Stefan Lazarević

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži
Stefan Lazarević
Stefan Lazarevic.jpg
Despot Stefan Lazarević
Knez i Despot Srbije
Vladavina 13891402 Knez Srbije
14021427 Despot Srbije
Prethodnik Lazar
Nasljednik Đurađ
Supruga Jelena
Dinastija Lazarevići
Otac Lazar Hrebeljanović
Majka Milica
Rođen 1377
Preminuo 19. srpnja 1427
Vjera Pravoslavlje

Stefan Lazarević (Kruševac, 1377. - Crkvine kod Mladenovca, 1427.), bio je srpski prosvijećeni vladar (udeoni knez, potom priznati despot) (1402.-1427.), vitez, mecena i književnik, prvi među jednakima kršćanskoga Zmajevog reda. Bio je sin kneza Lazara i kneginje Milice. Bio je umjetnik u duši, veliki knjigoljubac i renesansni prosvijećeni tiranin; pod njim je izvršen literarni i umjetnički raskid s nemanjićkom tradicijom, započinje nesuđeno razdoblje renesanse u srpskoj književnosti, pod njim je procvjetala slobodnija resavska škola. Stefan Lazarević se smatra najznačajnijom srpskom osobnošću kasnog srednjeg vijeka.

Životopis[uredi VE | uredi]

Od početka svoje uprave kao oblasni gospodar 1393. godine, mladi Stefan Lazarević bio je osmanski vazalni feudalac. Na strani Osmanlija, sudjelovao je kao vazal u tri bitke za sultana Bajazida I. U Vlaškoj se 1395. godine borio u Bitki na Rovinama, gdje su osmanlijske vojne pretrpjele od Rumunja vojvode Mirčea Starijeg značajne gubitke. Ostaje pitanje srpske sabotaže u bitki, no Lazarevićevi suborci, Srbi vazalni Osmanima, kralj Marko Mrnjavčević poznatiji kao Kraljević Marko u narodnoj epici i gospodar Konstantin Dejanović-Dragaš, poginuli su obojica tada. Eliminacija najvećih suparnika među Srbima u boju otvorila je put knezu Stefanu za nametanje za srpskog vlastodršca. Osmanlijska imperija prešla je u defenzivu i odlučujuća bitka se protiv udruženih europskih križara odvila sljedeće, 1396. godine, kod Nikopolja. Srpska teška konjica koju je vodio 19-godišnji sin "Cara Lazara" pokazala se je presudnom u taktičkom nadmašivanju naoružanih snaga Žigmunda Luksemburškog. Međutim, nakon bitke kod Angore 1402. godine, kada su Tatari porazili tursku i srpsku vojsku, i smrti sultana Bajazida I., Stefan Lazarević okrenuo se je europskim državama i postao je ugarski vazal.

1402. godine od bizantskog je cara dobio titulu despota, čime Srbija postaje despotovina. Žigmund Luksemburški mu je predao na upravu razrušenu Beogradsku tvrđavu, koju je on obnovio i 1403. godine proglasio svojom prijestolnicom. 1408. godine postao je član križarskog viteškog reda Zmaja. 1411. godine, nakon rata protiv Bosne, Žigmund mu daje na upravljanje osvojenu Srebrenicu, poznatu po rudnicima srebra.

Pošto nije imao djece, 1426. godine na saboru u Srebrenici proglašava sestrića Đurđa Brankovića za svog nasljednika.

Umro je 1427. godine kod mjesta Crkvine, zaseoku sela Markovac u općini Mladenovac u sjevernoj Šumadiji.

Nasljeđe[uredi VE | uredi]

Suvremenici Stefana Lazarevića su ga veličali kao vrlo kulturnog čovjeka i poistovjećivali s Ptolomejem, pa čak ga i uzdizali iznad njega samog.

Wikicitati „..po darovima i milostima novi Kir, po slatkorječivosti drugi Manaseh, po prosvetoljublju naličio je na premudroga Salomona, među onima koji su vrijedno ispitivali božanstvene stare i nove spise sličan je Ptolemeju, onom koji je poslije Aleksandra Filipova vladao Egiptom i preveo i preložio cijeli Stari Zavjet od jevrejskoga na jeladski.”
()

Vanjske poveznice[uredi VE | uredi]