Nobelova nagrada za kemiju
Izvor: Wikipedija
Popis dobitnika Nobelove nagrade za kemiju od 1901 do danas.
1900-e - 1910-e - 1920-e - 1930-e - 1940-e - 1950-e - 1960-e - 1970-e - 1980-e - 1990-e - 2000-e
[uredi] 1900-e
| Godina | Ime | Polje (zasluga) |
|---|---|---|
| 1901 | Jacobus Henricus van 't Hoff | "za otkriće zakona kemijske dinamike i osmotski tlak u otopinama" |
| 1902 | Hermann Emil Fischer | "za rad na sintezama šećera i purina" |
| 1903 | Svante August Arrhenius | "za elektrolitnu teoriju disocijacije (vidjeti ion)" |
| 1904 | Sir William Ramsay | "za otkriće inertnih plinova u zraku" |
| 1905 | Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer | "za rad na organskim bojama i hidroaromatskim spojevima" |
| 1906 | Henri Moissan | "za istraživanje i izoliranje elementa fluora i za električnu peć nazvanu po njemu (Moissanova električna peć) |
| 1907 | Eduard Buchner | "za biokemijsko istraživanje i otkriće stanične slobodne fermantacije" |
| 1908 | Sir Ernest Rutherford | "za njegovo istraživanje na polju dezintegracije kemijskih elemenata i kemiju radioaktivnih supstanci" |
| 1909 | Wilhelm Ostwald | "za njegov rad na katalizi i istraživanje kemijske ravnoteže i brzina kemijskih reakcija" |
[uredi] 1910-e
| Godina | Ime | Polje (zasluga) |
|---|---|---|
| 1910 | Otto Wallach | "za rad na polju alicikličkih spojeva" |
| 1911 | Marie Sklodowska-Curie | "zbog otkrića kemijskih elemenata radija i polonija te njezinog proučavanja radija" |
| 1912 | Victor Grignard | "za otkriće Grignardovog reagenta" |
| Paul Sabatier | "za njegovu metodu hidrogenacije organskih spojeva" | |
| 1913 | Alfred Werner | "za rad na polju povezivanja atoma u molekule" |
| 1914 | Theodore William Richards | "za njegovo određivanje atomske mase velikog broja elemenata" |
| 1915 | Richard Martin Willstätter | "za istraživanje biljnih pigmenata" |
| 1918 | Fritz Haber | "za sintezu amonijaka" |
[uredi] 1920-e
| Godina | Ime | Polje (zasluga) |
|---|---|---|
| 1920 | Walther Hermann Nernst | "za rad na području termodinamike" |
| 1921 | Frederick Soddy | "za rad ne području kemije radioaktivnih supstanci i istraživanju izotopa" |
| 1922 | Francis William Aston | "za otkriće izotopa kod velikog broja ne-radioaktivnih elemenata i za njegovo cjelobrojno pravilo |
| 1923 | Fritz Pregl | "za izum metode mikoranalize organskih spojeva" |
| 1925 | Richard Adolf Zsigmondy | "za njegovu demonstraciju heterogene prirode koloidnih otopina i korištenih metoda" |
| 1926 | The (Theodor) Svedberg | "za rad disperznim sustavima" |
| 1927 | Heinrich Otto Wieland | "za njegovo istraživanje žučnih kiselina i s njima povezanih tvari " |
| 1928 | Adolf Otto Reinhold Windaus | "za proučavanje sterola i njihove veze s vitaminima" |
| 1929 | Arthur Harden, Hans Karl August Simon von Euler-Chelpin | "za istraživanje fermetacije šećera i enzima fermentacije" |
[uredi] 1930-e
| Godina | Ime | Polje (zasluga) |
|---|---|---|
| 1930 | Hans Fischer | "za njegovo itraživanje hemina i klorofila" |
| 1931 | Carl Bosch, Friedrich Bergius | "za njegov doprinos kemijskim visokotlačnim metodama" |
| 1932 | Irving Langmuir | "za rad u površinskoj kemiji" |
| 1934 | Harold Clayton Urey | "za otkriće teškog vodika" |
| 1935 | Frédéric Joliot, Irène Joliot-Curie | "za sintezu novog radioaktivnog elementa" |
| 1936 | Petrus (Peter) Josephus Wilhelmus Debye | "za rad na molekularnoj strukturi kroz istraživanje dipolnih momenata i difrakciju X-zraka i elektrona u plinovima" |
| 1937 | Walter Norman Haworth | "za rad na ugljikovodicima i vitaminu C" |
| Paul Karrer | "za rad na karotenoidima, flavinima i vitaminima A i B2" | |
| 1938 | Richard Kuhn | "za rad na karotenoidima i vitaminima" |
| 1939 | Adolf Butenandt | "za rad s seksualnim hormonima" |
| Lavoslav Ružička | "za rad na polimetilenima i višim tarpenima" |
