Bosanski Šamac

Izvor: Wikipedija
Skoči na: orijentacija, traži
Bosanski Šamac
BH municipality location Samac.png
Entitet Republika Srpska
Sjedište Bosanski Šamac
Načelnik  ?
Površina  ? km²
Stanovništvo
 - Ukupno
 - Gustoća

32.960 (1991.)
?/km²


Bosanski Šamac (srp. Шамац) je grad i općina u Bosni i Hercegovini. Administrativno pripada entitetu Republika Srpska.

Zemljopis[uredi VE | uredi]

Stanovništvo[uredi VE | uredi]

Vista-xmag.pngPodrobniji članak o temi: Dodatak:Popis stanovništva u Bosni i Hercegovini 1991.: Bosanski Šamac

Po posljednjem službenom popisu stanovništva iz 1991. godine, općina Bosanski Šamac imala je 32.960 stanovnika, raspoređenih u 22 naselja.

Stanovništvo općine Bosanski Šamac
godina popisa 1991. 1981. 1971.
Hrvati 14.731 (44,69%) 14.327 (44,32%) 14.336 (45,69%)
Srbi 13.628 (41,34%) 13.328 (41,23%) 14.230 (45,35%)
Muslimani 2.233 (6,77%) 1.725 (5,33%) 2.192 (6,98%)
Jugoslaveni 1.755 (5,32%) 2.495 (7,71%) 481 (1,53%)
ostali i nepoznato 613 (1,85%) 445 (1,37%) 135 (0,43%)
ukupno 32.960 32.320 31.374

Bosanski Šamac (naseljeno mjesto), nacionalni sastav[uredi VE | uredi]

Bosanski Šamac
godina popisa 1991. 1981. 1971.
Muslimani 2.178 (34,90%) 1.697 (30,27%) 2.163 (44,35%)
Srbi 1.755 (28,12%) 1.342 (23,94%) 1.500 (30,75%)
Hrvati 827 (13,25%) 687 (12,25%) 726 (14,88%)
Jugoslaveni 1.195 (19,15%) 1.774 (31,65%) 429 (8,79%)
ostali i nepoznato 284 (4,55%) 105 (1,87%) 59 (1,20%)
ukupno 6.239 5.605 4.877

Naseljena mjesta[uredi VE | uredi]

Batkuša, Bosanski Šamac (dio), Brvnik (dio), Crkvina, Donja Slatina, Donji Hasić, Gajevi, Gornja Slatina, Gornji Hasić, Grebnice (dio), Kornica, Kruškovo Polje, Novo Selo, Obudovac, Pisari, Srednja Slatina, Škarić, Tišina (dio) i Zasavica.

Uslijed rata u BiH i etničkog čišćenja, nacionalna struktura se promijenila u korist Srba.

Uprava[uredi VE | uredi]

Povijest[uredi VE | uredi]

Bosanski Šamac je najmlađe naseljeno mjesto na području istoimene općine. Osnovan je 1863. godine. I on je dio turskih projekata povezanih s naseljavanjem muslimanskog stanovništva iz Srbije: Užica, Sokola, Šapca i Beograda, poslije poznatih zbivanja na Čukur-česmi u Beogradu 26. svibnja 1862. godine kada su Srbi krenuli na Turke. Neposredni povod za revolt Srba bilo je ubojstvo srpskog dječaka. Njega je na beogradskoj Čukur-česmi ubio turski vojnik.

U vrijeme naseljavanja muslimanskog stanovništva, Bosanski Šamac je praktično bio pust, iako su ga i prije toga austrijski izvori označavali kao turski Šamac na Savi. U njemu su se, uz samo dvije kuće pravoslavnih Srba, Todora Gavrića i Riste Kovačevića, nalazila nagonicin skela, turski han i carinarnica. Tu carinarnicu je početkom listopada 1858. godine, sa svojom družinom, zapalio Pero Jovičić Stojanac iz obližnjeg sela Brvnika, u znak odmazde što su Turci iz Gradačca zaplijenili oružje koje je iz Austrougarske, preko Slavonije, pristiglo ustanicima bune prote Stevana Avramovića iz Orašja.

Pored muslimana pristiglih iz Srbije, u Šamac su se 1863. godine doselile i tri srpske obitelji iz Tešnja: Đurići, Patkovići i Liščići, a već 1864. godine i Petar Dimitrijević iz Sjenice, porijeklom iz Velesa. Mihailovići su početkom dvadesetog stoljeća došli iz Zvornika, a Ristići su porijeklom iz Raške. U prvo vrijeme, Srbi iz Šamca išli su u crkvu u Crkvini. Objekat Srpske pravoslavne crkve Svetog Dimitrija, remek-djelo sakralne arhitekture, podignut je 1934. godine. Groblje im je prvobitno bilo u Škariću. Crkvina i Škarić su sela vrlo blizu Bosanskog Šamca.

Što se muslimana tiče, bosanski vezir Topal Osman-paša naselio je na područje Šamca ukupno 292 obitelji sa 628 muških članova: iz Užica 214 obitelji sa 452 muška člana, iz Sokola 31 obitelj sa 68 muških članova, iz Šapca 26 obitelji sa 57 muških članova i 21 obitelj užičkih Cigana sa 51 muškim članom. Narednih godina naselilo se i nekoliko muslimanskih obitelji iz Beograda. Doseljeni muslimani su držali i do nekih srpskih običaja: đurđevdanski uranak, paljenje svijeća za krsnu slavu i drugo. U jednom austrijskom izvještaju od 16. svibnja 1863. godine navedeno je da se, povodom ovog naseljavanja, kršćanima uzima zemlja bez odštete, a u izvještaju od 4. lipnja iste godine ističe se ambicija Osman-paše da Šamac učini glavnim trgovačkim gradom u Bosni.

Gospodarstvo[uredi VE | uredi]

Poznate osobe[uredi VE | uredi]

Spomenici i znamenitosti[uredi VE | uredi]

Obrazovanje[uredi VE | uredi]

Kultura[uredi VE | uredi]

Sport[uredi VE | uredi]

Izvor[uredi VE | uredi]

  • Knjiga: "Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.", statistički bilten br. 234, Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine, Sarajevo.

Vanjske poveznice[uredi VE | uredi]


Flag of Bosnia and Herzegovina.svg Nedovršeni članak Bosanski Šamac koji govori o bosanskohercegovačkoj općini: Bosanski Šamac treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.