Peter Debye

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži
Peter Joseph William Debye

Peter Joseph William Debye (rođen 24. ožujka 1884. godine – preminuo 2. studenog 1966. godine), bio je nizozemski fizičar i kemičar. Dobitnik je Nobelove nagrade za kemiju.

Biografija[uredi VE | uredi]

Rani život[uredi VE | uredi]

Rođen je kao Petrus Josephus Wilhelmus Debije u Maastrichtu, Nizozemska. Školovao se na Univerzitetu u Aachenu. Studirao je matematiku i klasičnu fiziku, i 1905. je dobio zvanje inženjera elektrotehnike. 1907. godine je objavio svoj prvi rad, matematičko rješenje problema koji ukljućuje vrtložne struje.

1906. je dobio posao kao asistent na Univerzitetu u Münchenu, gdje je postao i doktor znanosti 1908. godine, radeći na tlaku elektromagnetskog zračenja. 1910. je izveo formulu za Planckov zakon, za koju je i sam Max Planck potvrdio da je jednostavniji izvod nego njegov.

Kada je 1911. Albert Einstein postao profesor na Univerzitetu u Pragu, tada je Debye preuzeo njegovo staro mjesto profesora na Univerzitetu u Zürichu. Nakon toga radio je na univerzitetima u Utrechtu 1912., Göttingenu 1913., Zürichu 1920., Leipzigu 1927. i Berlinu 1934., gdje je opet nasljedio Einsteina. Od 1937. do 1939. godine bio je predsjednik Njemačkog udruženja fizičara.

1913. se Debye oženio sa Mathilde Alberer, s kojom je imao sina Petera P. Debye (rođen 1916.) i kćer Mathilde Maria (rođena 1921.). Njegov sin je postao isto fizičar, pa su radili i povremeno zajedno. [1]

Naučni doprinos[uredi VE | uredi]

Njegov prvi naučni doprinos je bio primjena ideje o dipolnom momentu (raspodjela pozitivnog i negativnog električnog naboja u električnim sistemima), kod električnog naboja nesimetričnih molekula (npr. voda). 1912. je razvio formule za odnos momenta dipola u ovisnosti o temperature i dielektričnoj konstanti. Zbog te zasluge, mjerna jedinica momenta dipola debye je nazvana u njegovu čast. Osim toga, 1912., je proširio Einsteinovu teoriju o toplinskom kapacitetu, za niže temperature, dodavši utjecaj niskofrekventnih fonona.

1913. je proširio teoriju Nielsa Bohra o atomskoj strukturi, uvodeći eliptičnu orbitu. 1915. Debye je izračunao utjecaj temperature na rendgensku difrakciju za ispitivanje kristala (Debye-Waller faktor). 1923. je poboljšao teoriju Svantea Augusta Arrheniusa o električnoj provodljivosti u otopini elektrolita (Debyeva duljina). 1923. Debye je razvio teoriju za objašnjenje Comptonovog efekta, kada dolazi do pomaka rendgenskih zraka u djelovanju sa elektronima.

Kasniji rad[uredi VE | uredi]

Od 1934. do 1939. godine bio je profesor na prestižnom Humboldtovom sveučilištu u Berlinu. 1939. je otputovao u Sjedinjene Američke Države, gdje je radio kao profesor na Univerzitetu u Cornellu, New York. 1946. postaje američki državljanin. Tu je radio na tehnici rasipanja svjetlosti za određivanje relativne molekularne mase molekula polimera. Započeo je proučavati sintetičke gume, a kasnije je nastavio rad sa bjelančevinama i makromolekulama.

1966. godine je umro od srčanog udara. .[2][3]

Izvori[uredi VE | uredi]

  1. http://www.towson.edu/applications/dailydigest/databases/news/20091012_114742AM_joschmid_293.asp
  2. Peter Joseph Wilhelm Debye (1884 - 1966). pristupljeno 2009-03-27
  3. Debye is buried in the rear section of the cemetery, near the northwestern corner.