[uredi] 1940-e
| Godina | Ime | Polje (zasluga) |
|---|---|---|
| 1943 | George de Hevesy | "za rad na upotrebi izotopa kao radioaktivnih pratitelja da bi se proučile kemijske reakcije" |
| 1944 | Otto Hahn | "za otkriće nuklearne fisije teške atomske jezgre" |
| 1945 | Artturi Ilmari Virtanen | "za studiju u agrikulturi i prehrambenoj kemiji" |
| 1946 | James Batcheller Sumner | "za otkriće da enzimi mogu biti kristalizirani" |
| John Howard Northrop, Wendell Meredith Stanley | "za pripravu enzima i virusnih proteina u čistoj formi" | |
| 1947 | Sir Robert Robinson | "za istraživanje biljnih produkata, posebice alkaloida" |
| 1948 | Arne Wilhelm Kaurin Tiselius | "za istraživanje elektroforeze i adsorpcijske analize" |
| 1949 | William Francis Giauque | "za doprinose u području kemijske termodinamike" |
[uredi] 1950-e
| Godina | Ime | Polje (zasluga) |
|---|---|---|
| 1950 | Otto Paul Hermann Diels, Kurt Alder | "za njihovo otkriće i razvoj sinteze diena - Diels - Alerova reakcija." |
| 1951 | Edwin Mattison McMillan, Glenn Theodore Seaborg | "za otkrića u kemiji transuranskih elemenata" |
| 1952 | Archer John Porter Martin, Richard Laurence Millington Synge | "za njihovu intervenciju raspodjele kromatografije" |
| 1953 | Hermann Staudinger | "za otkriće u području makromolekularne kemije" |
| 1954 | Linus Carl Pauling | "za proučavanje prirode kemijske veze" |
| 1955 | Vincent du Vigneaud | "za rad na sumpornim spojevima, naročito prve sinteze polipeptida" |
| 1956 | Sir Cyril Norman Hinshelwood, Nikolay Nikolaevich Semenov (Никола́й Никола́евич Семёнов) | "za istraživanje mehanizma kemijskih reakcija" |
| 1957 | Sir Alexander Todd | "za rad na nukleotidima i koenzimima nukleotida" |
| 1958 | Frederick Sanger | "za rad na strukturi proteina, posebice inzulina" |
| 1959 | Jaroslav Heyrovský | "za otkriće i razvoj polarografičke metode analize" |
[uredi] 1960-e
| Godina | Ime | Polje (zasluga) |
|---|---|---|
| 1960 | Willard Frank Libby | "za metodu korištenja ugljjika-14 za određivanje starosti" |
| 1961 | Melvin Calvin | "za proučavanje asimilacije ugljik-dioksida u biljkama" |
| 1962 | Max Ferdinand Perutz, John Cowdery Kendrew | "za njihove studije struktura globularnih proteina" |
| 1963 | Karl Ziegler, Giulio Natta | "za otkrića koja se odnose na visoke polimere" |
| 1964 | Dorothy Crowfoot Hodgkin | "za njezine odrednice tehnika gama-zraka struktura važnih biokemijskih substanca" |
| 1965 | Robert Burns Woodward | "za postignuće u organskoj sintezi" |
| 1966 | Robert Sanderson Mulliken | "za rad u svezi kemijskih veza i elektronske strukture molekula" |
| 1967 | Manfred Eigen, Ronald George Wreyford Norrish, George Porter | "za studije o izrazito brzim kemijskim reakcijama" |
| 1968 | Lars Onsager | "za otkriće obostranih relacija" |
| 1969 | Derek H. R. Barton, Odd Hassel | "za njihove doprinose razvoju koncepata uobličenja" |
[uredi] 1970-e
| Godina | Ime | Polje (zasluga) |
|---|---|---|
| 1970 | Luis F. Leloir | "za otkriće nukleotida šećera i njihovu ulogu u biosintezi ugljikovodika" |
| 1971 | Gerhard Herzberg | "za doprinose o elektronskoj strukturi i geometriji molekula, naročito slobodnih radikala" |
| 1972 | Christian B. Anfinsen | "za rad on ribonuclease" |
| Stanford Moore, William H. Stein | "for their contribution to the understanding of the connection between chemical structure i catalytic activity of the ribonuclease molecule" | |
| 1973 | Ernst Otto Fischer, Geoffrey Wilkinson | "for their work on the chemistry of organometallic compounds" |
| 1974 | Paul J. Flory | "za temeljni rad, teoretski i eeksperimentalni, u fizikalnoj kemiji makromolekula"\ |
| 1975 | John Warcup Cornforth | "za rad na stereokemiji of enzyme-catalyzed reactions" |
| Vladimir Prelog | "za proučavanje stereokemije organskih molekula i reakcija" | |
