Albanski jezik
Izvor: Wikipedija
 Shqip |
|
| Države govorenja: |
Albanija, Kosovo, Srbija, Crna Gora, Makedonija, Grčka, Turska, Italija, i druge države |
| Regije govorenja: |
Balkan |
| Broj govornika: | 6.169.000 |
| Rang: | - |
| Razredba: | indoeuropski albanski |
| Službeni status | |
| Služben u: | Albanija, Kosovo, i dijelovi Srbije, Crne Gore, i Makedonije |
| Regulatori: | nema |
| Jezični kôd | |
| ISO 639-1: | sq |
| ISO 639-2: | alb (B) / sqi (T) |
| ISO 639-3: | AAE, AAT, ALN, ALS |
| Vidi također: Jezik | Dodatak:Popis jezika | |
Albanski jezik (ISO 639-3: sqi) makrojezik, od 1952. službeni jezik Albanije, koji se temelji na toskijskom. Pripada albanskoj neovisnoj skupini jezika i govori ga oko 2,980,000 ljudi, od čega 2,900,000 u Albaniji (1989), 10,000 u Grčkoj (2002 Nicholas) i 15,000 u Turskoj (1980) [1]. Smatra se da svoje korijenje vuče iz staro ilirskih jezika.
Sadržaj |
[uredi] Izgovor
Albanska abeceda ima 36 slova: a, b, c, ç, d, dh, e, ë, f, g, gj, h, i, j, k, l, ll, m, n, nj, o, p, q, r, rr, s, sh, t, th, u, v, x, xh, y, z, zh.
Albanska abeceda čita se otprilike slično kao i hrvatska, uz par iznimaka:
-y se čita kao njemačko ü ili francusko u
-x se čita kao talijansko z u zero, azzuro
-xh se čita kao dž
-gj se čita kao đ
-ç se čita kao č
-q se čita kao ć
-ë se čita kao francusko e ili tursko ı
-sh se čita kao š
-zh se čita kao ž
-dh se čita kao englesko th
-l se čita kao lj
-ll se čita kao l
[uredi] Dijalekti
Albanski jezici dijele su u dvije glavne skupine: Toskijska i Ghegijska. Rijeka Shkumbin je linija podjele. Sjeverno od rijeke Shkumbin govori se jezik gheg, a južno tosk. Sve do dolaska komunista na vlast standardni jezik bio je temeljen na Ghegijskom, a poslije od 195. na Toskijskom.
Gheg se govori u sjevernoj Albaniji, Makedoniji, Kosovu i dijelovima Crne Gore.
[uredi] Usporedba albanskog s drugim jezicima
| Albanski | muaj | i ri | nënë | motër | natë | hundë | tre | i zi / e zezë | i kuq | i verdhë | i blertë / i gjelbër | ujk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Drugi Indoeuropski jezici | ||||||||||||
| hrvatski | mjesec | novo | majka | sestra | noć | nos | tri | crno | crveno | žuto | zeleno | vuk |
| engleski | month | new | mother | sister | night | nose | three | black | red | yellow | green | wolf |
| latinski | mēnsis | novus | māter | soror | nox | nasus | trēs | āter, niger | ruber | flāvus, gilvus | viridis | lupus |
| talijanski | mese | nuovo | madre | sorella | notte | naso | tre | nero | rosso | giallo | verde | lupo |
| njemački | Monat | neu | Mutter | Schwester | Nacht | Nase | drei | schwarz | rot | gelb | grün | Wolf |
| portugalski | mês | novo | mãe | irmã | noite | nariz | três | negro | vermelho | amarelo | verde | lobo |
| španjolski | mes | nuevo | madre | hermana | noche | nariz | tres | negro | rojo | amarillo | verde | lobo |
| rumunjski | luna | nou/noi | mamă | soră | noapte | nas | trei | negru | roşu | galben | verde | lup |
| velški | mis | newydd | mam | chwaer | nos | trwyn | tri | du (/di/) | coch, rhudd | melyn | gwyrdd, glas | blaidd |
| poljski | miesiąc | nowy | matka | siostra | noc | nos | trzy | czarny | czerwony | żółty | zielony | wilk |
| litavski | mėnuo | naujas | motina | sesuo | naktis | nosis | trys | juoda | raudona | geltona | žalias | vilkas |
| bugarski | месец mesec |
нов nov |
майка maika |
сестра sestra |
нощ nošt |
нос nos |
три tri |
черен čeren |
червен červen |
жълт žălt |
зелен zelen |
вълк vălk |
