Ugljikovodici

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži
Metan - predstavnik alkana
Eten - predstavnik alkena
Etin - predstavnik alkina
Benzen - predstavnik arena

Ugljikovodici su organski kemijski spojevi ugljika i vodika. Sastoje se od "kostura" atoma ugljika na koje su vezani atomi vodika (i drugih elemenata).

Podjela[uredi VE | uredi]

Ugljikovodici se dijele prema obliku ugljikovog "kostura", dalje uglavnom po zasićenosti.

  • aciklički (alifatski) - atomi ugljika čine lančaste molekule.
    • zasićeni - alkani - atomi ugljika su vezani samo jednostrukom kovalentnom vezom.
    • nezasićeni
      • alkeni - osim jednostruke, između atoma ugljika postoji i dvostruka kovalentna veza.
      • alkini - osim jednostruke, između atoma ugljika postoji i trostruka kovalentna veza.
  • ciklički - atomi ugljika čine prstenaste molekule.
    • karbociklički - prsten je građen samo od atoma ugljika.
      • zasićeni - cikloalkani - atomi ugljika su vezani samo jednostrukom kovalentnom vezom.
      • nezasićeni - cikloalkeni - osim jednostruke, između atoma ugljika postoji i dvostruka kovalentna veza.
      • aromatski - areni - u prstenu su jednostruka i dvostruka kovalentna veza poredane naizmjenično.
    • heterociklički - u prstenu postoje i drugi atomi (koji se nazivaju heteroatomima) osim atoma ugljika (npr. atom kisika, dušika, sumpora...).

Aromatski ugljikovodici[uredi VE | uredi]

Aromatski ugljikovodici (naziv dolazi od grčkog aroma (miris)).

U 19.st. Kekule otkriva strukturu benzena. Navodno je njegovu strukturu sanjao. Benzen je kancerogen, ali se nalazi u veoma mnogo spojeva. Čak i poznati lijek Aspirin u sebi sadrži benzensku jezgru. Molekulska formula benzena je C6H6, a izvori su katran kamenog ugljena, nafta.

        H
        |
        C
       / \
    H-C   C-H
      |   |
    H-C   C-H
       \ /
        C
        |
        H

Poznatiji aromatski ugljikovodici: antracen i naftalen.

Reakcije ugljikovodika[uredi VE | uredi]

  • Supstitucija - reakcije supstitucije ili zamjene su reakcije zasićenih i aromatskih ugljikovodika pri čemu se atom vodika iz molekule zamjenjuje atomom drugog elementa ili drugom skupinom, pri veoma jakoj svjetlosti.

Reakcija supstitucije smjese klora i metana

reakcija supstitucije smjese klora i metana
  • Adicija (lat. additio - dodavanje, pribrajanje). U matematici znači pribrajanje. U organskoj kemiji, vezivanje vodikovih atoma, atoma drugih elemenata ili radikala na dvostruke ili trostruke veze nezasićenih organskih spojeva.

Chlorine and etene addition.png

reakcija adicije klora na eten
Logotip Zajedničkog poslužitelja
Na Zajedničkom poslužitelju postoje datoteke na temu: Ugljikovodici.
U G LJ I K O V O D I C I
aciklički ciklički
ZASIĆENI NEZASIĆENI KARBOCIKLIČKI HETEROCIKLIČKI
alkani alkeni
alkini
zasićeni nezasićeni aromatski
cikloalkani cikloalkeni areni


P chemistry.svg Nedovršeni članak Ugljikovodici koji govori o kemiji treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.