Biograd (sudbeni kotar)

Izvor: Wikipedija
Prijeđi na navigaciju Prijeđi na pretraživanje

Sudbeni kotar Biograd bio je jedan od sudbenih kotara (njem. Gerichtsbezirk), koji su predstavljali manje upravno-teritorijalne jedinice nekadašnje Carevine Austrije u okvirima Austro-Ugarske monarhije. Zajedno sa sudbenim kotarima Pag, Rab i Zadar činio je veću upravno-teritorijalnu jedinicu politički kotar Zadar u sastavu austrijske krunske zemlje Dalmacije. Prostirao se je 1900. godine na 183,38 km.2[1] Sjedište sudbenog kotara bilo je u Biogradu, a službeno je iskazivan i na talijanskom jeziku pod imenom Zaravecchia[2].

Stanovništvo[uredi | uredi kôd]

Godine 1900. u sudbenom je kotaru Biogradu živjelo 7.495 stanovnika[3] popisanih kao lokalno civilno stanovništvo i "stranci" (stanovništvo iz drugih dijelova carstva - "nezavičajno" (njem. Staatsfremde) bez stalnog boravka u Dalmaciji, zatečeno na licu u vrijeme popisa, koje je u popisnim kolonama bilo vjerski, ali ne i jezično raspoređeno)), te kao vojničko stanovništvo. Izjašnjavanja u smislu narodnosne pripadnosti nije bilo, a hrvatski i srpski jezik iskazani su kao jedan jezik pod službenim imenom "srpsko-hrvatski jezik" (njem. serbo-kroatisch)[2].

U odnosu na strukturu stanovništva ukupno je popisano 7.495 osoba ili 100% iz reda civilnog stanovništva, od toga lokalnog, "zemaljskog" iz Dalmacije 7.491 ili 99,94%, te "nezavičajnog" odn. iz drugih dijelova monarhije 4 osobe ili 0,05%. Vojničkoga stanovništva nije bilo.

Sudbeni kotar Biograd
S.K. stanovništvo 1900. rimokatolici pravoslavci ostale vjere njemački hrvatski ili srpski talijanski ostali jezici "nezavičajno" st. ("Staatsfremde") bilješka
Sudbeni kotar Biograd 7.495 7.465 30 - - 7.449 28 14 4 Sada je podijeljen između upravnih jedinica: grada Biograda na Moru i općina Pakoštane, Pašman, Sukošan, Sveti Filip i Jakov i Tkon (Zadarska županija).
% 100% 99,59% 0,40% - - 99,38% 0,37% 0,18% 0,05%

Naselja[uredi | uredi kôd]

Sudbeni kotar Biograd koji je istodobno bio i općina sastojao se iz 13 naseljenih mjesta i njihovih dijelova - zaselaka (u zagradi je dat broj stanovnika s popisa od 31. prosinca 1900. godine):

Sudbeni kotar Biograd - naselja i stanovništvo
naseljeno mjesto stanovništvo 1900. rimokatolici pravoslavci ostale vjere njemački hrvatski ili srpski talijanski ostali jezici "nezavičajno" st. ("Staatsfremde") pripadajući dijelovi naselja bilješka
Banj (Bagno) 310 310 - - - 310 - - - Banj (310)
Biograd (Zaravecchia) 1.044 1.016 28 - - 1.009 17 14 4 Biograd (Zaravecchia) (962), Brig (4), Bučina (16), Furlanija (3), Sveta Kate (Santa Caterina) (5), Varoš (45), Vrbica (9) Sada se iskazuje pod imenom Biograd na Moru.
Dobropoljana 243 243 - - - 243 - - - Dobropoljana (243)
Filipjakov ili Pilip Jakov (S. Filippo Giacomo) 515 513 2 - - 507 8 - - Filipjakov ili Pilip Jakov (S. Filippo Giacomo) (515) Sada se iskazuje pod imenom Sveti Filip i Jakov.
Gorica 456 456 - - - 453 3 - - Glavica (117), Gorica (336), Trstenik (3) Sadrži podatke i za naselje Glavica.
Neviđane 563 563 - - - 563 - - - Mrljane (111), Neviđane (452) Sadrži podatke i za naselje Mrljane.
Pakoštane 1.077 1.077 - - - 1.077 - - - Drage (219), Pakoštane (858) Sadrži podatke i za naselje Drage.
Pašman 876 876 - - - 876 - - - Bačinići (100), Barotul (Baratolo) (106), Kraj (111), Manastir ili Namastir (14), Mišulić (52), Pašman (374), Pašman Mali (119) Sadrži podatke i za naselje Kraj.
Raštane ili Raštani 330 330 - - - 330 - - - Izpod Drage (168), Raštane ili Raštani (136), Viterinci (26) U 1948. podijeljeno na naselja Donje Raštane i Gornje Raštane.
Tkon 635 635 - - - 635 - - - Tkon (635)
Turanj (Torrette) 627 627 - - - 627 - - - Babac (16), Krmčine (51), Sikovo (32), Turanj (Torrette) (528) Sadrži podatke i za naselja Sikovo i Sveti Petar na Moru.
Vrgada 413 413 - - - 413 - - - Luka (62), Vrgada (351)
Ždrelac 406 406 - - - 406 - - - Rubičini (40), Sokotini (48), Ždrelac (318)

Literatura[uredi | uredi kôd]

  • Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder; Bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900. Herausgegeben von der K. K. Statistischen zentralkommission; XIV Dalmatien. Wien 1908.
  • Republika Hrvatska - Državni zavod za statistiku: Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001.
  • Mirko Korenčić: Naselja i stanovništvo SR Hrvatske od 1857-1971, Zagreb, 1979.

Izvori[uredi | uredi kôd]

  1. Zeno.org Meyers Großes Konversations-Lexikon, sv. 4., Lipsko, 1905., str. 429, natuknica Dalmatien
  2. a b Gemeindelexikon der im reichsrate vertretenen königreiche und länder; Bearbeitet auf grund der ergebnisse der Volkszählung vom 31. dezember 1900. Herausgegeben von der K. K. Statistischen zentralkommission; XIV Dalmatien. Wien 1908.
  3. Ante Bralić: Zadarski fin-de siècle – Političke i društvene prilike u Zadru i Dalmaciji, Časopis za suvremenu povijest, br. 3./2007., str. 732 - 733