Azija
Azija je najveći kontinent Zemlje s najbrojnijim stanovništvom.
Ona graniči s Europom na zapadu (granice su planinski masivi Kavkaz i Ural na kopnu, te morski prolazi Bospor i Dardaneli na moru) i Afrikom na jugozapadu (Sueski kanal, Crveno more i prolaz Bab-el-Mandeb). Australija se nalazi južno a Amerika istočno od Azije i nemaju kopnenu granicu s njom.
[uredi] Rana povijest Azije
Na povijest Azije zbog veličine i udaljenosti pojedinih regija može se gledati kao na zasebne povijesti Istočne Azije, povijest Jugoistočne Azije i povijest Bliskog Istoka, koje povezuje povijest stepa središnjeg dijela Azije.
Obalna područja Azije bila su mjesta nastanka prvih civilizacija, od kojih se svaka smjestila u plodne doline rijeka kao što su Mezopotamija između Eufrata i Tigrisa, dolina rijeke Ind ili rijeke Huang He (Žuta rijeka). U tim dolinama nastali su brojni gradovi i carstva. Civilizacije drevne Mezopotamije, doline rijeke Ind i Huang He su izmjenjivale mnoga otkrića kao što su matematika ili kotač, dok su se neka kao što je npr. pismo razvila posebno. Jerihon je neolitičko naselje i smatra se najstarijim gradskim naseljem, a utemeljen je 8350. – 7350. prije Krista.
Središnja Azija, područje stepa bilo je naseljeno nomadskim plemenima koja su iz područje središnje Azije mogla kretati u potragu za hranom u ostala područja. Najranije zabilježeno takvo kretanje je širenje Protoindoeuropljana, čiji se jezika proširio na Bliski Istok, Južnu Aziju i granična područja Kine. Sjeverni dio Azija zahvaća područje Sibira koje je rijetko naseljeno, te zbog nepovoljnih klimatskih uvijeta, širenje nomada nije išlo u tom smjeru.
Središnji dio okružen je visokim planinskim lancima i nepreglednim pustinjama, što je štitilo rubna podučja Azije u kojima su se razvili gradovi i države od učestalih napada nomada. Kavkaz i Himalaja, pustinje Karakum i Gobi prirodne su prepreke koje su nomadska plemena prelazila rijetko uz velike teškoće. Nastale civilizacije i gradovi u plodnim dolinama su bili znatno tehnološki i društveno napredniji od nomada, ali nisu mogli vojno se oduprijeti jašućim hordama iz stepa. Novopridošli nomadi, koji su osvajali područja Indije, Kine i Bliskog Istoka, došavši u nove krajeve gdje nisu mogli prehraniti svoju brojnu konjicu i održavati prijašnji način života, s vremenom bi se prilagodili novim uvjetima, i tako prešli na isti način života kao lokalno stanovništvo.
[uredi] Stanovništvo
Prema procjeni za 2002. godinu Azija je imala oko 3.8 milijarde stanovnika (bez europskog dijela država Rusije i Turske i afričkog dijela Egipta), što je 58 % ukupnog stanovništva svijeta. Prosječna gustoća naseljenosti je oko 84 stanovnika/km2, čime je ujedno i najgušće naseljen kontinent. Na njoj se nalaze i 2 najmnogoljudnije države svijeta: Kina i Indija, obje s preko milijardu stanovnika. Razmjestaj stanovnistva je veoma neujednacen, cemu su najvise doprinjeli prirodni uvjeti.Vecina stanovnistva skoncentrirana je u monsunskom podrucju Juzne i Istocne Azije.U ovim djelovima prosjecna gustina naseljenosti prelazi 500 st/km kvadratnih.
Popis zemalja/teritorija poredanih po gustoći stanovništva (stanovnika/km2).
Pri izračunu korištena je ukupna površina zemalja uključujući i vodene površine, stoga dobivene brojke mogu odstupati od onih u člancima za svaku pojedinu državu/teritorij.
