M16 (puška)

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži
M16
Colt M16A2.JPG
M16A2
Vrsta automatska puška
Država porijekla Flag of the United States.svg SAD
Povijest uporabe
U službi 1963. - danas
U uporabi u Vidi korisnici
Ratovi Od Vijetnamskog rata do danas
Povijest proizvodnje
Projektant Eugene Stoner
L. James Sullivan[1]
Projektirano 1957.
Proizvođač Colt's Manufacturing Company
FN Herstal
H & R Firearms
General Motors Hydramatic
Razdoblje proizvodnje 1960. - danas
Proizvedeno komada ~ 8 milijuna[2]
Inačice Vidi inačice i derivati
Svojstva
Dužina 1.010 mm
Masa 3,5 kg (bez okvira)
4 kg (sa okvirom)
Brzina 948 m/sek.[3]
Streljivo 5.56x45mm NATO
Dužina cijevi 508 mm
Brzina gađanja 700 - 950 metaka u min.
Domet 550 - 800 m (ovisno o meti)
Kapacitet spremnika Različiti STANAG okviri

M16 je oznaka za seriju istoimenih modela američkih jurišnih pušaka koje su izrađene na temelju automatske puške AR-15. Tvrtka Colt's Manufacturing Company je od proizvođača ArmaLite otkupila prava na AR-15 te je M16 de facto razvijen kao derivat ArmaLiteove puške. Kalibar M16 iznosi 5.56x45mm.

Povijest[uredi VE | uredi]

Prva inačica M16A1 počela se uvoditi u službu 1964. godine kao zamjena za M14 7,62mm. U službu američke vojske ulazi već 1965.g., kada je postala najrasprostranjenija jurišna puška u američkoj vojsci.
Prva borbena iskustva s tom puškom potječu iz Vijetnamskog rata 1968.g.. Tada je Američka vojska imala velikih problema prilikom praktične upotrebe ove puške zbog velikog broja zastoja koji su se javljali. Tokom 1982.g. u službu Američke vojske se je počela uvoditi nova inačica M16A2 na kojoj su izvedeni bitni pomaci na tehničkom usavršavanju ove puške. Poslije je proizvedeno još nekoliko verzija, ali krajnji današnji oblik dobila je 1991.g., koji drži sve do današnjih dana. Od noviteta te verzije najpoznatija i najvažnija je karabinska M4 verzija s bacačem granata M203.

Karakteristike[uredi VE | uredi]

M16 je bila prva jurišna malokalibarska puška s plastičnim komponentama, što joj je znatno smanjilo težinu. Ujedno su to i njene prednosti. Vrlo je lagana i praktična. Ima vrlo veliku brzinu gađanja oko 970metaka u minuti, s početnom brzinom na ustima cijevi od 1050 m/s.
Na pušku se može postaviti i bacač granata od 40mm koji izbacuje granate na daljinu od 300 metara.
Uredno se iz nje mogu ispaljivati i trombloni.
Osim s mehaničkim ciljnicima može se opremati i optičkim i pasivnim noćnim ciljnicima.
Najvažnija njezina karakteristika je kalibar 5,56x45mm koji je kasnije postao standardni kalibar NATO saveza.

Analizom (projekt SALVO) borbenih iskustava i preko 3 milijuna izvještaja s ratišta tijekom prvog i drugog svjetskog rata. Analiza je pokazala da se borbe vode na manjoj udaljenosti, s većom potrošnjom municije, te da su ciljevi uglavnom pokretni, pa je temeljem tih analiza konstruiran M16. Spremnik je prvotno bio kapaciteta 20 metaka, da bi kasnije bio povećan na 30.[4]

Glavni "protivnik" M16, bio je sovjetski AK-47 koji je imao kalibar 7,62 mm. Navedeni kalibar imao je veću zaustavnu moć od američkog konkuretna, ali i znatno sporije zrno te manju preciznost. Također kalibar 5,56 mm zbog svoje brzine stvara znatno više biološke štete od kalibra 7,62mm.

Prilikom uvođenja u operativnu uporabu tijekom Vijetnamskog rata bilo je zamjerki na pouzdanost M16, primarno zbog lošeg održavanja (M16 je bila predstavljana kao puška koju se ne treba čistiti), te u nešto manjoj mjeri zbog municije, no kasnijim usavršavanjem i inačicama te su manjkavosti otklonjene.[5]

Inačice i derivati[uredi VE | uredi]

Inačice

  • ArmaLite AR-15
  • AR-15 (Colt modeli 601 i 602)
  • M16
  • XM16E1 i M16A1 (Colt model 603)
  • M16A2
  • M16A3
  • M16A4
 

Derivati

  • Colt modeli 655 i 656 (snajper)
  • XM177 (CAR-15)
  • Colt model 733
  • M231 Firing Port Weapon (FPW)
  • Mk 4 Mod 0
  • Mark 12
  • M4 karabin

Proizvodnja i rasprostranjenost[uredi VE | uredi]

M16 se do danas proizvodio u četri osnovne inačice M16 A1/A2/A3/A4 uz karabinsku (kraću) verziju, M4. Osnovna i karabinska verzija isporučuju se s 40 mm bacačem granata M203 koji je smješten ispod cijevi. Uz ove osnovne inačice proizvodi se čitav niz specijaliziranih sustava koji su prilagođeni korisnicima i njihovoj osnovnoj namjeni.

M16 je u operativnoj uporabi u više od 80 zemalja, među kojima je i 15 članica NATO saveza. Proizvedena je u više od 8 milijuna primjeraka od kojih je 90% još u upotrebi.[6] M16 je korišten i kao osnova za razvoj cijelog niza jurišnih pušaka poput njemačkog HK416, tajvanskog Type 65 ili korejskog Daewoo K2.

Korisnici[uredi VE | uredi]

Postojeći korisnici[uredi VE | uredi]

Pripadnik afganistanskih kopnenih snaga s M16 patrolira u provinciji Helmand.
Brunejske specijalne snage s M16.
Filipinski vojnici s M16 tokom vojne vježbe.
ARVN Rangeri američke vojske prilikom obrane Saigona u Vijetnamskom ratu s modelima M16A1.
Pripadnik 3. bataljuna 5. marinske pukovnije američkih marinaca s M16A2 tokom vojne vježbe u Iraku.
Američki marinac s modelom M16A4 u Iraku.
Predstavljanje modela M16A4 japanskim vojnicima u vojnom kampu Kinser.

Bivši korisnici[uredi VE | uredi]

  • Flag of Australia.svg Australija:[21] australska vojska je do 1989. koristila model M16A1 kada je puška zamijenjena s austrijskim Steyr AUG-om.
  • Flag of New Zealand.svg Novi Zeland:[8] M16 je u novozelandskoj vojsci 1988. zamijenjen s austrijskim Steyr AUG-om.
  • Flag of Singapore.svg Singapur: tvrtka ST Kinetics je za potrebe singapurske vojske proizvodila licencnu kopiju M16S1 (M16A1).[9] Danas je ta puška povučena iz uporabe te je pohranjena kao rezervno oružje.

Izvori[uredi VE | uredi]