Telurij
 "Te" preusmjerava ovamo. Za indijansko selo, vidi Te (indijansko selo). |
| Telurij | ||
|---|---|---|
|
|
||
| Osnovna svojstva | ||
Kemijski element, Simbol, Atomski broj |
Telurij, Te, 52 |
|
| Kemijska skupina | polumetali | |
| Grupa, perioda, Blok | 16, 5, d | |
| Izgled | ||
| Gustoća1 | (25°C)/(g/cm3) 6,24 kg/m3 | |
| Tvrdoća | ||
| Specifični toplinski kapacitet (cp ili cV)2 |
J mol–1 K–1 |
|
| Talište | 450°C °C | |
| Vrelište3 | 990°C °C | |
| Toplina taljenja | kJ mol-1 | |
| Toplina isparivanja | kJ mol-1 | |
|
1 pri standardnom tlaku i temperaturi |
||
| Atomska svojstva | ||
| Atomska masa | 127.60(3) | |
| Elektronska konfiguracija | [Kr] 4d105s25p4 | |
Telurij je kemijski element koji u periodnom sustavu elemenata nosi simbol Te, atomski (redni) broj mu je 52, a atomska masa mu iznosi 127.60(3).
Telurij je tvar srebrnastosive boje metalnog sjaja. To je pulumetal koji osim izgleda ima vrlo malo metalnih svojstava. Otkrio ga je Franz Joseph Muller von Reichstein (Rumunjska) 1782.g. u transilvanijskoj rudi zlata. U Zemljinoj ga kori ima vrlo malo. Najčešće se dobiva iz anodnog mulja koji zaostaje nakon elektrolitičke rafinacije bakra, zatim iz mulja pri proizvodnji sumporne kiseline. Ime je dobio od latinske riječi tellus što znači zemlja.
Koristi se za: dobivanje slitina s olovom(kojima poboljšava antikorozijska i mehanička svojstva), u industriji stakla, za vulkanizaciju guma, kao katalizator pri organskim sintezama, zatim pri izradu fotootpornika, fotoosjetljivih TV-ekrana i sunčanih ćelija. Telurij i njegovi spojevi su otrovni ako se unesu u organizam. Relativno slabo poznavanje spojeva telurija i selenija uzrokovano je njihovim nepodnošljivim mirisom, koji se upije u kožu i sporo uklanja. Kemičari koji rade s tim tvarima moraju se izolirati jer dugo šire nepodnošljiv zadah. Ne reagira s vodom i kloridnom kiselinom, ali je topljiv u nitratnoj kiselini. Gori na zraku.
| H | He | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Li | Be | B | C | N | O | F | Ne | ||||||||||||||||||||||||
| Na | Mg | Al | Si | P | S | Cl | Ar | ||||||||||||||||||||||||
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | As | Br | Kr | ||||||||||||||||
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Te | I | Xe | |||||||||||||||
| Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Rn | ||
| Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Uut | Uuq | Uup | Uuh | Uus | Uuo |
| Alkalijski metali | Zemnoalkalijski metali | Lantanoidi | Aktinoidi | Prijelazni metali | Slabi metali | Polumetali | Nemetali | Halogeni elementi | Plemeniti plinovi |
Nedovršeni članak Telurij koji govori o kemijskom elementu treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.