Rusija, Egipat i Turska se također navode u tablici, iako su te države djelomično u Aziji. Cipar, koji je u Europi, smatra se otokom Azijskoga Sredozemlja. Gruzija, Armenija i Azerbejdžan su također navedene.
| država | gustoća | površina | broj stanovnika |
|---|---|---|---|
| (/km2) | (km2) | (procjena 2002.) | |
| Makao | 18,000 | 25 | 461,833 |
| Hong Kong | 6,688 | 1,092 | 7,303,334 |
| Singapur | 6,430 | 693 | 4,452,732 |
| Maldivi | 1,070 | 300 | 320,165 |
| Bahrein | 987 | 665 | 656,397 |
| Bangladeš | 926 | 144,000 | 133,376,684 |
| Tajvan | 627 | 35,980 | 22,548,009 |
| Palestinski teritoriji | 545 | 6,220 | 3,389,578 |
| Južna Koreja | 491 | 98,480 | 48,324,000 |
| Libanon | 354 | 10,400 | 3,677,780 |
| Japan | 336 | 377,835 | 126,974,628 |
| Indija | 318 | 3,287,590 | 1,045,845,226 |
| Šri Lanka | 298 | 65,610 | 19,576,783 |
| Izrael | 290 | 20,770 | 6,029,529 |
| Filipini | 282 | 300,000 | 84,525,639 |
| Vijetnam | 246 | 329,560 | 81,098,416 |
| Sjeverna Koreja | 184 | 120,540 | 22,224,195 |
| Nepal | 184 | 140,800 | 25,873,917 |
| Pakistan | 184 | 803,940 | 147,663,429 |
| Kina | 134 | 9,596,960 | 1,284,303,705 |
| Tajland | 121 | 514,000 | 62,354,402 |
| Indonezija | 121 | 1,919,440 | 231,328,092 |
| Kuvajt | 118 | 17,820 | 2,111,561 |
| Armenija | 112 | 29,800 | 3,330,099 |
| Sirija | 93 | 185,180 | 17,155,814 |
| Azerbejdžan | 90 | 86,600 | 7,798,497 |
| Turska | 86 | 780,580 | 67,308,928 |
| Gruzija | 71 | 69,700 | 4,960,951 |
| Kambodža | 71 | 181,040 | 12,775,324 |
| Egipat | 71 | 1,001,450 | 70,712,345 |
| Katar | 69 | 11,437 | 793,341 |
| Malezija | 69 | 329,750 | 22,662,365 |
| Istočni Timor | 63 | 15,007 | 952,618 |
| Mjanma | 62 | 678,500 | 42,238,224 |
| Brunej | 61 | 5,770 | 350,898 |
| Jordan | 58 | 92,300 | 5,307,470 |
| Uzbekistan | 57 | 447,400 | 25,563,441 |
| Irak | 55 | 437,072 | 24,001,816 |
| Tadžikistan | 47 | 143,100 | 6,719,567 |
| Butan | 45 | 47,000 | 2,094,176 |
| Afganistan | 43 | 647,500 | 27,755,775 |
| Iran | 40 | 1,648,000 | 66,622,704 |
| Jemen | 35 | 527,970 | 18,701,257 |
| Ujedinjeni Arapski Emirati | 30 | 82,880 | 2,445,989 |
| Laos | 24 | 236,800 | 5,777,180 |
| Kirgistan | 24 | 198,500 | 4,822,166 |
| Oman | 13 | 212,460 | 2,713,462 |
| Saudijska Arabija | 12 | 1,960,582 | 23,513,330 |
| Turkmenistan | 9.6 | 488,100 | 4,688,963 |
| Rusija | 8.5 | 17,075,200 | 144,978,573 |
| Kazahstan | 6.2 | 2,717,300 | 16,741,519 |
| Mongolija | 1.7 | 1,565,000 | 2,694,432 |
| Ukupno | 80.5 | 49,694,698 | 4,000,601,258 |
[uredi] Vanjske poveznice
|
||||||||||||||
|
||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||
