Suvu reku, teče kroz gradić Štrpce, zatim teče između Šarplanine i planine Nerodimka (sa sjevera) i kod sela Doganović zavija prema jugu i teče kroz Veliko Kosovo polje.

Ovdje prima svoj najveći pritok, rijeku Nerodimku, sa lijeve strane, kod gradića Kačanik i teče u Kačaničku klisuru. Klisura je duga 23 km, i nalazi se između Šarplanine, sa zapada i Skopske Crne Gore, sa istoka. Po istjeku iz klisure kod sela Sečište rijeka ulazi u Makedoniju poslije 60 km tijeka kroz Kosovo.

Tok rijeke kroz Makedoniju[uredi VE | uredi]

Prostalih 15 km, rijeka teče kroz Skopsku kotlinu, sa lijeve strane prima nekoliko manjih pritoka iz Skopske Crne Gore. Teče pored arheološkog nalazišta Scupi, i na periferiji grada Skopja (kod naselja Gjorče Petrov) uvire u rijeku Vardar na nadmorskoj visini od 262 m.

Osobine[uredi VE | uredi]

  • Rijeka Lepenac pripada slivu Egejskog mora, sa slivnim područjem od 770 km² (695 km² na Kosovu i 75 km² u Makedoniji).
  • Rijeka nije plovna
  • Kačanička klisura, je i trasa magistralne ceste Skopje - Priština, kao i željezničke pruge Priština - Skopje.
  • Rijeka Lepenac ima potencijalno dobar hidropotencijal, koji se ne koristi. Njene vode se vrlo malo koriste za navodnjavanje.
  • Rijeka Lepenac, bila je dio umjetne bifurkacije, kada je rijeka Nerodimka povezivala umjetnim kanalom rijeke; Lepenac i Sitnicu (pritoku Ibra) , i na taj način povezivala crnomorski i egejski sliv. Ovaj kanal je izvan upotrebe nakon drugog svjetskog rata.

Izvori[uredi VE | uredi]

  • Mala Prosvetina Enciklopedija, Theće izdanje (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2
  • Jovan Đ. Marković (1990): Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije; Svjetlost-Sarajevo