| 1976 | William Nunn Lipscomb, Jr. | "za studije strukture Borans" |
| 1977 | Ilya Prigogine | "for his contributions to non-equilibrium thermodynamics" |
| 1978 | Peter D. Mitchell | "for his formulation of the chemiosmotic theory" |
| 1979 | Herbert C. Brown, Georg Wittig | "for their development of the use of boron- i phosphorus-containing compounds, respectively, into reagents in organic synthesis" |
[uredi] 1980-e
| Godina | Ime | Polje (zasluga) |
|---|---|---|
| 1980 | Paul Berg | "za temeljne studije u biokemiji nukleinskih kiselina, naročito promatrajući rekombinaciju DNK" |
| Walter Gilbert,Frederick Sanger | "za doprinose u svezi određivanja DNK sekvenca u nukleinskim kiselinama" | |
| 1981 | Kenichi Fukui (福井謙一), Roald Hoffmann | "za teorije u svezi tijeka kemijskih reakcija" |
| 1982 | Aaron Klug | "za njegov razvoj kristalografije elektronske mikroskopije" |
| 1983 | Henry Taube | "za rad na mehanizmima reakcija elektronskog transfera" |
| 1984 | Robert Bruce Merrifield | "za njegov razvoj metodologije za kemijsku sintezu na čvrstom kalupu" |
| 1985 | Herbert A. Hauptman, Jerome Karle | "za njihove postignuća u razvijanju kristalografije za određivanje kristalnih struktura" |
| 1986 | Dudley R. Herschbach, Yuan T. Lee (李遠哲), John C. Polanyi | "za doprinose u svezi dinamika elementarih kemijskih procesa" |
| 1987 | Donald J. Cram, Jean-Marie Lehn, Charles J. Pedersen | "za njhov razvoj i korištenje molekula s strukturno-specifičnim interakcijama visoke selektivnosti" |
| 1988 | Johann Deisenhofer, Robert Huber, Hartmut Michel | "za njihovu determinaciju tro-dimenzionalne strukture centra fotosinteske reakcije" |
| 1989 | Sidney Altman, Thomas R. Cech | "za otkriće katalitičkih značajki RNK" |
[uredi] 1990-e
| Godina | Ime | Polje (zasluga) |
|---|---|---|
| 1990 | Elias James Corey | "za njegov razvoj teorije i metodlogije organske sinteze" |
| 1991 | Richard R. Ernst | "za njegove doprinose razvoju visoke rezolucije nuklearno-magnetske rezonance (NMR) spektroskopije" |
| 1992 | Rudolph A. Marcus | "za njegove doprinose teoriji reakcija elektronskog transfera u kemijskim sistemima" |
| 1993 | Kary B. Mullis, Michael Smith | "za doprinose razvoju metoda sa kemijom baziranoj na DNK" |
| 1994 | George A. Olah | "za njegov doprinos karbokatonskoj kemiji" |
| 1995 | Paul J. Crutzen, Mario J. Molina, F. Sherwood Rowland | "za njhov rad u atmosferskoj kemiji, u konkretnoj ozonskoj depleciji" |
| 1996 | Robert Curl, Sir Harold Kroto, Richard Smalley | "za njihovo istraživanje o fulerenima" |
| 1997 | Paul D. Boyer, John E. Walker | "za njihovu elucidaciju enzimskog mehanizma temeljne sinteze adenozinovog trifosfata" |
| Jens C. Skou | "za otkriće ionnsko-transportnog enzima, Na+K+-ATPase" | |
| 1998 | Walter Kohn | "za negov razvoj teorije funkciconalne zbijenosti" |
| John A. Pople | "za njegovo istraživanje i razvoj računske metode u kvantnoj kemiji" | |
| 1999 | Ahmed H. Zewail | "za njegove studije tranzacije stanja kemijskih reakcija koristeći femtosekundarnu spektroskopiju" |
[uredi] 2000-e
| Godina | Ime | Polje (zasluga) |
|---|---|---|
| 2000 | Alan J Heeger, Alan G MacDiarmid, Hideki Shirakawa (白川英樹) | "za otkriće i razvoj vodljivih polimera" |
| 2001 | William S. Knowles, Ryoji Noyori (野依良治) | "za njegov rad na chirally catalysed hydrogenation reakcije" |
| K. Barry Sharpless | "za rad na chirally catalysed oksidacijske reakcije" | |
| 2002 | Kurt Wüthrich, John B. Fenn, Koichi Tanaka (田中耕一) | "za razvoj metoda za identifikaciju i strukturnu analizu bioloških makromolekula" |
| 2003 | Peter Agre, Roderick MacKinnon | "for discoveries u svezi channels in cell membranes" |
| 2004 | Aaron Ciechanover, Avram Hershko i Irwin Rose | "za otkriće of ubiquitin-mediated protein degradation" |
Ekonomija • Fizika • Fiziologija ili medicina • Kemija • Književnost • Mir
