Polimer

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži

Polimeri su velike molekule sastavljene od dijelova koji se ponavljaju (monomera) povezanih u dugačke lance. Iako se pojam polimer često koristi kao sinonim za plastiku, u polimere se u kemiji ubraja veliki broj prirodnih i umjetnih materijala s različitim svojstvima i namjenama.


O sintetičkim polimerima[uredi VE | uredi]

Inače to su materijali najvećim dijelom građeni od ugljika, vodika, kisika a ponekad sadrže i klor, fluor, dušik... Do njih se dolazi preradom prirodnih sirovina (celuloze) ili se dobivaju kemijskom sintezom iz pojedinih frakcija nafte.

Građa i svojstva sintetičkih polimera[uredi VE | uredi]

Sintetički polimeri su materijali koji nastaju procesom polimerizacije malih molekulskih jedinki. Tu se molekule male molekulske mase (monomeri) međusobno spajaju i dobivaju se molekule velike molekulske građe (polimere). Dijele se na tri temeljne skupine:

1. Plastomeri (termoplasti) su sintetički polimeri čije su molekule dugi, linearni ili razgranati lanci. Osnovno svojstvo plastomera je da zagrijavanjem omekšaju ili se rastale a hlađenjem očvrsnu ne promijenivši svojstva.

2. Elastomeri su sintetički polimeri čije su molekule međusobno povezane manjim brojem poprečnih veza.Odlikuju se savitljivošću (rastezljivošću) pri sobnoj temperaturi.

3. Duromeri (duroplasti) su građeni od gusto umreženih polimerskih molekula. To su tvrdi materijali koji se ne mogu preoblikovati zagrijavanjem i lako se lome.

Plastične mase imaju brojne prednosti ispred prirodnih materijala:

  • dobri su toplinski i električni izolatori,
  • otporni su prema vodi,
  • mnoge su otporne prema kiselinama i lužinama,
  • nisu izložene koroziji,
  • lako se oblikuju.
  • dobro upijaju vibracije
  • imaju niski faktor trenja, stoga su otporni na trošenje

Vrlo loše svojstvo plastičnih masa koje je uzrok velikih svjetskih ekoloških problema je njihova biološka nerazgradivost.

Primjena sintetičkih polimera[uredi VE | uredi]

Sintetički polimer koji pripadaju skupini plastometra su:

  • Polietilen (PE) koji se dobiva polimerizacijom etena pri određenim uvjetima uz katalizator a služi za izradu plastičnih folija, vrećica, posuđa, igračaka, boca, cijevi...
  • Polivinil-klorid (PVC) koji se proizvodi iz vinil-klorida a iz njega se proizvode folije, izolacije ele. vodova, igračke, umjetna vlakna...

i mnogi drugi

Sintetički polimer koji pripada skupini elastomera je:

  • Guma koja se dobiva iz drveta kaučkovca ili umjetnim putem a koristi se prvenstveno u proizvodnji automobilskih guma.

Sintetički polimer koji pripada skupini duroplasta je:

  • Bakelit je jedan od najstarijih duroplasta a od njega se izrađuje alat, telefoni, utičnice, plastične ploče...

Hrvatsko nazivlje[uredi VE | uredi]

Veliku ulogu u razvitku hrvatskog nazivlja polimerstva dala je Ranka Čatić. Ona je napisala hrvatski stupac u trojezičnom englesko-njemačko-hrvatskom rječniku polimerstva.[1]

Izvori[uredi VE | uredi]