Aladža džamija u Foči

Izvor: Wikipedija
Prijeđi na navigaciju Prijeđi na pretraživanje
Aladža džamija
Džamija Aladža 28.jpg
Lokacija Foča, Bosna i Hercegovina
Godine izgradnje 1549.
Renoviran 2014.-2019.
Srušen 1992.
Religija islam

Aladža džamija je džamija u bosanskohercegovačkom gradu Foči.

Jedna od tri najznačajnije džamije u Bosni i Hercegovini, uz Gazi Husrev-begovu u Sarajevu i Ferhadiju džamiju u Banjoj Luci,

Povijest[uredi VE | uredi]

Aladža džamija je u Foči podignuta je 1549. godine. Podigao ju je Hasan Nezir, bliski suradnik Mimara Sinana. Ukrašena je lijepim bojama, pa je nazvana Aladža - što znači šarena džamija. Džamija je viša od 36 metara i skladnih je linija, mramorni stubovi, portal, kube, ćoškovi i ćosnici. Predstavlja remek-delo osmanske arhitekture koja se nalazi na UNESCO-voj listi svjetske baštine. Oslikana ornamentika je u tipičnom osmanskom klasičnom arhitektonskom stilu, a budući da je bila prva džamija te vrste u Bosni i Hercegovini, njen dizajn su emulirale mnoge druge koje su kasnije izgrađene. To je jedan od razloga zašto su je jugoslovenske vlasti 1950. godine stavile pod zaštitu države.

Rušenje i obnova[uredi VE | uredi]

Vojska Republike Srpske je Aladžu džamiju do temelja srušila 2. kolovoza 1992. godine, a zatim njene ostatke zatrpale zemljom na gradskim smetljištima. Prvi fragmenti Aladže pronađeni su 2004. godine, zajedno s ostacima tijela ubijenih Bošnjaka, u masovnoj grobnici na obali Drine. Početak obnove Aladža džamija je započeo 2014. godine, a obnovljena i rekonstruirana je po ugledu na originalnu Aladžu. Obnovljena Aladža je otvorena 4. svibnja 2019. godine, a otvorila ju je Aziza Kurtović, žena koja je tokom rata u Bosni i Hercegovini izgubila sina.[1][2]

Tokom osmanskog perioda u Foči je izgrađeno 17 džamija; 5 je uništeno tokom Drugog svjetskog rata, a 12 tokom rata u Bosni i Hercegovini. Od travnja do lipnja 1992. godine u Foči su porušene sve džamije.

Procesuiranja[uredi VE | uredi]

Tužiteljstvo Bosne i Hercegovine je u listopadu 2018. godine podiglo optužnicu protiv Gorana Mojovića, bivšeg pripadnika snaga bosanskih Srba, za učešće u postavljanju eksploziva i izazivanju eksplozije koja je uništila Aladža džamiju. Na popisu je kulturne baštine Bosne i Hercegovine i svjetske baštine pri UNESCO-u. Mojović je optužen za zločin protiv čovječnosti uništavanjem kulturnih, vjerskih ili povijesnih spomenika.[3]

Izvori[uredi VE | uredi]

  1. Svečano otvorena Aladža džamija u Foči, BHRT, objavljeno i pristupljeno 4. svibnja 2019.
  2. Otvaranje Aladža džamije u Foči 4. maja, pristupljeno 4. svibnja 2019.
  3. U BiH ponovo otvorena istorijaska Aladža džamija, pristupljeno 4. svibnja 2019.


P religion world.svg Nedovršeni članak Aladža džamija u Foči koji govori o religiji treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.