Newcastle upon Tyne

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži
Newcastle upon Tyne
Newcastle upon Tyne
Grb grada Newcastle upon Tyne
Koordinate: 54°58N 1°36W
Država Engleska
Okrug Tyne and Wear
Povijesna grofovija Northumbria
Regija North East
Površina 113,44 km² km²
Stanovništvo 273 600
Gustoća stanovništva 2 437/km²
Vremenska zona WET
OS grid reference NZ249645
NUTS 3 00CJ
Službena stranica www.newcastle.gov.uk
Karta
Paris plan pointer b jms.svg
Karta UK s oznakom Newcastle upon Tynea

Newcastle upon Tyne (uobičajeno se naziva skraćeno samo Newcastle) je grad u metropolitanskom okrugu Tyne and Wear, na sjeveroistoku Engleske. Grad je smješten na obalama rijeke Tyne, povijesno je bio dio grofovije( engleski: county ) Northumberland.

Grad nosi ime po normanskom dvorcu kojeg je 1080. podigao Robert II. Normanski, najstariji sin Vilima I. Osvajača. Newcastle se razvio iz rimske naseobine, za srednjeg vijeka postao je centar trgovine vunom, a kasnije je postao sjedište ugljenokopa. Luka se počela razvijati od XVI st., uz nju se se razvila i brojna brodogradilišta uzduž riječne obale. Newcastle se razvio i u značajan kulturni i edukacijski centar ( u njemu djeluju dva univerziteta). Grad je 20 po veličini u Engleskoj, najveća je urbana aglomeracija u porječju Tyna, i šesta u Ujedinjenom Kraljevstvu.

Žitelji Newcastle i njegove okolice zovu se Geordies.

Povijest[uredi VE | uredi]

Prvobitno rimsko naselje Pons Aelius, podignuto je u II st. Rimljani su sagradili tvrđavu pokraj mosta preko rijeke Tyne u blizini Hadrijanovog zida (zida koji je štitio rimsku provinciju Britaniju od napada barbara sa sjevera). Nakon pada Rimskog Carstva je Newcastle postao dio Anglosaksonskog kraljevstva Northumbria i tada se zvao Monkchester. Grad je razoren u sukobu s Dancima. 1080. ga je Robert Curthose, sin Vilima Osvajača obnovio. Grad se od tada naziva Novum Castellum ili New Castle. Bio je na značajnom strateškom položaju i najsjevernija engleska tvrđava u blizini granice sa Škotskom. U 13. st. je grad utvrđen zidinama. Škoti su ga tokom 14. st. tri puta neuspješno napadali.

1530. je grad dobio monopol na trgovinu ugljenom i njegov prijevoz po rijeci Tyne. To je dalo jak poticaj gospodarskom razvoju grada. 1636. je od kuge umrla trećina stanovnika. Tokom Engleskog građanskog rata je grad stao na stranu kralja.

U 18. st. je Newcastle bio četvrti centar tiskarstva u Engleskoj (nakon Londona, Oxforda i Cambridgea i razvio je značajnu kulturnu i znanstvenu djelatnost. 1793. je osnovano Literarno i filozofsko društvo. Tada je postao poznat i po proizvodnji stakla. Tokom industrijske revolucije u 19. st. se grad razvio u značajan industrijski centar. Grad ima tradiciju rudarstva ugljena iz srednjeg vijeka, a na bazi ugljena se razvija različita industrija (brodogradnja, metalurgija). Grad je pretrpio bombardiranje u 2. svj. ratu. Prvo sveučilište je osnovano 1963. 1978. je sagrađen metro.

Katedrala

Zemljopis[uredi VE | uredi]

Newcastle se nalazi na sjeveroistoku Engleske nedaleko od ušća rijeke Tyne. Nalazi se u prostoru Engleske bogatom rudama ugljena, te je grad poznat po rudarstvu još od srednjeg vijeka. Prostor Engleske bogat rudama se obično naziva "Crna Engleska". Reljef oko grada je nizinski. Newcastle je s obližnjim gradom Gatesheadom koji se nalazi nasuprot rijeke povezan u konurbaciju (sistem povezanih gradova).

Klima je umjerena oceanska. Temperature su nešto više zbog utjecaja Golfske struje. Grad ima relativno malo padalina jer se nalazi u kišnoj sjeni obližnjeg Peninskog gorja. Zbog toga je jedan od najsušnijih gradova u Ujedinjenom Kraljevstvu.

Znamenitosti[uredi VE | uredi]

Značajni su ostaci gradskih zidina iz 13. st. i katedrala sv. Nikole iz 14. st. Postoji 7 mostova preko rijeke od kojih su najpoznatiji moderni Tyne Bridge i Gateshead Millennium Bridge sagrađen 2000.godine. Grad ima neoklasicistički centar grada koji su u 19. st. sagradili Richard Grainger i John Dobson. Povijesni centar se naziva Grainger Town i ima mnogo neoklasicističkih građevina koje podsjećaju na antički uzor. Grad ima mnogo parkova od kojih su najznačajniji Leazes Park i St James' Park (u njemu je poznati nogometni stadion). Uz rijeku je uređena šetnica Quayside. Grad ima mnogo galerija, kazališta i koncertnih dvorana.


Poznati stanovnici[uredi VE | uredi]

Gradovi prijatelji[uredi VE | uredi]

Newcastle je prijatelj i sa gradom: Flag of the United States.svg Little Rock, SAD

Vanjske poveznice[uredi VE | uredi]

Logotip Zajedničkog poslužitelja
Na Zajedničkom poslužitelju postoje datoteke vezane uz: Newcastle upon Tyne