Gjergj Fishta

Izvor: Wikipedija
Jump to navigation Jump to search
Gjergj Fishta.

Gjergj Fishta (Zadrima, Fishtë, Troshan, Dajç, Lješ | 23. listopada 1871.-1940.) bio je albanski fratar i književnik, prevoditelj, rilindas, franjevac. Bio je najveća i najutjecajnija osoba u albanskoj književnosti u prvoj polovici 20. st. Hvalilo ga se i slavilo kao "nacionalnog pjesnika Albanije" i "albanskog Homera".

Bio je prvi [1] albanski kandidat za Nobelovu nagradu.[2][3]

Rodio se 1871. u selu Zadrimi od Fishta blizu Troshana, u lješkom kraju u sjevernoj Albaniji. Krstio ga je franjevački misionar i pjesnik Leonardo de Martino (1830-1923). Mladi Fishta je pohađao franjevačke škole u Troshanu i Skadru. Na njega su kao dijete utjecali de Martino i bosanski Hrvat, misionar i književnik, Lovro Mihačević. Mihačević je poticao ljubav za književnost i njegov materinji jezik kod mladog nadarenog Fishte. 1886. su kad je napunio 15 godina, franjevci iz reda Male braće poslali ga u Bosnu, kamo su odlazili brojni mladi Albanci koji su se odlučili za svećeništvo. Školovao se u franjevačkim sjemeništima i ustanovama u Kraljevoj Sutjesci, Livnu i Kreševu. Ondje je studirao teologiju, filozofiju i jezike, posebice latinski, talijanski i hrvatski, radi pripremanja za njegovu buduću i književničku karijeru. Dok je bio u Bosni, bio je u kontaktu s piscima iz redova Hrvata iz BiH Grgom Martićem (1822.-1905.) i Silvijom Strahimirom Kranjčevićem (1865.-1908.) s kojima se sprijateljio i koji su pobudili književničku crtu u njemu. Poslije su na njegov rad utjecala djela Andrije Kačića Miošića i Ivana Mažuranića.

Predsjedavao je komisijom Bitolskog kongresa koja je odredila albansku abecedu. 1921. je postao dopredsjednik albanskog parlamenta.

Dovršio je i objavio 1937. godine albanski nacionalni ep Lahuta e Malcis. Ep je na gegijskom narječju albanskog jezika. Sadrži 30 pjevanja s preko 17.000 stihova. Mnogi ga znanstvenici nazivaju albanskom Ilijadom.[4][1]

Dolaskom komunista na vlast u Albaniji studenoga 1944. godine pao je u zaborav.

Izvori[uredi VE | uredi]

  1. 1,0 1,1 Gjergj Fishta: Gjuha shqype (Albanian). kosova.albemigrant.com (5. svibnja 2010.). pristupljeno 31. siječnja 2011.
  2. Mërgim KORÇA (26. prosinca 2010.). At Gjergj Fishta, A ishte vërtet fashist, siç e akuzonte diktatura (Albanian). Gazeta Shqiptare Online. pristupljeno 31. siječnja 2011.
  3. Çerçiz Loloçi. Tereza, Murati dhe Ismail Kadare (Albanian: Kandidat për cmimin Nobel ka qenë njëherë edhe Gjergj Fishta, një klerik poliedrik, që pati edhe një mbështetje të fuqishme nga Vatikani, por nuk arriti ta fitonte. (na hrvatskom: Gjergj Fishta, polihedrični klerik, jednom je bio kandidatom za Nobelovu nagradu, no nije ju mogao dobiti, iako ga je Vatikan snažno podupirao.). cercizloloci.4t.com. pristupljeno 31. siječnja 2011.
  4. Robert Elsie (2005). Albanian Literature: A Short History, I.B.Tauris pristupljeno 29. svibnja 2012. ISBN 978-1-84511-031-4