Gjergj Fishta

Izvor: Wikipedija
Prijeđi na navigaciju Prijeđi na pretraživanje
Gjergj Fishta.

Gjergj Fishta (Zadrima, Fishtë, Troshan, Dajç, Lješ | 23. listopada 1871.-1940.) bio je albanski fratar i književnik, prevoditelj, rilindas, franjevac. Bio je najveća i najutjecajnija osoba u albanskoj književnosti u prvoj polovici 20. st. Hvalilo ga se i slavilo kao "nacionalnog pjesnika Albanije" i "albanskog Homera".

Bio je prvi [1] albanski kandidat za Nobelovu nagradu.[2][3]

Rodio se 1871. u selu Zadrimi od Fishta blizu Troshana, u lješkom kraju u sjevernoj Albaniji. Krstio ga je franjevački misionar i pjesnik Leonardo de Martino (1830-1923). Mladi Fishta je pohađao franjevačke škole u Troshanu i Skadru. Na njega su kao dijete utjecali de Martino i bosanski Hrvat, misionar i književnik, Lovro Mihačević. Mihačević je poticao ljubav za književnost i njegov materinji jezik kod mladog nadarenog Fishte. 1886. su kad je napunio 15 godina, franjevci iz reda Male braće poslali ga u Bosnu, kamo su odlazili brojni mladi Albanci koji su se odlučili za svećeništvo. Školovao se u franjevačkim sjemeništima i ustanovama u Kraljevoj Sutjesci, Livnu i Kreševu. Ondje je studirao teologiju, filozofiju i jezike, posebice latinski, talijanski i hrvatski, radi pripremanja za njegovu buduću i književničku karijeru. Dok je bio u Bosni, bio je u kontaktu s piscima iz redova Hrvata iz BiH Grgom Martićem (1822.-1905.) i Silvijom Strahimirom Kranjčevićem (1865.-1908.) s kojima se sprijateljio i koji su pobudili književničku crtu u njemu. Poslije su na njegov rad utjecala djela Andrije Kačića Miošića i Ivana Mažuranića.

Predsjedavao je komisijom Bitolskog kongresa koja je odredila albansku abecedu. 1921. je postao dopredsjednik albanskog parlamenta.

Dovršio je i objavio 1937. godine albanski nacionalni ep Lahuta e Malcis. Ep je na gegijskom narječju albanskog jezika. Sadrži 30 pjevanja s preko 17.000 stihova. Mnogi ga znanstvenici nazivaju albanskom Ilijadom.[1][4]

Dolaskom komunista na vlast u Albaniji studenoga 1944. godine pao je u zaborav.

Izvori[uredi VE | uredi]

  1. 1,0 1,1 Gjergj Fishta: Gjuha shqype (Albanian). kosova.albemigrant.com (5. svibnja 2010.) Arhivirano s izvorne stranice 19. kolovoza 2011., pristupljeno 31. siječnja 2011.
  2. Mërgim KORÇA (26. prosinca 2010.). At Gjergj Fishta, A ishte vërtet fashist, siç e akuzonte diktatura (Albanian). Gazeta Shqiptare Online pristupljeno 31. siječnja 2011.
  3. Çerçiz Loloçi. Tereza, Murati dhe Ismail Kadare (Albanian: Kandidat për cmimin Nobel ka qenë njëherë edhe Gjergj Fishta, një klerik poliedrik, që pati edhe një mbështetje të fuqishme nga Vatikani, por nuk arriti ta fitonte. (na hrvatskom: Gjergj Fishta, polihedrični klerik, jednom je bio kandidatom za Nobelovu nagradu, no nije ju mogao dobiti, iako ga je Vatikan snažno podupirao.). cercizloloci.4t.com Arhivirano s izvorne stranice 29. travnja 2011., pristupljeno 31. siječnja 2011.
  4. Robert Elsie (2005). Albanian Literature: A Short History, I.B.Tauris pristupljeno 29. svibnja 2012. ISBN 978-1-84511-031-4